LexaceLexace Ask the AI ›
⚖️ Ask the AI about your situation:🚗 Car Accident💼 Work / Job🏠 Housing / Eviction👪 Family / Divorce📋 Contract Dispute💰 Money Owed

The punjab state commission for scheduled castes act, 2004

Punjab · state statute
Open in Lexace · Ask the AI about this act
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
31
EXTRAORDINARY
Published by Authority
         CHANDIGARH, THURSDAY , JUNE 12, 2025
(JYAISTHA 22, 1947 SAKA)
ftXkBe nB[[g{oe
wIw{B gzB/
Gkr I n?eN
      1H gzikp ftek; czv n?eN, 2014
(2015 dk gzikp n?eN BzH 1)
    2H gzikp fibQk :'iBk ew/NhnK n?eN, 2005
(2005 dk gzikp n?eN BzH 22)
    3H gzikp oki ftXkB wzvb (gqekPB dh oZfynk)
n?eN, 1978
(1978 dk gzikp n?eN BzH 16)
    4H gzikp oki nB[[;{fus ikshnK efwPB n?eN,
2004
(2004 dk gzikp n?eN BzH 5)
    5H gzikp ftXkB ;Gk ftZu w[Z[y ftgQ dhnK
sBykjK ns/ GZs/ n?eN, 2023
(2023 dk gzikp n?eN BzH 5)
( lvii )
... 33-36
... 37-42
... 43-44
... 45-56
... 57-59
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
32( lviii )
    6H gzikp fgzv T[geo (e[[oh ewhDh) dk nzs
eoB n?eN, 1950
(1950 dk gzikp n?eN BzH 6)
Gkr II nkovhB?A;
e'Jh BjhA
Gkr III nXhB ftXkBekoh
e'Jh BjhA
Gkr  IV do[[;sh gouhnK, g[[Bo gqekPBktK
ns/ pdb/ gzB/
e'Jh BjhA
______
... 60-61
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
33
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 1$GLe$2025H^ gzikp ftek; czv n?eN, 2014 dk gzikph
nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs ehsk iKdk j? ns/ gzikp oki
GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5) dh Xkok 6^T nXhB fJj T[;
dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk .
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 1/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab
Development Fund Act, 2014 is hereby published under the authority of the
Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative text thereof in
Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act, 1967 (Punjab
Act No.5 of 1967)
gzikp ftek; czv n?eN, 2014
(2015 dk gzikp n?eN BzH1)
nkpekoh ns/ eo ftGkr Bz{ nkgDhnK ;wkfie fizw/tkohnK d/
;woZE pDkT[D bJh feT[Afe fJj Pokp dh fteoh s'A XkotkB wkbhnk fJeZso
eodk j? ns/ T[; Bkb ;pzX oZyd/ iK nB[[;zre wkwfbnK bJh  fJZe n?eN .
Gkos rDoki d/ g?Ajmt/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[[nkok
j/m fby/ nB[[;ko fJj n?eN pD/L^
1H (1) fJ; n?eN Bz{ gzikp ftek; czv n?eN, 2014 fejk ik ;e/rk.
(2) fJj ;oekoh riN ftu gqekPs j'D dh fwsh s'A bkr{ ns/
gqGkth j't/rk.
2H fJ; n?eN ftZu, i/eo gq;zr j'o soQK Bk b'V/,^
(T) “p'ov” dk wsbp j? Xkok 3 nXhB ;Ekgs gzikp ftek; czv
p'ov;
;zy/g BK
ns/ nozG.
gfoGkPktK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
34
(n) “ftGkr” dk wsbp j? nkpekoh ns/ eo ftGkr, gzikp;
(J) “czv” dk wsbp j? Xkok 5 nXhB rms gzikp ftek; czv;
(;) “w[[eZoo” dk wsbp j? fJ; n?eN nXhB pDkJ/ fB:wK
d[[nkok w[[eZoo;
(j) “ftfB:w” dk wsbp j? p'ov d[[nkok pDkJ/ ftfB:w;
(e) “Xkok” dk wsbp j? fJ; n?eN dh Xkok; ns/
(y) “oki ;oeko” dk wsbp j? gzikp dh oki ;oeko dk nkpekoh
ns/ eo ftGkr .
3H (1) oki ;oeko fJ; n?eN d/ gq:'iB bJh j/m fbyh pDso
Bkb p'ov ;Ekgs eo/rh L ^
(T) nkpekoh ns/ eo wzsoh L u/nogo;B
(n) w~[y gkobhw?ANoh ;eZso, nkpekoh ns/ eo L w?Apo
(J) w~[y ;eZso, gzikp ;oeko L w?Apo
(;) ftZsh efwPBo (eo) L w?Apo
(j) gqw~[y ;eZso, ftZs ftGkr L w?Apo
(e)nkpekoh ns/ eo efwPBo L w?Apo ;eZso
T[go'es s'A fJbktk, p'ov fGzB^fGzB y/soK s'A fszB j'o w?Apo e'^
nkgN eo/rk .
(2) p'ov fJZe fBrw ;z;Ek j't/rh i' nkgD/ T[es BK d[[nkok ikDh
ikt/rh fi; e'b ;dhth T[ZsokfXeko ns/ Pesh Bkb ;KMh w[[jo j't/rh, fJ;
e'b fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, uZb ns/ nuZb d't/A soQK dh ;zgZsh gqkgs
eoB, oZyD ns/ fJeokoBkwk eoB dh Pesh j't/rh ns/ T[es BK Bkb T[j
dktk eo ;e/rk iK T[; s/ dktk ehsk ik ;e/rk.
(3) p'ov ws/ d[[nkok u/nogo;B Bz{ fJ; d/ eko'pko d/ ;zukbB
bJh nkgDh Pesh ;"Ag ;edk j? fit/A fe fJj io{oh iK b'VhAdk ;wM/.
4H u/nogo;B e'b p'ov d/ wkwfbnK d/ ;zukbD ftu nkw fBrokBh
ns/ fB:zsoD dhnK PeshnK j'DrhnK. u/nogo;B p'ov dhnK fJeZsosktK
dh gqXkBrh eo/rk, ns/ fJ;d/ Bkb jh fJ; n?eN dh nB[[;kosk ftZu p'ov
dhnK PeshnK ns/ ekoiK dh tos'A ns/ fBopkj eo/rk.
5H (1) oki ;oeko fJZe czv rms eo/rh, fi;Bz{ gzikp ftek; czv
d/ BK Bkb ikfDnk ikt/rk.
p'ov dh
;EkgBk .
u/nogo;BdhnKPeshnK.
ftek; czv
dk rmB .
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
35
(2) czv Bz{ nfij/ sohe/ Bkb ekfJw, nwb ns/ nkfvN ehsk
ikt/rk fit/A w[[eZoo ehsk frnk j't/.
6H czv j/m fby/ gq:'iBK bJh tofsnk ikt/rk L^
(T) gkJ/dko gqfeqsh d/ ;wkie XB^Xkw Bz{ T[sgzB eoB bJh;
(n) gzikp w~[b nfsfoes eo n?eN, 2005 ftZu :Ek^ gfoGkPs
ftneshnK Bkb ;pzXs GbkJh ;ehwK bJh;
(J) fe;/ j'o gq:'iB bJh, fit/A p'ov d[[nkok c?;bk ehsk j't/;
ns/
(;) BPk^S[[vkT{ ns/ gzikp ;ZfGnkukoe ftok;s d/ oZy^oykn
ns/ ftek; bJh oew dk 20 gqshPs.
7H czv dk ;q's, ;kb 2014^15 dh nkpekoh gkfb;h ftu ns/ T[; fgZS'A
eqwtko gkfb;hnK ftZu c?;b/ nB[[;ko j't/rk.
8H (1) p'ov ;w/A ;w/A s/, fJ; n?eN d/ gq:'iB Bz{ f;o/ ukVQB bJh
nfij/ ftfB:w pDk ;e/rk i' fJ; n?eN ns/ fJ;d/ nXhB pD/ fB:wK d/
e[[;zrs Bk j'D .
(2) yk; eoe/ ns/ g{otrkwh PeshnK dh ftnkgesk s/ gqshe{b
gqGkt gkJ/ fpBK, nfij/ ftfB:w p'ov dh fJeZsosk s/ eko'pko dk ;zukbD
eoB bJh gqfeqnk T[fbys eoB bJh T[gpzX eo ;ed/ jB.
9H (1) oki ;oeko, ;oekoh riN ftZu nfX;{uBk d[[nkok, fJ;
n?eN d/ gq:'iBK Bz{ f;o/ ukVQB bJh fB:w pDk ;e/rh.
(2) yk; eoe/ ns/ g{otrkwh Pesh dh ftnkgesk s/ gqshe{b
gqGkt gkJ/ fpBK, oki ;oeko nfij/ fB:w pDk ;e/rh i' fe;/ j'o wkwb/ bJh
T[gpzX eo ;ed/ j'D fijV/ w[[eZoo ehs/ j'D iK ehs/ ik ;ed/ j'D.
(3) fJ; n?eN nXhB pDkfJnk frnk jo/e fB:w T[;d/ pDkJ/
ikD fgZS'A fizBh S/sh j' ;e/, oki ftXkB^wzvb d/ ;dB nZr/, id T[j fJibk;
ftZu j?, u"dK fdBK dh e~[b w~[ds bJh oZfynk ikt/rk, i' fJZe fJibk; ftZu
iK d' iK eqwtosh fJibk;K ftZu g{oh j' ;e/rh, ns/ i/, T[; fJibk; d/ fi;
ftZu T[j fJ; soQK oZfynk iKdk j? iK T[; s'A s[[ozs wro'A j'D tkb/ fJibk; d/
r[[ioB s'A gfjbK ;dB fB:w ftZu e'Jh o{g G/d eoB bJh ;fjws j' ikAdk
j? iK ;dB ;fjws j' ikAdk j? fe T[j fB:w BjhA pDkfJnk ikDk ukjhdk, sK
T[j fB:w T[; s'A fgZS'A, e/tb nfij/ o{g G/d ehs/ o{g ftZu jh gqGkth j't/rk
ftek; czv
d/ T[d/P .
ftek; czv bJhwkbhnk XkoktK.p'ov dh ftfB:wpDkT[D dh Pesh .oki ;oeko dhfB:w pDkT[Ddh Pesh .
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
36
iK, fijh fe ;{os j't/, T[;dk e'Jh gqGkt BjhA j't/rk; n?go nfij/ fe;/ o{gG/d
iK oZd eoB dk T[; fB:w nXhB gfjbK ehsh rJh fe;/ rZb dh ikfJisk s/
gqshe{b gqGkt BjhA gt/rk.
10H (1) i/ fJ; n?eN d/ T[gpzXK Bz{ gqGkth pDkT[D ftZu e'Jh emBkJh
g?dk jz[dh j?, sK oki ;oeko, ;oekoh riN ftZu gqekPs j[[ew d[[nkok nfij/
T[gpzX eo ;e/rh i' nkovhB?A; d/ T[gpzXK Bkb n;zrs Bk j'D i' nfijh
emBkJh Bz{ d{o eoB bJh Io{oh iK jkbks nB[[;ko T[fus gqshs j'DL
pPos/ nfijk e'Jh j[[ew fJ; n?eN d/ nozG dh sohe s'A
d' ;kb dh w~[ds r[[IoB fgZS'A fJ; Xkok nXhB BjhA ehsk ikt/rk.
(2) fJ; Xkok nXhB ehsk frnk jo/e j[[ew T[;d/ pDkJ/ ikD
fgZS'A fizBh S/sh j' ;e/, ftXkB^wzvb nZr/ oZfynk ikt/rk.
11H fJ; n?eN nXhB fB:[[es oki ;oeko iK nEkoNh iK fB:[[es fe;/
n|;o d/ fto~[X B/e^Bhsh Bkb ehsh rJh fe;/ rZb iK fJ; n?eN d/
nB[[;oD ftZu fusts fe;/ rZb bJh e'Jh dktk, w[[eZdwk iK j'o ekBz{Bh
ekotkJh BjhA j't/rh.
emBkJhnK d{oeoB dh Pesh.
B/e Bhsh Bkbehsh rJhekotkJh dhfjckIs .
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
37
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 2$GLe$2025H^ gzikp fibQk :'iBk ew/NhnK n?eN, 2005 dk
gzikph nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs ehsk iKdk j? ns/ gzikp
oki GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5) dh Xkok 6^T nXhB fJj
T[; dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk .
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 2/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab District
Planning Committees Act, 2005 is hereby published under the authority of the
Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative text thereof in
Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act, 1967 (Punjab
Act No.5 of 1967)
gzikp fiabQk :'iBk ew/NhnK n?eN, 2005
(2005 dk gzikp n?eN BzL 22)
fiafbQnK ftZu gzukfJsK ns/ Bro gkfbektK d[nkok fsnko ehshnK
:'iBktK B{z ;zfus eoB d/ ftuko Bkb ns/ oki ftZu ;w[Zu/ fiafbQnK bJh
ftek; :'iBk dk yoVk fsnko eoB ns/ T[; Bkb ;zpzX oZyd/ ns/ T[;d/
nB[;zre wkwfbnK bJh fiabQk :'iBk ew/NhnK d/ rmB d/ T[gpzX eoB bJh
fJZe n?eN.
Gkos rDoki d/ Sgzit/A ;kb ftZu gzikp oki ftXkB wzvb d[nkok
fJj n?eN pD/.
1H (1) fJ; n?eN B{z gzikp fiabQk :'iBk ew/NhnK n?eN, 2005 fejk
ik ;e/rk.
(2) fJj n?eN s[ozs bkr{ j't/rk.
;zy/g BK ns/
nozG.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
38
2H fJ; n?eN ftZu, i/eo gq;zr j'o soQK Bk b'V/^
(T) “u/nogo;B@  dk wsbp j? Xkok 3 dh T[g^Xkok (3) nXhB
u[Dh rJh ew/Nh dk u/nogo;Bl
(n) “ew/Nh@ dk wsbp j? Xkok 3 dh T[g^Xkok (1) nXhB rms
fiabQk :'iBk ew/Nhl
(J) “fiabQk@  dk wsbp j? oki dk fJZe wkbhnk fiabQkl
(;) “w?Apo@  dk wsbp j? ew/Nh dk w?Apo ns/ fJ; ftZu fJ; dk
u/nogo;B th Pkwb j?l
(j) “Brogkfbek@ dk T[jh wsbp j't/rk i' Gkosh ;zftXkB d/ nB[S/d
243^N d/ yzv (j) nXhB fJ; B{z fdZsk frnk j?l
(e) “gzukfJs@ dk T[jh wsbp j't/rk i' Gkosh ;zftXkB d/ nB[S/d
243^N d/ yzv (e) nXhB fJ; B{z fdZsk frnk j?l
(y) “iB^;zfynk@ dk wsbp j? iB^;zfynk i' nkyoh g{otrkwh
iB^rDBk d[nkok fB;aus ehsh rJh j? fi; d/ ;z[;rs nzeV/
gqekPs ehs/ rJ/ jBl
(r) “w[eZoo@  dk wsbp j? fJ; n?eN nXhB pDkJ/ rJ/ fB:wK
d[nkok w[eZool
(x) “Xkok@  dk wsbp j? fJ; n?eN dh Xkokl
(C) “oki@ dk wsbp j? gzikp okil ns/
(u) “oki ;oeko@  dk wsbp j? gzikp oki dh ;oeko.
3H (1) oki ;oeko d[nkok oki d/ jo/e fiabQ/ bJh fiabQ/ ftZu gzukfJsK
ns/ BrogkfbektK d[nkok fsnko ehshnK :'iBktK B{z ;zfus eoB bJh ns/
;w[Zu/ s"o s/ fiabQ/ bJh ftek; :'iBk dk yoVk fsnko eoB bJh fiabQk :'iBk
ew/Nh ejh ikD tkbh fJZe ew/Nh rms ehsh ikt/rh.
(2) T[g^Xkok (1) nXhB rms fiabQk :'iBk ew/Nh d/ w?ApoK dh
frDsh j/m^fby/ wkgdzv d/ nB[;ko ;pzXs fiabQ/ dh iB^;zfynk d/ nB[;ko
frDh fwEh ikt/rh, noEksL^
(T) d; bZy s'A Bk tZX dh      gzdoK w?Apo
iB ;zfynk oZyd/ fiabQ/l
(n) d; bZy s'A tZX go thj      u"th w?Apo
bZy s'A Bk tZX dh iB ;zfynk
oZyd/ fiabQ/l ns/
fiabQk :'iBk
ew/Nh dk
rmB.
   gfoGkPktK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
39
(J) thj bZy s'A tZX dh iB ;zfynk      ukbh w?Apo
oZyd/ fiabQ/.
(3) ew/Nh dk u/nogo;B oki ;oeko d[nkok Bkwiadrh okjhA
ew/Nh d/ w?ApoK ftZu'A u[fDnk ikt/rk.
(4) ew/Nh d/ w?ApoK dhnK ;hNK fiabQk gZXo s/ gzukfJsK ns/ fiab/
ftZu BrogkfbektK d/ u[D/ rJ/ w?ApoK ftZu'A u'D ns/ BkwiadrhnK d[nkok
GohnK ikDrhnK.
(5) ew/Nh d/ w?ApoK dh eZ[b frDsh dh uko gzikJh s'A Bk xZN
frDsh fiabQk gZXo s/ gzukfJsK ns/ fiabQ/ ftZu BrogkfbektK d/ u[D/ rJ/ w?ApoK
ftZu'A fiabQ/ ftZu fdjksh y/soK ns/ Pfjoh y/soK dh iB ;zfynk ftueko
nB[gks d/ nB[;ko u[Dh ikt/rh.
(6) ew/Nh d/ w?ApoK dh e[Zb frDsh dk fJZe gzikJh, fi; ftZu
ftXkB ;Gk d/ w?Apo ns/ j'o ftnesh th ;akwb j'D, oki ;oeko d[nkok
BkwId ehs/ ikDr/.
(7) fiabQ/ dk fvgNh efwPBo ew/Nh dk nj[d/ ekoB ;eZso j't/rk.
(8) fiabQ/ dk tXhe fvgNh efwPBo (ftek;) ew/Nh dk nj[d/
ekoB tXhe ;eZso j't/rk.
(9) fiabQ/ dk tXhe nkofEe ns/ nzeVk ;bkjeko ew/Nh dk
nj[d/ ekoB ;z:[es ;eZso j't/rk.
4H (1) ew/Nh d/ u[D/ j'J/ w?Apo dh fwnkd fiab/ gZXo s/ gzukfJs iK
Brogkfbek, fijh fe ;{os j't/, fi; dk T[j w?Apo j?, dh fwnkd Bkb
;wft;skoh j't/rh.
(2) u/nogo;B ;w/s BkwId j'J/ w?Apo dh fwnkd fJZe ;kb dh
j't/rh. fco th BkwId j'fJnk w?Apo nkgDh gfjbh fwnkd d/ r[IoB fgZS'A
w[V BkwIdrh bJh gkso j't/rk.
(3) u/nogo;B ;w/s ew/Nh dk e'Jh w?Apo T[; d/ ekoiekb  s'A
gfjbK nkgD/ nj[d/ s'A fe;/ ;w/A th n;shcak d/ ;e/rk.
5H (1) fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, ew/Nh j/mK fIeo ehs/ nB[;ko
PeshnK dh tos'A eo/rh ns/ ekieko fBGkJ/rhL^
(T) Pfjoh ns/ fdjksh iB ;zfynk ftueko nkw fjZsK d/ wkwfbnK
ew/Nh d/
w?ApoK dh
fwnkd.
ew/Nh d/
ekieko.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
40
B{z fXnkB ftZu oZyfdnK fiabQk ftek; :'iBk dk yoVk fsnko
eoBk fi; ftZu gkDh ns/ j'o G"fse ns/ e[dosh ;o'sK dh
;EkBe :'iBkpzdh d[nkok tzv eoBh,  nkXkoe pDso ns/
tksktoD gfooZyD dk J/eheoD ftek;, ;pzXs gzukfJs
d[nkok p[fBnkdh gZXo s/ fsnko ehshnK :'iBktK ns/
T[gbZpX ;o'sK dh fe;w ns/ ft;sko eoBk Gkt/A ftZsh j't/
iK j'o soQKl
(n) ew/Nh e'b T[gbZpX ;o'sK ns/ oki ;oeko d[nkok T[gpzXs
;o'sK B{z fXnkB ftZu oZyd/ j'J/ ;ehwK ns/ gq'rokwK dh
gqkEfwesk nB[;ko ;{uh fsnko eoBkl
(J) ftek; ;ehwK, gq'rokwK ns/ gq'i?eNK d/ T[fus gfogkbD
bJh w[Bk;p T[gkn eoB/l
(;) gq'i?eNK dh T[ZBsh dk fBohyD eoBkl
(j) gzukfJsK ns/ BrogkfbektK d/ ftek; gq'i?eNK B{z jZE ftZu
b?Dk ns/ T[; d/ gfogkbD ftZu s/Ih fbnkT[D bJh T[s;akfjs
eoBkl
(e) b'eK, r?o^;oekoh ;zrmBK ns/ gqtk;h GkoshnK ns/ j'o
J/iz;hnK d/ skbw/b Bkb ftek; ezwK bJh nfsfoes ;o'sK
B{z T[sgzB eoB d/ :sB eoBkl ns/
(y) fiabQk :'iBk ns/ skbw/b ;pzXh nfij/ j'o tXhe ekieko
fBGkT[Dk ns/ oki ;oeko d/ tZy tZy ftGkrK dhnK ;orowhnK
dk fBohyD eoBk, i' oki ;oeko d[nkok ew/Nh B{z ;"AghnK
ikD.
(2) ftek; :'iBk dk yoVk fsnko eod/ ;w/A, ew/Nh nfijhnK
;z;EktK ns/ ;zrmBK Bkb w;atok eo ;e/rh fitA/ fe ;w/A^;w/A s/ oki ;oeko
d[nkok T[fbZys ehs/ ikD.
(3) u/nogo;B oki ;oeko B{z T[g^Xkok (1) d/ yzv (T) nXhB
ew/Nh d[nkok fsnko ehshnK fiabQk ftek; :'iBktK G/i/rk.
6H T[; sohe s'A gqGkth fi; s/ fJ; n?eN nXhB ew/NhnK rms
ehshnK rJhnK jB, oki ftZu w"i{d fiabQk :'iBk ns/ ftek; p'ov ekieko
eoBk pzd eo d/Dr/.
fibQk :'iBktKns/ ftek;p'ov B{z ysweoBk.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
41
7H (1) ew/Nh d/ ekieko d/ ;zukbD ftZu, ew/Nh nfij/ iakps/ B{z
ngDkJ/rh, i' w[eZoo ehs/ ikD.
(2) i/ fe;/ ekoB eoe/, u/nogo;B ew/Nh dh fJeZsosk ftZu
jkIo j'D d/ n;woE j' iKdk j?, sK jkIo w?ApoK d[nkok u[fDnk frnk e'Jh
j'o w?Apo fJeZsosk dh gqXkBrh eo/rk.
(3) ew/Nh dh fJeZsosk fiabQk ;do w[ekw iK nfij/ ;EkB s/
oZyh ikt/rh fit/A ew/Nh d[nkok ca?;bk ehsk ik ;e/rk.
8H oki ;oeko u/nogo;B iK fe;/ w?Apo B{z T[;d/ nj[d/ s'A jNk ;e/rh,
i/^
(T) T[j dhtkbhnk fBnK^fBoDs ehsk frnk j?l iK
(n) fe;/ ngokX bJh f;ZX^d';a mfjokfJnk iKdk j?, i' oki
;oeko dh okJ/ ftZu, ;dkukoe froktN tkbk j?l iK
(J) T[j ;ohoe iK fdwkrh s"o s/ n;wZoE j' frnk j?l iK
(;) T[; B/ nfijk ftZsh iK j'o fjZs nois eo fbnk j? fi; d/
Bkb T[;dh T[es fe;/ th j?;hns ftZu T[;d/ ekieko s/
gqshe{b gqGkt g?D dh ;ztkGBk j?l iK
(j) T[; B/ nkgDh j?;hns dh fJ; soQK d[otos'A ehsh j? fit/A
fe nj[d/ s/ T[;dk pD/ ofjDk b'e fjZs d/ gqshe{b j?.
(2) u/nogo;B ;w/s fe;/ w?Apo B{z T[; d/ nj[d/ s'A jNkT[D s'A
gfjbK, oki ;oeko d[nkok T[; B{z ;[D/ ikD dk tkip w"ek fdZsk ikt/rk.
9H i/ e'Jh nk;kwh ykbh j[zdh j? sK fJj T[;/ ;o's s'A Goh ikt/rh fi;
s'A fJj g?dk j'Jh j?.
10H oki ;oeko, ;w/A^;w/A s/ ew/NhnK B{z nfij/ fBod/P ikoh eo ;e/rh,
fit/A fe fJj b'e fjZs ftZu w[Bk;p ftuko/ ik ;eD.
11H (1) oki ;oeko, ;oekoh rIN ftZu nfX;{uBk d[nkok, fJ;
n?eN d/ gq:'iBK B{z f;o/ uVQkT[D bJh fB:w pDk ;e/rh.
(2) fJ; n?eN nXhB pDkfJnk frnk jo/e fB:w, T[;d/ pDkJ/
ikD fgZS'A, fizBh S/sh j' ;e/, oki ftXkB wzvb d/ ;dB nZr/ id T[j fJibk;
ftZu j?, d; fdBK dh e[Zb w[Zds bJh oZfynk ikt/rk, i' fJZe fJibk; ftZu iK
d' iK tZX eqwtosh fJibk;K ftZu g{oh j' ;e/rh ns/ i/, fJ; fJibk; d/,
u/nogo;B;w/s w?poKdk jNkfJnkikDk iKw[nZsbehsk ikDk.
ykbh nk;kwhnKdk GoBk.
fBod/P d/D
dh Pesh.
fB:w pDkT[D
dh Pesh.
 fJeZsosktK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
42
fi; ftZu T[j fJ; soQK oZfynk iKdk j? iK T[go'es eqwtosh fJibk;K d/
r[iaoB s'A gfjbK, ;dB T[; fB:w ftZu e'Jh o{gG/d eoB bJh ;fjws j'
iKdk j? fe T[j fB:w BjhA pDkfJnk ikDk ukjhdk sK fB:w T[; s'A fgZS'A
e/tb nfij/ o{gG/d ehs/ o{g ftZu jh gqGkth j't/rk iK, fijh fe ;{os j't/,
T[;dk e'Jh gqGkt BjhA j't/rkl n?go nfij/ fe;/ o{gG/d iK oZd eoB dk T[;
fB:w nXhB gfjbK ehsh fe;/ rZb dh ikfJIsk s/ gqshe{b gqGkt BjhA gt/rk.
12H (1) i/ fJ; n?eN d/ fe;/ T[gpzXK B{z gqGkth pDkT[D ftZu e'Jh
emBkJh g?dk j[zdh j? sK oki ;oeko, ;oekoh rIN ftZu gqekPs j[ew
d[nkok nfij/ T[gpzX pDk ;e/rh i' fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ n;zrs Bk j'D
ns/ i' T[; emBkJh B{z d{o eoB bJh T[; B{z iao{oh gqshs j'D.
p;aos/ fJ; Xkok nXhB nfijk e'Jh j[ew fJ; n?eN d/ nozG dh
sohe s'A d' ;kbK dh w[dZs d/ r[IoB s'A fgZS'A BjhA ehsk ikt/rk.
(2) fJ; Xkok nXhB pDkfJnk jo/e j[ew fJ; d/ pDkJ/ ikD
fgZS'A fizBh S/sh j' ;e/, gzikp ftXkB wzvb nZr/ oZfynk ikt/rk.
emBkJhnK
d{o eoB
dh Pesh.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
43
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 3$GLe$2025H^ gzikp oki ftXkB wzvb (gqekPB dh oZfynk)
n?eN, 1978 dk gzikph nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs ehsk
iKdk j? ns/ gzikp oki GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5) dh
Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk.
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 3/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab State
Legislature (Protection of Publication) Act, 1978 is hereby published under
the authority of the Governor of Punjab and shall be deemed to be the
authoritative text thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab Official
Language Act, 1967 (Punjab Act No.5 of 1967)
gzikp oki ftXkB wzvb (gqek;aB dh oZfynk) n?eN, 1978
(1978 dk gzikp n?eN BzL 16)
oki ftXkB wzvb dhnK ekotkJhnK dh fog'oNK d/ gqek;aB dh oZfynk
eoB bJh fJZe n?eN.
Gkos rDoki d/ T[BZsht/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok
fJj n?eN pD/L^
1H (1) fJ; n?eN B{z gzikp oki ftXkB wzvb (gqek;aB dh oZfynk)
n?eN, 1978 fejk ik ;e/rk.
(2) fJ; dk ft;sko ;ko/ gzikp oki s/ j?.
2H fJ; n?eN ftZu “nypko”  dk wsbp j? Sfgnk j'fJnk w[Zdsh ezw
fi; ftZu b'e ypo iK b'e ypo s/ fNZgDhnK doi j'D, ns/ fJ; ftZu fe;/
nypko B{z gqek;aB bJh ;wZroh ;gbkJh eoB dh e'Jh ypo J/iz;h th ;akwb
j[zdh j?.
;zy/g BK.
gfoGkPktK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
44
3H (1) T[g^Xkok (2) ftZu j'o soQK d/ T[gpzXs d/ f;tkJ/, e'Jh
ftnesh, fe;/ ndkbs ftZu oki ftXkB wzvb dh fe;/ ekotkJh dh fe;/
nypko ftZu ;kotkB s"o s/ ;jh fog'oN d/ gqek;aB d/ pko/ ftZu, dhtkBh iK
ca"idkoh e'Jh ekotkJh eoB dk Gkrh BjhA j't/rk, i/eo gqek;aB dt?y Bkb
ehsh rJh ;kps Bk j' ikt/.
(2) T[g^Xkok (1) ftZu fe;/ wkwb/ d/ gqek;aB B{z oZfynk eoB ti'A
BjhA noEkfJnk ikt/rk, i' gqek;aB b'e GbkJh bJh BjhA j?.
4H fJj n?eN T[BK fog'oNK iK wkwfbnK d/ ;pzX ftZu i' gzikp oki d/
oki y/so nzdo ;fEs gq;koD d/ okjhA fdZs/ rJ/ fe;/ gq'rokw iK ;/tk d/ Gkr
ti'A tkfJob?Z; sko okjhA gq;koD ehs/ ikD B{z bkr{ j't/rk fit/A fJj fe;/
nypko ftZu gqek;as ehshnK fog'oNK iK wkwfbnK d/ ;pzX ftZu bkr{ j[zdk
j?.
n?eN okiftXkB wzvbdhnKtkfJob?Z;sko d[nkokgq;koDehshnKekotkJhnKs/ th bkr{j't/rk.
oki ftXkB
wzvb dhnK
fog'oNK dk
gqek;aB.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
45
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 4$GLe$2025H^ gzikp oki nB[[;{fus ikshnK efwPB n?eN,
2004 dk gzikph nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs ehsk iKdk j?
ns/ gzikp oki GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5) dh Xkok 6^T
nXhB fJj T[; dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk.
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 4/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab State
Commission for Scheduled Castes Act, 2004 is hereby published under the
authority of the Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative
text thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act,
1967 (Punjab Act No.5 of 1967)
gzikp oki nB[;{fus ikshnK  efw;aB n?eN, 2004
(2004 dk gzikp n?eN BzL 5)
gzikp oki ftZu nB[;{fus ikshnK d/ w?poK d/ fjZsK dh fjcakias ns/
pukT[ eoB dh fdq;aNh Bkb, T[BQK dh GbkJh ns/ ftek; bJh ns/ T[; Bkb
;zpzX oZyd/ iK T[jBK d/ nB[;zre wkwfbnK bJh T[guko d/ T[gktK dh f;cako;a
eoB bJh gzikp oki nB[;{fus ikshnK efw;aB d/ rmB dk T[gpzX eoB bJh
fJZe n?eN.
Gkos rDoki d/ gutzit/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok
j/m fby/ nB[;ko fJj n?eN pD/L^
1H (1)  fJ; n?eN Bz{ gzikp oki nB[;{fus ikshnK efw;aB n?eN,
2004 fejk ik ;e/rk.
(2) fJj s[ozs bkr{ j't/rk.
2H fJ; n?eN ftZu, i/eo gq;zr j'ot/A Bk b'V/, ^
(T) “u/nogo;B” dk wsbp j? efw;aB dk u/nogo;Bl
gfoGk;aktK.
;zy/g BK ns/
nozG.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
46
(n) “efw;aB” dk wsbp j? Xkok 3 nXhB rms gzikp oki
nB[;{fus ikshnK efw;aBl
(J) “;oeko” dk wsbp j? nB[;{fus ikshnK ns/ gZSVhnK ;q/aDhnK
d/ GbkJh ftGkr ftZu gzikp oki dh ;oekol
(;) “w?Apo” dk wsbp j? efw;aB dk w?Apo ns/ fJ; ftZu u/nogo;B
ns/ w?Apo^;eZso th ;akwb jBl
(j) “w[eZoo” dk wsbp j? fJ; n?eN nXhB pDkJ/ rJ/ fB:wK
d[nkok w[eZool
(e) “nB[;{fus ikshnK” dk wsbp j? nfijhnK ikshnK, B;bK
iK ephb/ iK nfijhnK ikshnK, B;bK iK ephfbnK nzdo
ro[Zg iK T[BQK d/ Gkr i' Gkosh ;zftXkB d/ nB[S/d 341 nXhB
nB[;{fus ikshnK j'Dk wzBhnK rJhnK jBl ns/
(y) “Xkok” dk wsbp j? fJ; n?eN dh Xkok.
3H (1) ;oeko, ;oekoh riaN ftZu nfX;{uBk d[nkok “gzikp oki
nB[;{fus ikshnK efw;aB” d/ BK Bkb ikDh ikD tkbh fJZe ;z;Ek dk rmB
eo/rh, i' fJ; n?eN nXhB T[; B{z gqdkB ehshnK PeshnK dh tos'A ns/ T[;
B{z ;"Ag/ rJ/ ekieko fBGkJ/rh.
(2) efw;aB j/m fbfynK s'A fwb e/ pD/rk,^
(T) ;oeko d[nkok fB:[es ehs/ ikD tkbk fJZe u/nogo;B, i'
nB[;{fus ikshnK Bkb ;pzX oZydk fJZe f;oeZY ftnesh
j't/rk iK nB[;{fus ikshnK Bkb ;pzX oZydk i' gqw[Zy ;eZso
d/ nj[d/ s'A EZb/ dk Bk j't/, gzikp oki dh ;oeko dk ;/tk
fBftos fJZe nca;o j't/rkl
 (n) gzi s'A Bk tZX nB[;{fus ikshnK d/ w?ApoK ftZu'A r?o^;oekoh
w?Apo, i' :'rsk, B/e^Bhsh ns/ j?;hns tkb/ ftneshnK
ftZu'A, fizBK B/ nB[;{fus ikshnK dh GbkJh ns/ T[EkD bJh
;/tk ehsh j't/, ;oeko d[nkok fB:[es ehs/ ik ;eDr/L
p;aos/ fJjBK gzi r?o^;oekoh w?ApoK ftZu'A xZN'^xZN
fJZe w?Apo fJ;soh j't/rhl
(J) vkfJo?eNo iBob g[fb;, gzikp, nj[d/ ekoB w?Apo j't/rkl
(;) vkfJo?eNo, ;EkBe ;oeko, gzikp, nj[d/ ekoB w?Apo j't/rkl
efw;aB dk
rmB.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
47
(j) vkfJo?eNo, nB[;{fus ikshnK ns/ gZSVhnK ;qa/DhnK GbkJh,
gzikp, nj[d/ ekoB w?Apo j't/rkl ns/
(e) fJZe w?Apo^;eZso, Gkosh gq;ak;eh ;/tk iK gzikp f;tb ;/tk
d/ ;/tk fBftos iK ;/tk eo oj/ nca;oK ftZu'A, i' nB[;{fus
ikshnK Bkb ;pzXs j?, i' tXhe ;eZso d/ nj[d/ s'A EZb/ dk
Bk j't/, ;oeko d[nkok fB:[es ehsk ikt/rk.
4H (1) u/nogo;B ns/ r?o^;oekoh w?Apo fszB ;kb dh w[Zds
bJh nj[dk XkoB eo/rk i' d' ;kb sZe tXkJh ik ;e/rhL
gozs{ fiZE/ fszB ;kb dh T[go'es fwnkd d/ r[IoB s'A gfjbK u/nogo;B
g?Ajm ;kb dh T[wo dk j' iKdk j? sK T[j T[; fdB nkgDk nj[dk yakbh eo d/t/rk,
fi; fdB T[j nfijh T[wo g{oh eo b?Adk j?.
(2) u/nogo;B ns/ r?o^;oekoh w?Apo ;oeko B{z ;zp'Xs nkgD/
d;yash b/y d[nkok, u/nogo;B d/ nj[d/ s'A iK w?Apo d/ nj[d/ s'A, fijh fe
;{os j't/, fe;/ ;w/A th n;shcak d/ ;e/rk.
(3) T[g^Xkok (1) ftZu doi fe;/ rZb d/ j[zfdnK j'fJnK th,
;oeko u/nogo;B iK w?Apo d/ nj[d/ s'A fe;/ ftnesh B{z jNk ;e/rh, i/ T[j
ftnesh^
(T) nw[Zes fdtkbhnk j' iKdk j?l
(n) fe;/ nfij/ ngokX bJh f;ZX^d';a mfjokfJnk iKdk
j? ns/ T[;B{z e?d dk dzv fdZsk iKdk j?, i' e/Adoh
;oeko dh okJ/ ftZu, ;dkukoe froktN tkbk j?l
(J) ftrV^fus j' frnk j? ns/ fe;/ ;woZE ndkbs B/
T[; B{z nfijk n?bkB oZfynk j't/l
(;) ekoi eoB s'A fJBeko eodk j? iK ekoi eoB d/
n;woE j' iKdk j?l
(j) efw;aB s'A r?o^jkiaoh dh S[ZNh bJ/ fpBK, efw;aB
dhnK brksko fszB fJeZsosktK s'A r?o^jkiao ofjzdk
j?l ns/
(e) ;oeko dh okJ/ ftZu, u/nogo;B iK w?Apo dh
j?;hns dh nfijh d[otos'A eodk j? fi; Bkb T[;
ftnesh dk nj[d/ s/ ofjDk b'e fjZs bJh jkBhekoe
u/nogo;B
ns/ w?ApoK
d/ nj[d/ dh
fwnkd ns/
;/tk dhnK
;aosK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
48
pD iKdk j? iK nfij/ u/nogo;B iK w?Apo tiA' pD/
ofjD d/ j'o soQK :'r BjhA j? iK Y[Zet/A BjhA j?L
p;aos/ fe fJ; yzv nXhB e'Jh ftnesh
sd sZe BjhA jNkfJnk ikt/rk id sZe T[; ftnesh
B{z T[; wkwb/ ftZu ;[DtkJh dk tkip w"ek Bk d/ fdZsk
frnk j't/.
(4) T[g^Xkok (2) iK T[g^Xkok (3) iK fe;/ j'o sohe/ Bkb
n;kwh yakbh j[zdh j?, sK fizBh S/sh j' ;e/, ;oeko d[nkok BthA fB:[esh
okjhA Goh ikt/rhl ns/ fJ; soQK fB:[es ehsk frnk ftnesh, T[; ftnesh
d/ fi; dh yakbh j'Jh n;kwh s/ nfij/ ftnesh dh fB:[esh ehsh rJh j?,
nj[d/ dh pkeh ofjzdh fwnkd bJh nj[dk XkoB eo/rk, fizBh fwnkd bJh
T[j nj[dk XkoB eodk j[zdk, i/ n;kwh yakbh Bk j'Jh j[zdhL
p;aos/ i/ u/nogo;B s'A fpBK j'o fe;/ w?Apo dh n;kwh T[; sohe
s'A S/ wjhfBnK d/ nzdo yakbh j' iKdh j?, fi; sohe B{z w?Apo d/ nj[d/  dh
fwnkd r[iao iKdh j? sK fco nfijh yakbh n;kwh Goh BjhA ikt/rh.
(5) u/nogo;B ns/ w?Apo B{z nj[dk XkoB eoB bJh ndkfJrh:'r
sBykj ns/ GZs/ ns/ ;/tk d/ j'o fBpzXB ns/ ;aosK nfijhnK j'DrhnK, i'
w[eZoo ehshnK ikD.
5H (1) ;oeko, efw;aB B{z nfij/ nca;o ns/ eowukoh, i' ;oeko
dh okJ/ ftZu fJ; n?eN nXhB efw;aB d/ ekiekoK B{z e[Pbsk Bkb fBGkT[D
bJh Io{oh j'D, w[jZJhnk eotkJ/rh.
(2) efw;aB d/ gq:'iB bJh fB:[es ehs/ nca;oK ns/ j'o
eowukohnK B{z ndkfJrh:'r sByakj ns/ GZs/ ns/ ;/tk d/ fBpzXB ns/ PosK
nfijhnK j'DrhnK i' w[eZoo ehshnK ikD.
6H u/nogo;B ns/  w?ApoK B{z ndkfJrh:'r sBykj ns/ GZs/ ns/
gq;ak;eh you/ fi; ftZu Xkok 5 ftZu jtkbk fdZs/ nca;oK ns/  j'o eowukohnK
B{z ndkfJrh:'r sByakjK, GZs/ ns/ g?B;aBK th Pkwb jB, Xkok 16 ftZu jtkbk
fdZshnK roKNK ftZu'A ndk ehs/ ikDr/.
efwPB d/
nca;o
ns/ j'o
eowukoh.
sBykj ns/GZfsnK dkroKNK ftZu'Andk ehskikDk.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
49
7H efw;aB dk e'Jh ekoi iK ekotkJh f;oca efw;aB ftZu fe;/ yakbh EK
iK T[; d/ rmB ftZu fe;/ B[e;, iK u/nogo;B iK w?Apo ti'A ekoi eoB tkb/
fe;/ ftnesh dh fB:[esh ftZu fe;/ B[e; iK efw;aB d/ iakps/ ftZu fe;/
p/ekfJdrh, fi; ftZu fJeZsosk eotkT[D bJh B'fN; ikoh eoBk th ;akwb j?,
fi; Bkb wkwb/ d/ r[D^d';a s/ gqGkt Bk g?Adk j't/, d/ ekoB T[iao BjhA j't/rh iK
BkikfJia BjhA j't/rh.
8H (1) efw;aB nfijh ew/Nh iK ew/NhnK i' fe ekiekoK d/  e[Pbsk
Bkb fBGkT[D, ;aeshnK dh tos'A eoB ns/ fJ; d/ eosZtK dk fB;skok eoB
bJh ns/ nfij/ w[ZfdnK Bkb BfiZmD bJh th i' ;w/A^;w/A s/, efw;aB d[nkok
jZE ftZu bJ/ ikD bJh iao{oh ;wMhnK ikD, rms eo ;e/rk.
(2) efw;aB B{z T[g^Xkok (1) nXhB rms ew/Nh iK ew/NhnK ftZu,
fijh fe ;{os j't/, fJZe iK tZX ftneshnK B{z, fit/A fJj w[Bk;p ;wM/,
fB:[es eoB dh ;aesh j't/rh ns/ nfij/ ftnesh iK ftneshnK B{z, i'
efw;aB d/ w?Apo BjhA jB ew/Nh dhnK fJeZsosktK  ftZu jkiao j'D ns/ fJ;
dhnK ekotkJhnK ftZu Gkr b?D dk nfXeko j't/rk, go T[jBK B{z t'N d/D dk
nfXeko BjhA j't/rk.
(3) fJ; soQK fB:[es ehsk ftnesh, ew/Nh dhnK fJeZsosktK
ftZu jkIoh bJh nfij/ GZs/, i' w[eZoo ehs/ ikD,  gqkgs eoB dk jZedko j't/rk.
(4) efwPB nkgDhnK fJeZsosktK ftZu'A fe;/ s/ th okPNoh
nB[;{fus ikshnK ns/ nB[;{fus ephb/ efw;aB d/ fe;/ gqshfBXh B{z ;Zd ;e/rk
iK y[d B{z, nfij/ sohe/ Bkb ns/ nfij/ gq:'iB bJh fe;/ ftnesh B{z ;fj:[es
eo ;e/rk fi; dh ;jkfJsk iK ;bkj dh T[; B{z fJ; n?eN d/ fe;/ T[gpzX
dh gkbDk bJh iK fJ; n?eN nXhB T[;d/ fe;/ ekieko B{z f;o/ uVQkT[D bJh
b'V j't/l ns/ fJ; soQK ;Zd/ iK ;fj:[es j'J/ ftnesh B{z efw;aB d/
ftuko^tNKdo/ ftZu Gkr b?D dk nfXeko j't/rk, go T[j t'N d/D dk nfXeko
BjhA oZydk j't/rk.
9H (1) efw;aB ns/ T[; dh ew/Nh nfij/ ;w/A ns/ ;EkB fty/
nkgDh fJeZsosk eoBr/ i' u/nogo;B fBoDk eo/.
(2) efw;aB nkgDk yaa[[d dk iakpsk ns/ T[; dhnK ew/NhnK dk
iakpsk ftfB:ws eo/rk.
efw;aB dhnK
ew/NhnK.
efw;aB
d[nkok
iakps/ dk
ftfB:ws
ehsk ikDk.
yakbh n;kwhnKnkfd ekoBefw;aB dhnKekotkJhnK dkBkikfJia Bkj'Dk.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
50
(3) efw;aB d/ ;G j[ew ns/ ca?;b/ w?Apo^;eZso iK w?Apo^;eZso
d[nkok fJ; BfwZs mhe s"o s/ nyafsnkos efw;aB d/ fe;/ j'o nca;o
d[nkok gqwkDhe ehs/ ikDr/.
10H (1) efwPB B{z, fJ; n?eN nXhB fe;/ wkwb/ ns/, yak; eoe/ j/m
fby/ wkwfbnK d/ pko/ ftZu scash;a eod/ ;w/A T[j ;G PeshnK j'DrhnK i'
dkt/ s/ ftukoB eod/ ;w/A dhtkBh ndkbs e'b j[zdhnK jB, noEksL^
(T) fe;/ ftnesh B{z sbp eoBk ns/ jkIo eotkT[Dk ns/ T[;
dh ;j[z s/ goy eoBkl
(n) fe;/ d;st/iK B{z gqrN eoB ns/ g/;a eoB dh wzr eoBkl
(J) jbcahnk fpnkBK s/ Pjkds b?Dkl
(;) fe;/ ndkbs iK dcaso s'A fe;/ b'e foekov iK T[;dh Beb
dh wzr eoBkl
(j) rtkjK ns/ d;skt/IK dh goy eoB bJh efw;aB ikoh
eoBkl ns/
(e) e'Jh j'o wkwbk i' w[eZoo ehsk ikt/.
(2) efw;aB j/m fby/ ;ko/ iK T[BQK ftZu'A e'Jh ekieko B{z fBGkJ/rk,
noEksL^
(T) Gkos d/ ;zftXkB nXhB iK sZs;w/A bkr{ fe;/ j'o ekB{zB
nXhB iK ;oeko d/ fe;/ j[ew nXhB nB[;{fus ikshnK B{z
T[gpzXs pukT[ d/ ;kXBK Bkb ;pzXs ;ko/ wkwfbnK dh
scash;a ns/ fBohyD eoBk ns/ nfij/ pukT[ d/ ;kXBK d/
ezweki dk w[ZbnzeD eoBkl
(n) nB[;{fus ikshnK d/ ;wkfie^nkofEe ftek; dh :'iBpzdh
dh ekoi ftXh ftZu Gkr b?Dk ns/ T[; s/ ;bkj d/Dh ns/ T[BQK
d/ ftek; dh gqrsh dk w[Zb^nzeD eoBkl
(J) nB[;{fus ikshnK dh fjcakias, GbkJh ns/ ;wkfie^nkofEe
ftek; bJh pukT[ d/ ;kXBK ns/ j'o T[gktK d/ gqGkth gfogkbD
bJh oki ;oeko d[nkok i' th T[gkn j'D/ ukjhd/ jB T[BQK dh
f;cako;a eoBkl
(;) nB[;{fus ikshnK dh fjcakIs, GbkJh, ftek; ns/ T[ZBsh
Bkb ;pzXs nfij/ j'o ekieko fBGkT[D/ i' w[eZoo ehs/ ikDl
efw;aB
dhnK
PeshnK
ns/
ekieko.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
51
(j) nB[;{fus ikshnK B{z gqGkfts eodhnK ftXkfBe ns/
ftek;wkB BhshnK s/ ;oeko B{z ;bkj d/Dkl
(e) ;oeko ns/ b'e gZXo s/ nB[;{fus ikshnK d/ ;zftXkBe ns/
ekB{zBh nfXekoK dh fjcakias eoB bJh iao{oh edw u[ZeD dk
fizawk b?Dkl
(y) nB[;{fus ikshnK Bkb ;pzXs ekB{zBK ns/ GbkJh T[gktK d/
gfogkbD dk fBohyD eoBk ns/ nB[;{fus ikshnK dh
j?;hns B{z fpjso pDkT[D bJh ekB{zBh ns/ gqPk;eh ;[XkoK
bJh ekotkJh nozG eoBkl
(r) nB[;{fus ikshnK B{z nfXekoK s'A tKfMnk eoB iK ftseok
eoB iK nZfsnkuko eoB pkps ;t?^gq/oDk iK f;aekfJs s/
scash;a eoB ns/ fiZE/ fes/ gqGkth T[gokb/ eoB bJh iao{oh
j't/ ;oeko B{z T[gukoe ekotkJh dh f;cako;a eoBk ns/ T[;
s/ fBnKfJe ekotkJhnK nozG eoBkl
(x) nB[;{fus ikshnK dhnK ;wZf;nktK d/ nfXn?B ns/ y'i dk
;zukbB eoBk ns/ w[Bk;p ekotkJh bJh ;oeko B{z T[; dh
fog'oN eoBkl
(C) nB[;{fus ikshnK fto[ZX ehs/ rJ/ ngokXK ftZu w[eZdw/ dh
f;cakoP eoBk ns/ Pjkds ns/ ekB{zBh ;/tktK Bkb w[eZdw/
ftZu ;jkfJsk eoBkl
(u) nkw s"o s/ nB[;{fus ikshnK d/ ;w{j ns/ yak; s"o s/
nB[;{fus iksh d/ fe;/ ftnesh d/ wkwb/ ftZu, i' nfij/
nfBnK iK ftseo/ d/ e;aN B{z ;fjzdk j? iK ;fj u[Zfenk j?,
d/ BfwZs b'e fjZs ftZu w[eZdw/ dk ;zukbB eoB iK ndkbs
dh fJikIs Bkb nfij/ wkwfbnK Bkb ;zpXs fe;/ ndkbs
nZr/ bzps fe;/ ekotkJh ftZu dyab d/Dk ns/ jZeh e/;K ftZu
ekB{zBh wdd ns/ w[V t;/p/ dk T[gpzX eoBkl
(S) g{ottosh yzvK ftZu jtkbk fdZs/ pukT[ d/ ;kXBK s/ ezweki
dh fog'oN ;bkBk s"o s/ ns/ nfij/ j'o ;fwnK s/ i' efw;aB
mhe ;wM/, ;oeko B{z g/;a eo/rkl
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
52
(i) nfijhnK fog'oNK ftZu, ;zx oki y/so iK fe;/ oki d[nkok
nB[;{fus ikshnK dh jkbs B{z fpjso eoB bJh T[go'es
pukT[ d/ ;kXBK d/ gqGkth gfogkbD bJh f;cakoPK eoBkl
(M) ;w/A^;w/A s/ Gkos d/ ;zftXkB d/ w"i{dk T[gpzXK ns/ nB[;{fus
ikshnK B{z gqGkfts eoB tkb/ j'o ekB{zBK dh ;whfynk eoBk
ns/ T[jBK ftZu ;'XK dh f;cako;a eoBk sK i' nfij/ ftXkB
ftZu fe;/ th B[e;, xkN, iK so[ZNhnK B{z g{ok eoB bJh
T[gukoe ftXkBe T[gktK dk ;[Mkn fdZsk ik ;e/l ns/
(R) nB[;{fus ikshnK d/ pukT[ ns/ j?;hns B{z T[Zuk u[ZeD ns/
jkbs ;[XkoB ns/ e'Jh j'o wkwb/ fijV/ nB[;{fus ikshnK
dh GbkJh bJh efw;aB d[nkok iao{oh ns/ T[fus ;wM/ ikD
iK fi; B{z ;oeko d[nkok fJ; d/ jtkb/ ehsk frnk j't/, bJh
T[gkn ;[MkT[Dk ns/ f;cakoP eoBk.
11H ;oeko efw;aB Bkb nB[;{fus ikshnK B{z gqGkts eod/ ;ko/ tZv/
wkwfbnK s/ ;bkj^w;atok eo/rh.
12H (1) efw;aB, fJ; n?eN nXhB scashP d/ ;zukbB d/ gq:'iB
bJh j/m^fbfynK dhnK ;/tktK dh tos'A eo ;e/rk,^
(T) T[; ;oeko dh ;fjwsh Bkb, gzikp oki iK fe;/ j'o oki iK
e/Adoh ;oeko dk e'Jh nca;o iK scashPh J/iz;hl iK
(n) e'Jh j'o ftnesh.
(2) scash;a eoB d/ gq:'iB bJh, e'Jh nca;o iK J/iz;h fi;
pko// T[g^Xkok (1) d/ yzv (T) ftZu jtkbk fdZsk frnk j?, efw;aB d/ fBd/;a
ns/ ezNo'b d/ skp/,^
(T) fe;/ ftnesh B{z sbp eo ;e/rh ns/ jkiao eotk ;e/rh
ns/ T[; dh goy eo ;e/rhl
(n) fe;/ d;skt/ia dk gqrN eoBk ns/ g/;a ehsk ikDk b'V ;e/rhl
ns/
(J) fe;/ dcaso s'A e'Jh b'e foekov iK T[; dh Beb wzr ;e/rh.
(3) nfijk nca;o iK J/iz;h iK ftnesh, fit/A efw;aB fBod/;a
d/t/, fe;/ wkwb/ dh scash;a eo/rh ns/ T[; s/, nfijh w[Zds nzdo i' efw;aB
scash;a d/;zukbB bJhe[ZM e[ nca;oKns/ scash;aJ/iz;hnK dhnK;/tktK dhtos'A eoB dhefw;aB dh;aesh.
;oeko d[nkokefw;aB Bkb;bkj^w;atokeoBk.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
53
d[nkok fJ; BfwZs T[fbys ehsk ikt/, efw;aB B{z fog'oN (fi; B{z fJ; Xkok
ftZu fJ; s'A fgZS'A “scash;a fog'oN” fejk frnk j?) g/;a eo/rh.
(4) efw;aB T[g^Xkok (3) nXhB T[; B{z fdZsh scash;a fog'oN
ftZu eEs sZEK ns/ eZY/ rJ/ f;ZfNnK d/, i/ e'Jh j'D, do[Z;s j'D pko/, nkgDh
s;Zbh eo/rk ns/ fJ; gq:'iB bJh efw;aB nfijh iKu (fi; ftZu T[;
ftnesh dh iK T[jBK ftneshnK dh gohfynk ;akwb j? fizBK B/ scash;a
ehsh j't/ iK T[; dh iK T[jBK dh ;jkfJsk ehsh j't/) eo ;e/rk, i' T[j
w[Bk;p ;wM/.
13H Xkok 12 dh T[g^Xkok (1) d/ yzv (T) ftZu jtkbk fdZs/ efw;aB iK fe;/
nca;o iK J/iz;h iK yzv (n) ftZu jtkbk fdZs/ fe;/ ftnesh nZr/ ;ajkds
fdzd/ j'J/, fe;/ ftnesh d[nkok fdZsk e'Jh fpnkB, nfij/ fpnkB d[nkok
M{mh ;ajkds d/D bJh w[eZdw/ d/ f;tkJ/, T[; B{z fe;/ dhtkBh iK ca"idkoh
ekotkJh d/ skp/ BjhA eo/rk Bk T[; ftZu T[; d/ fto[ZX tofsnk ikt/rkL
p;aos/ fJj sd id nfijk fpnkB^
(T) nfij/ ;tkb d/ T[Zso ftZu fdZsk iKdk j? fi; dk T[Zso d/D
bJh T[; s'A efw;aB iK nfij/ nca;o iK J/iz;h iK ftnesh
d[nkok b'fVnk ikt/l iK
(n) scash;a dh ft;a/^t;s{ Bkb ;[;zrs j?.
14H fJ; n?eN iK fJ; nXhB pDkJ/ fe;/ fB:w iK j[ew nXhB B/e^Bhsh
Bkb ehsh rJh iK ehsh ikDh fusts fe;/ rZb bJh efw;aB d/ fe;/ w?Apo
iK efw;aB d/ fe;/ nca;o iK j'o eowukoh iK ;oeko iK efwPB d/ fBod/
/P nXhB ezw eod/ fe;/ ftnesh fto[ZX e'Jh dktk, w[eZdwk iK j'o ekB{zBh
ekotkJh BjhA j' ;e/rh.
15H (1) oki nzdo nB[;{fus iksh dk e'Jh ;t?^fJSZs ;zrmB fJ;
n?eN d/ gq:'iBK bJh efw;aB s'A ofi;NoheoD dh wzr eo ;e/rk. efw;aB
;wki ftZu nfij/ ;zrmB dh wjZssk ns/ fB:wK pko/ fit/A fJj w[Bk;p
ftuko/ T[; sohe/ Bkb nkgDh s;Zbh eoB fgZS'A nkgD/ ofi;No ftZu nfij/
;zrmB dk BK Pkwb eo ;e/rk.
efw;aB nZr/
ftneshnK
d[nkok fdZs/
fpnkB.
B/e Bhsh
Bkb ehsh
ekotkJh dk
pukT[.
;t?^fJZSs
;zrmBK dk
ofi;NoheoD
ns/ T[jBK
dh ;jkfJsk
dh wzr
eoBk.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
54
(2) efwPB ;t?^fJZSs ;zrmBK Bkb w;atok eoe/, nfij/  wkg
ns/ fwnko fte;s eo/rk fiBQK d/ nXko s/ ;t?^fJZSs ;zrmB dk
ofi;NoheoD ehsk ikDk j?.
(3) efw;aB T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZs/ ;t?^fJZSs ;zrmBK dk
fJZe ofi;No oZy/rk.
(4) nkgD/ ekiekoK B{z fBGkT[D ftZu, efwPB fe;/ nfij/
;t?^fJZSs ;zrmB dh ;jkfJsk dh wzr eo ;e/rk.
(5) nfij/ ;zrmBK dh ;{uh dh fe;/ ndkbs iK nEkoNh iK nkw
iBsk d/ w?ApoK Bz{ wzr eoB s/ T[gbZpX ekotkJh ikt/rh.
(6) i/, fbysh o{g ftZu doi ehs/ ikD tkb/ fe;/ ekoB eoe/,
efw;aB nkgD/ ofi;No ftZu'A fe;/ ;zrmB dk BK oZd eoBk T[fus ;wMdk j?, sK
T[j nfij/ ;zrmB B{z ;[DtkJh dk tkip w"ek d/D s'A pknd nfijk eo ;e/rk.
(7) nfij/ oZd eoB pko/ efwPB dk fBoDk nzsw j't/rk.
16H (1) oki ;oeko, oki ftXkB wzvb d[nkok fJ; BfwZs :'r
BfwZsD fgZS'A, efw;aB B{z oki d/ ;zfus cazv ftZu'A XB dhnK nfijhnK oewK
rqKNK d/ s"o s/ ndk eo/rh, i' oki ;oeko fJ; n?eN d/ gq:'iB bJh T[g:'r
ehs/ ikD bJh w[Bk;p ;wM/.
(2) efwPB fJ; n?eN nXhB nkgD/ ekieko fBGkT[D bJh
nfijhnK oewK you eo ;e/rk i' T[j w[Bk;p ;wM/ ns/ nfijhnK oewK
T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZshnK roKNK ftZu'A ndkfJrh:'r you ;wMhnK
ikDrhnK.
17H (1) efwPB T[fus b/y/ ns/ j'o ;[;zrs foekov oZy/rk ns/ b/fynK
dk fJZe ;bkBk fttoD nfij/ ckow ftZu fsnko eo/rk i' ;oeko d[nkok
w[eZoo ehsk ikt/.
(2) efwPB d/ b/fynK dk nkfvN jo/e ftZsh ;kb d/ nzs fgZS'A
fszB wjhfBnK d/ nzdo ;EkBe cazv gqhfyne, gzikp d[nkok ehsk ikt/rk ns/
nfij/ nkfvN d/ ;pzX ftZu e'Jh youk efwPB d[nkok ;EkBe cazv gqhfyne,
gzikp B{z ndkfJrh:'r j't/rk.
(3) ;EkBe cazv gqhfyne, gzikp d[nkok s;dhe efwPB d/ b/y/, T[BQK
s/ nkfvN fog'N ;w/s, efwPB d[nkok ;oeko B{z ;bkBk s"o s/ G/i/ ikDr/.
oki ;oeko
d[nkok rqKNK.
b/y/ ns/
nkfvN.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
55
18H jo/e ftZsh ;kb bJh, efw;aB g{otb/ ftZsh ;kb d"okB nkgDhnK
;orowhnK dk g{ok toDB fdzd/ j'J/, nfij/ ckow ftZu ns/ nfij/ ;w/A s/
i' w[eZoo ehsk ikt/, nkgDh fJZe ;bkBk fog'oN fsnko eo/rk ns/ T[; dh
fJZe Beb ;oeko B{z G/i/rk.
19H ;oeko ;bkBk fog'oN ns/ T[; ftZu fdZshnK f;cako;aK s/ ehsh
ekotkJh d/ :kd^gZso, fiZE'A sZe T[j ;oeko Bkb ;pzXs j'D ns/  nfijhnK
fe;/ f;cako;aK d/ Bk^wzBD d/ ekoBK, i/ e'Jh j'D, ns/ nkfvN fog'oN ;w/s,
T[jBK d/ gqkgs j'D fgZS'A, fizBh S/sh j' ;e/, oki ftXkB wzvb nZr/ oytkJ/rh.
20H efwPB dk u/nogo;B, w?Apo, nca;o ns/ j'o eowukoh Gkosh
dzv ;zxsk dh Xkok 21 d/ noEK nzdo b'e ;/te ;wM/ ikDr/.
21H i/ e'Jh, Xkok 10 nXhB efwPB d/ fe;/ j[ew iK Xkok 12 ftZu jtkbk
fdZs/ fe;/ nca;o iK scash;a J/iz;h d/ j[ew B{z wzBD bJh ekB{zBh s"o s/ gkpzd
j?, ikD^p[ZM e/ fJ; dh gkbDk eoB ftZu T[ekJh eodk j? iK M{mh ikDekoh g/P
eodk j?, sK T[; B{z f;ZX^d';a mfjokJ/ ikD T[gozs, Gkosh dzv ;zxsk dh Xkok
174, 175, 176, 177, 178, 179 iK 180, fijh fe ;{os j't/, nXhB ;iak j't/rh.
22H e'Jh ndkbs Xkok 21 ftZu T[fbys fe;/ ngokX dk f;tkJ/ u/nogo;B
iK w?Apo iK nca;o d[nkok fJ; BfwZs nyafsnkos fe;/ ftnesh d[nkok
ehsh rJh fbysh f;aekfJs s/ jh ;wkfJs nfXeko bt/rh.
23H (1) ;oeko, ;oekoh riaN ftZu nfX;{uBk d[nkok, fJ; n?eN
d/ gq:'iBK B{z f;o/ ukVQB bJh fB:w pDk ;e/rh.
(2) fJ; Xkok nXhB pDkfJnk jo/e fB:w, fJ; d/ pDkJ/ ikD
fgZS'A, fizBh S/sh j' ;e/, oki ftXkB wzvb d/ ;dB nZr/ id T[j fJibk; ftZu
j?, d; fdBK dh e[Zb w[Zds bJh oZfynk ikt/rk, i' fJZe fJibk; iK d' iK tZX
eqwtosh fJibk;K ftZu g{oh j' ;e/rh, ns/ i/, fJ; fJibk; d/, fi; ftZu
T[j fJ; soQK oZfynk iKdk j? T[; iK T[go'es eqwtosh fJibk;K d/ r[iaoB
s'A gfjbK, ;dB T[; fB:w ftZu e'Jh o{gG/d eoB bJh ;fjws j' iKdk j? iK
;dB ;fjws j' iKdk j? fe nfijk fB:w BjhA pDkfJnk ikDk ukjhdk sK T[j
fB:w fJ; s'A fgZS'A, e/tb nfij/ o{gG/d ehs/ o{g ftZu gqGkth j't/rk iK fijh
efwPB d/u/nogo;B,w?ApoK ns/nwb/ dk b'e;/te j'Dk.
;bkBk fogo'Nns/ nkfvNfog'oN dk okiftXkB wzvbnZr/ oZfynkikDk.
dzv.
ngokXK dk
;wkfJs
nfXeko.
fB:w
pDkT[D dh
Pesh.
;bkBk
fog'oN.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
56
fe ;{os j't/, gqGkth BjhA j't/rkl n?go nfij/ fe;/ o{gG/d iK oZd eoB dk
T[; fB:w nXhB gfjbK ehsh iK b'g ehsh ikDh fe;/ rZb dh ikfJiask s/
gqshe{b gqGkt BjhA gt/rk.
24H i/ fJ; n?eN d/ T[gpzXK B{z gqGkth pDkT[D ftZu e'Jh emBkJh g?dk j[zdh
j? sK ;oeko, j[ew d[nkok nfij/ T[gpzX fi; ftZu fJ; n?eN d/ fe;/ T[gpzX
B{z nB[e{b pDkT[D iK o{gG/d eoBk ;akwb j?, pDk ;e/rh i' T[; B{z T[; emBkJh
B{z d{o eoB d/ gq:'iB bJh iao{oh iK jkbks nB[;ko T[fus gqshs j'DL
p;aos/ fJ; n?eN d/ nozG dh sohe s'A S/ wjhfBnK dh w[Zds r[iaoB
fgZS'A nfijk e'Jh j[ew BjhA ehsk ikt/rk.
25H (1) gzikp oki nB[;{fus ikshnK efw;aB nkovhB?A;, 2004
(2004 dk gzikp nkovhB?A; BzL 3) fJ; d[nkok wB;{y ehsk iKdk j?.
(2) nfij/ wB;{yh d/ j[zfdnK j'fJnK th T[g^Xkok (1) ftZu
jtkbk fdZs/ nkovhB?A; nXhB ehsh e'Jh rZb iK ehsh e'Jh ekotkJh fJ;
n?eN d/ sZs;EkBh T[gpzXK d/ nXhB ehsh rJh ;wMh ikt/rh.
emBkJhnK
d{o eoB dh
;aesh.
wB;{y ns/
pukT[.
- - - - - - -
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
57
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 5$GLe$2025H^ gzikp ftXkB ;Gk ftZu w~[y ftgQ dhnK sBykjK
ns/ GZs/ n?eN, 2023 dk gzikph nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs
ehsk iKdk j? ns/ gzikp oki GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5)
dh Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk .
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 5/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Salaries and
Allowances of Chief Whip in Punjab Legislative Assembly Act, 2023 is hereby
published under the authority of the Governor of Punjab and shall be deemed
to be the authoritative text thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab
Official Language Act, 1967 (Punjab Act No.5 of 1967)
gzikp ftXkB ;Gk ftZu w[Zy ftgQ dhnK sBykjK ns/ GZs/ n?eN, 2023
(2023 dk gzikp n?eN BzL 5)
gzikp ftXkB ;Gk ftZu w[Zy ftQg dhnK sBykjK ns/ GZfsnK dk T[gpzX
eoB bJh fJZe n?eN.
Gkos rDoki d/ u[jZsot/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok
j/m fby/ nB[;ko fJj n?eN pD/L^
1H (1)  fJ; n?eN Bz{ gzikp ftXkB ;Gk ftZu w[Zy ftgQ dhnK sBykjK
ns/ GZs/ n?eN, 2023 fejk ik ;e/rk.
(2) fJj ;oekoh riaN ftZu fJ; d/ gqek;aB j'D dh fwsh s'A bkr{a
ns/ gqGkth j't/rk.
2H fJ; n?eN ftZu, i/eo e'Jh rZb gq;zr iK ft;a/ d/ fto[ZX Bk j't/,^
(T) “ftXkB ;Gk@ dk wsbp j? gzikp ftXkB ;Gkl
(n) “w[Zy ftQg@ dk wsbp j? ftXkB ;Gk dk T[j w?Apo, fi; B{z sZs
;w/A bJh, pj[frDsh gkoNh d[nkok ftXkB ;Gk ftZu, ;oeko
;zy/g BK
ns/ nozG.
gfoGk;aktK.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
58
pDkT[D tkbh gkoNh dk w[Zy ftQg x'f;as ehsk frnk j? ns/
ftXkB ;Gk d/ ;gheo d[nkok w[Zy ftQg ti'A wkBsk gqkgs j?l
ns/
(J) “;gheo@ dk wsbp j? gzikp ftXkB ;Gk dk ;gheo.
3H w[Zy ftQg B{z sBykj, you fB:we ns/ fJtiah GZs/ fdZs/ ikDr/ i'
g{oph gzikp d/ wzsohnK dhnK sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2 dh T[g^Xkok
(1) d/ yzv (n) nXhB fJZe wzsoh B{z fwbD:'r jB.
4H w[Zy ftQg B{z oki ;do^w[ekw s/ feokfJnk w[es ;oekoh wekB iK
wekB feokfJnk GZsk ns/ j'o GZs/ fdZs/ ikDr/ i' g{oph gzikp wzsohnK dhnK
sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2 dhnK T[g^XkoktK (2), (2T), (2n) ns/
(2J) ns/ T[; nXhB pDkJ/ fB:wK nXhB fJZe wzsoh B{z fwbD:'r jB.
5H (1) w[Zy ftQg B{z ;oekoh eko fdZsh ikt/rh i' g{oph gzikp wzsohnK
dhnK sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2 dh T[g^Xkok (3) nXhB fJZe wzsoh
B{z fwbD:'r j?.
(2) i/eo w[Zy ftQg nkgDh ;oekoh eko dk bkG BjhA b?Adk iK
fsnkr eo fdzdk j? ns/ ;oekoh wzst bJh nkgDh fBZih rZvh dh tos'A eoBh
ukj[zdk j?, sK T[;B{z nfijk GZsk fdZsk ikt/rk i' g{oph gzikp wzsohnK dhnK
sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2 dh T[g^Xkok (3T) nXhB fJZe wzsoh B{z
fwbD:'r j?.
6H w[Zy ftQg g{oph gzikp wzsohnK dhnK sBykjK n?eN, 1947 nXhB
pD/ gzikp wzsohnK d/ ;caoh GZs/ fB:w, 1953 nB[;ko ;caoh GZs/, o'iakBk GZs/
dk jZedko j't/rk.
7H w[Zy ftQg ns/ T[;d/ gfotko d/ w?Apo T[jh vkeNoh ;j{bsK d/ jZedko
j'Dr/ i' gzikp oki ftXkB wzvb nfXekoh, wzsohnK ns/ w?ApoK (vkeNoh
;j{bsK) n?eN, 1965 ns/ T[;d/ nXhB pD/ fB:wK nXhB fJZe wzsoh B{z
fwbD:'r jB.
8H w[Zy ftQg ;cao fonkfJs bJh T[jh ;j{bsK dk jZedko j't/rk i' g{oph
gzikp wzsohnK dhnK sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2^nn nXhB fJZe
wzsoh B{z fwbD:'r jB.
sBykj, youfB:we ns/fJtiah GZs/.oki ;do^w[ekws/ feokfJnkw[es ;oekohwekB iK wekBfeokfJnk GZskns/ j'o GZs/.
;oekoh eko.
w[Zy ftQg B{z
vkeNoh ns/
j'o ;j{bsK.
w[Zy ftQg B{z
;caoh ns/
o'iakBk GZsk.
;cao fonkfJs.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
59
9H w[Zy ftQg u'D y/so, ;eZso/s ns/ vke ;j{bsK GZs/ ns/ u'D y/so ftZu
dcasoh GZs/ dk jZedko j't/rk i' g{oph gzikp wzsohnK dhnK sBykjK n?eN,
1947 dh Xkok 2^nnn nXhB fJZe wzsoh B{z fwbD:'r jB.
10H fJ; n?eN nXhB sBykj iK GZs/ gqkgs eoB tkbk e'Jh th w[Zy ftQg
ftXkB ;Gk dh nkgDh w?Apof;aZg d/ ;zpzX ftZu sBykj iK GZs/ d/ o{g ftZu
ftXkB ;Gk d[nkok gqdkB ehs/ cazvK ftZu'A e'Jh th oew gqkgs eoB dk jZedko
BjhA j't/rk.
11H w[Zy ftQg T[jh N?bhc'B ;j{bs b?D dk jZedko j't/rk i' g{oph gzikp
wzsohnK dhnK sBykjK n?eN, 1947 dh Xkok 2 dh T[g^Xkok (4) nXhB fJZe
wzsoh B{z fwbD:'r jB.
12H w[Zy ftQg e'b oki ;oeko d/ e?pfBN wzsoh dk doik j't/rk. fco
th,^
(T) oki ;oeko w[Zy ftQg dhnK nkwdB eo d/DdkohnK
B{z g{ok BjhA eo/rh fit/A fe oki d/ e?pfBN wzsoh d/
;zpzX ftZu ehsk iKdk j?l ns/
(n) w[Zy ftQg oki d/ e?pfBN wzsoh B{z fdZsh ikD tkbh
fe;/ th nyafsnkoh rqKNK dk jZedko BjhA j't/rk.
13H fi; fwsh B{z e'Jh ftnesh w[Zy ftQg pfDnk iK nfijk BjhA ofjzdk
j?, T[j ;oekoh riaN ftZu gqekf;as ehsk ikt/rk, ns/ fJ; n?eN d/ ;ko/
gq:'iBK bJh nfijh e'Jh th nfX;{uBk fJ; sZE dk fBoD/Jh ;p{s j't/rh fe
T[j T[; sohe B{z w[Zy ftQg pD frnk iK nfijk BjhA fojk j?.
w[Zy ftQg ftXkBwzvb d/ w?Apo ti'AsBykj iK GZs/BjhA eYtkJ/rk.
w[Zy ftQg B{z
;j{bsK.
e?pfBN wzsohdk doik.sohe ;zpzXhnfX;{uBk fi; B{ze'Jh ftnesh w[ZyftQg pD frnk iKBjhA ofjzdk, fJ;dk fBoDkfJe;p{s j?.
u'D y/so, ;eZso/sns/ vke ;j{bsKGZs/.
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
60
Gkr-I
gzikp ;oeko
ekBz{Bh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr
nfX;{uBk
fwsh 10 i{B, 2025
BzH 6$GLe$2025H^ gzikp fgzv T[geo (e[[oh ewhDh) dk nzs eoB
n?eN, 1950 dk gzikph nB[[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqekPs ehsk
iKdk j? ns/ gzikp oki GkPk n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzH 5) dh
Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk :[[es gkm ;wfMnk ikt/rk .
DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS
NOTIFICATION
The 10th June, 2025
No. 6/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab Aboltion
of Village Cess (Kuri Kamini) Act, 1950 is hereby published under the authority
of the Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative text
thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act,
1967 (Punjab Act No.5 of 1967)
gzikp fgzv T[geo (e[[oh ewhDh) dk nzs eoB n?eN, 1950
(1950 dk gzikp n?eN BzH 6)
 [wjKwfjw okigkb dh nB[[wsh 12 ng?qb, 1950 Bz{ gqkgs j'Jh ns/ gfjbh
tko 15 ngq?b, 1950 Bz{ gzikp ;oeko d/ rIN (n;kXkoB) ftZu gqekfPs
j'fJnk.]
  1 2          3           4
  ;kb BzH ;zy/g BK eh ekBz{B d[[nkok wB;{y
ehsk iK j'o soQK gqGkfts
j'fJnk .
  1950 6 gzikp fgzv T[geo (e[[oh 1953 d/ gzikp n?eN 23
ewhDh) dk nzs eoB n?eN, d[[nkok g?g;{ oki y/so s/
1950 ft;sko j'fJnk .
PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), JUNE 12, 2025
(JYST 22, 1947 SAKA)
61
fJ; d[[nkok j/m fby/ nB[[;ko fJj n?eN pDkfJnk frnk j? L^
1H ( i) fJ; n?eN Bz{ gzikp fgzv T[geo (e[[oh ewhDh) dk nzs eoB
n?eN, 1950 fejk ik ;e/rk .
(ii) fJ; dk ft;sko ;ko/ gzikp oki s/ j? .
2H gzikp G'A wkbhnk n?eN, 1887 nXhB fsnko ehs/ fe;/ nfXekoK d/
foekov iK ikoh ehsh fe;/ nfX;{uBk iK fdZs/ rJ/ j[[ewkA ftZu doi fe;/ rZb
d/ jz[fdnK j'fJnK th, fJ; d/ T[bN e'Jh ;gZPN iK noEktK e'Jh eoko, e'Jh
fotki iK gqEk e[[oh ewhDh iK y[[vh ewhDh ti'A ikfDnk iKdk T[geo fi; ftZu
fJ; d/ j'o ;EkBe o[[gKso Pkwb jB (fJ; ftZu fJ; s'A fgS'A “T[es T[geo”
ti'A jtkbk fdZsk frnk j?) dk bkT[Dk pzd j' ikt/rk.
3H gzikp w[[Ikokrhoh n?eN, 1887 ftZu, iK sZs ;w/A bJh bkr{ fe;/ j'o
ekBz{B ftZu doi fe;/ rZb d/ jz[fdnK j'fJnK th, T[es T[geo dh t;{bh d/
;zpzX ftZu iK bJh e'Jh dktk iK j'o ekBz{Bh ekotkJh BjhA ehsh ikt/rh, iK
i/ gfjbK dkfJo ehsk frnk j't/ Bk jh T[; s/ ekotkJh ehsh ikt/rh ns/ Bk
jh fe;/ j'o ;kXB d[[nkok, i' e'Jh th j't/, T[es T[geo t;{bD:'r j't/rk.
4H i' e'Jh th fJ; n?eN d/ T[gpzXK s'A puD d/ fJokd/ Bkb fJ; d[[nkok
nzs ehs/ fgzv T[geo Bz{ fe;/ ftnesh s'A nkgD/ bJh iK fe;/ j'o ftnesh
d/ bJh ;theko iK gqkgs eodk j? iK ;theko eoB bJh ;fjws jz[dk j? iK
gqkgs eoB bJh e'fPP eodk j?, i[[owkB/ Bkb i' fszB ;" o[[gJ/ sZe dk j' ;e/rk
ns/ i[[owkB/ dh ndkfJrh dh e[[skjh ftZu ;kdk e?d dh fwnkd bJh i' fszB
wjhfBnK sZe j' ;e/rh, ;ik fdZs/ ikD :'r j't/rk.
;zy/g BK ns/
ft;sko .
Bk bkT[D:'r
T[geo dk
n?bkB ehs/
ikDk .
XVII of 1887
T[geo dh
t;{bh s/
o'e .
XVI of 1887
T[bzxDk bJh
vzB .
3420/6-2025/Pb. Govt. Press, S.A.S. Nagar

‹ Prev All Punjab acts Next ›