The West Bengal Lokayukta Act, 2003 (Bengali Version)

Registered No. WB/SC-247 Œı˛øʶÜòœ Ú—– άıv≈.øı줸.ø¸-247
Kolkata Gazette
fl¬˘fl¬±Ó¬± Œ·ÀÊȬ
EXTRAORDINARY
øıÀ˙¯
PART III
ˆ¬±· 3
Published by Authority
õ∂±øÒfl¬±ı˛ıÀ˘ õ∂fl¬±ø˙Ó¬
No. 5 KOLKATA, THURSDAY, MAY 16, 2024 [VAISAKHA 26, 1946 (SAKA)
Ú— 5 fl¬˘fl¬±Ó¬±, ı‘˝¶ÛøÓ¬ı±ı˛, 16 Œ˜, 2024 [26Œ˙ Δı˙±‡, 1946 ï˙fl¬ó
øıøÒ øıˆ¬±·
fl¬˘fl¬±Ó¬±, 16˝◊ Œ˜, 2024ì26Œ˙ Δı˙±‡, 1946 ï˙fl¬ó
ø ›À˚˛à¬ Œıº˘ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’…±", 2003-¤ı˛ ıº±Ú≈ı± ¤Ó¬V;±ı˛± ı˛±Ê…¬Û±À˘ı˛ õ∂±øÒfl¬±ı˛±ÒœÀÚ õ∂fl¬±ø˙Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ÀÂ/
õ∂œ¬Û fl≈¬˜±ı˛ ¬Û“±Ê±
õ∂Ò±Ú ¸ø‰¬ı
øıøÒ øıˆ¬±·
¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±ı˛/
2 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
LAW DEPARTMENT
Kolkata, 16th May, 2024/Vaisakha 26, 1946 (Saka)
The translation in Bengali of The West Bengal Lokayukta Act, 2003 is  hereby published under the
authority of the Governor of West Bengal.
Pradip Kumar Panja
Principal Secretary
Law Department
Government of West Bengal
______
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 3
¬Ûø}¬˜ıº Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’±˝◊Ú, 2003
ï2003-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 35 ’±˝◊Úó
[2023-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 5 ’±˝◊Ú ¬Û˚«ôL√ ¸—À˙±øÒÓ¬]
¬Ûø}¬˜ıÀº ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ·ÀÌı˛ øıèÀX¬ ≈Ú«œøÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÚ fl¬øı˛˚˛±
Ú±·øı˛fl¬·Ì fl¬Ó‘¬«fl¬ fl‘¬Ó¬ ’øˆ¬À˚±·¸˜”À˝ı˛ Ó¬ôL√ fl¬øı˛ÀÓ¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê õ∂øӬᬱÀÚı˛ ¶ö±¬ÛÚ ¤ı—
Ó¬»¸ø˝Ó¬ √õ∂Ó¬…鬈¬±Àı ¸—øù≠©Ü øı¯∏˚˛¸˜”À˝ı˛ ı…ı¶ö±fl¬ı˛Ì±Ô« ’±˝◊Ú/
Œ˚À˝Ó≈¬ ¬Ûø}¬˜ıÀº ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ·ÀÌı˛ øıèÀX¬ ≈Ú«œøÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÚ
fl¬øı˛˚˛± Ú±·øı˛fl¬·Ì fl¬Ó‘¬«fl¬ fl‘¬Ó¬ ’øˆ¬À˚±·¸˜”À˝ı˛ Ó¬ôL√ fl¬øı˛ÀÓ¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê √õ∂øӬᬱÀÚı˛ ¶ö±¬ÛÚ
¤ı— Ó¬»¸ø˝Ó¬ √õ∂Ó¬…鬈¬±Àı ¸—øù≠©Ü øı¯∏˚˛¸˜”À˝ı˛ ı…ı¶ö± fl¬ı˛± ¸ºÓ¬Ä
’Ó¬¤ı, ˝◊˝±, ˆ¬±ı˛Ó¬ ¸±Ò±ı˛ÌÓ¬ÀLaı˛ ‰≈¬˚˛±ißÓ¬˜ ıÀ¯∏« ¬Ûø}¬˜ıÀºı˛ øıÒ±Ú˜G¬˘ fl¬Ó‘¬«fl¬,
¤Ó¬V;±ı˛± øÚ•ßı˛+À¬Û øıøÒıX¬ ˝˝◊˘ –
1/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ¬Ûø}¬˜ıº Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’±˝◊Ú, 2003 Ú±À˜ ’øˆ¬ø˝Ó¬ ˝˝◊Àı/
ï2ó ˝◊˝± ¸˜·Ë ¬Ûø}¬˜ıÀº √õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊Àı/
ï3ó ˝◊˝±, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛, √õ∂:±¬ÛÚ Z±ı˛±, Œ˚ Ó¬±øı˛‡ øÚø«©Ü fl¬øı˛ÀıÚ, Œ¸˝◊ Ó¬±øı˛‡ ˝˝◊ÀÓ¬
ı˘ı» ˝˝◊Àı/
2/ ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚ, √õ∂¸ºÓ¬– ’Ú…Ô± ’±ı˙…fl¬ Ú± ˝˝◊À˘, ñ
ï1ó ëëı…ı¶ö±·Ë˝Ìíí ıø˘ÀÓ¬ Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ fl¬Ó‘¬«fl¬ Ó“¬±˝±ı˛ ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…
øÚı«±À˝ ı± ά◊˝± øÚı«±˝ fl¬øı˛ı±ı˛ ’øˆ¬À√õ∂ÀÓ¬ ·‘˝œÓ¬ ı…ı¶ö±Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï2ó ëë˜≈‡…˜Laœíí ıø˘ÀÓ¬ ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ˜≈‡…˜LaœÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï3ó Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ ¸•ÛÀfl«¬, ëë鬘Ӭ±¬Ûiß √õ∂±øÒfl¬±ı˛œíí ıø˘ÀÓ¬ ñ
(i) ˜≈‡…˜Laœı˛ Œé¬ÀS, ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
(ii) Œfl¬±Ú ˜Laœı˛ Œé¬ÀS, ˜≈‡…˜LaœÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛ –
Ó¬Àı, ˆ¬±ı˛ÀÓ¬ı˛ ¸—øıÒ±Ú-¤ı˛ ’Ú≈ÀBÂ 356 ’Ú≈˚±˚˛œ √õ∂‰¬±øı˛Ó¬ Œfl¬±Ú›
ά◊ƒÀ‚±¯∏̱ı˛ ¸—øSê˚˛±ı˛ ¸˜˚˛¸œ˜±fl¬±À˘, ı˛±Ê…¬Û±˘Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
(iii) ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ Œfl¬±Ú ¸À¸…ı˛ Œé¬ÀS ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ’Ò…é¬Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛/
ı…±‡…±/ñ øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ’Ò…é¬, ˜≈‡…˜Laœ ¤ı— ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ øıÀı˛±Òœ
˘ÀÚÓ¬±ı˛ ¸ø˝Ó¬ ¬Ûı˛±˜˙«SêÀ˜ fl¬±˚« fl¬øı˛ÀıÚÄ
(iv) ·Ë±˜ ¬Û=¡±À˚˛ÀÓ¬ı˛ √õ∂Ò±Ú, ά◊¬Û-√õ∂Ò±Ú › ¸¸…·Ì ¤ı— ¬Û=¡±À˚˛Ó¬ ¸ø˜øÓ¬ı˛
¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬, ¸˝fl¬±ı˛œ ¸ˆ¬±¬ÛøÓ¬ › ¸¸…·ÀÌı˛ Œé¬ÀS, ¸—øù≠©Ü ŒÊ˘±ı˛ øÊ˘±
¬Ûøı˛¯∏Àı˛ ¸ˆ¬±øÒ¬ÛøÓ¬Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
(v) Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ øÊ˘± ¬Ûøı˛¯∏ ’Ôı± ˜˝fl≈¬˜± ¬Ûøı˛¯∏Àı˛ ¸ˆ¬±øÒ¬ÛøÓ¬, ¸˝fl¬±ı˛œ
¸ˆ¬±øÒ¬ÛøÓ¬ › ¸¸…·ÀÌı˛ Œé¬ÀS, ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¬Û=¡±À˚˛Ó¬ › ·Ë±˜œÌ
ά◊iß˚˛Ú øıˆ¬±À·ı˛ ˆ¬±ı˛√õ∂±l-˜LaœÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
(vi) Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œ¬ÛÃı˛¸ˆ¬± ’Ôı± Œ¬ÛÃı˛øÚ·À˜ı˛ fl¬±Î¬◊øk˘±ı˛, Œ‰¬˚˛±ı˛˜…±Ú, ˆ¬±˝◊¸-
Œ‰¬˚˛±ı˛˜…±Ú › Œ‰¬˚˛±ı˛˜…±Ú-¬Û±øı˛¯∏Àı˛ ¸¸…·Ì, ˜˝±Ú±·øı˛fl¬, ά◊¬Û-˜˝±Ú±·øı˛fl¬,
˜˝±Ú±·øı˛fl¬-¬Û±øı˛¯∏Àı˛ ¸¸… ¤ı— fl¬ø˜˙Ú±Àı˛ı˛ Œé¬ÀS, ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛
Œ¬ÛÃı˛øı¯∏˚˛fl¬ øıˆ¬±À·ı˛ ˆ¬±ı˛√õ∂±l-˜LaœÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
(vii) ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œı˛ Œé¬ÀS, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
¸—øé¬l Ú±˜ ›
√õ∂±ı˛y¬/
¸—:±Ô«/
Ò±ı˛± 2 (iv), (v),
(vi) › (vii)
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
4 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
ï4ó Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ ¸•ÛÀfl«¬ ëë’øˆ¬À˚±·íí ıø˘ÀÓ¬ Œfl¬±Ú› ı…øMê fl¬Ó‘¬«fl¬
ø˘ø‡Ó¬ˆ¬±Àı fl‘¬Ó¬ ¤ı˛+¬Û ’øˆ¬fl¬ÔÚ ı≈Á¬±˚˛ Œ˚, ‹ı˛+¬Û ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ, Ó¬±“˝±ı˛ ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…
øÚı«±À˝ ı± øÚı«±˝ fl¬øı˛ı±ı˛ ’øˆ¬À√õ∂ÀÓ¬ ≈Ú«œøÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛ ÊÚ… Œ±¯∏œ ˝˝◊˚˛±ÀÂÚÄ
ï5ó ëë≈Ú«œøÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛Ìíí ıø˘ÀÓ¬ ı≈Á¬±˚˛ Œ˚, ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ, Ó¬±“˝±ı˛ Œ˚Àfl¬±Ú›
fl¬±À˚«ı˛ Œé¬ÀS øıMœ˚˛ ’‡`¬Ó¬±ı˛ ˝◊B±fl‘¬Ó¬ ’ˆ¬±Àıı˛ ÊÚ… ¤ı—ì’Ôı± ı…øMê·Ó¬ ˘±Àˆ¬ı˛
ά◊ÀVÀ˙… 鬘Ӭ±ı˛ ˝◊B±fl‘¬Ó¬ ’¬Ûı…ı˝±Àı˛ı˛ ÊÚ… Œ±¯∏œ ˝˝◊˚˛±ÀÂÚÄ
ï6ó ëëı˛±Ê…¬Û±˘íí ıø˘ÀÓ¬ ¬Ûø}¬˜ıº ı˛±ÀÊ…ı˛ ı˛±Ê…¬Û±˘Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï7ó ëëŒé¬±ˆ¬íí ıø˘ÀÓ¬ Œfl¬±Ú ı…øMê fl¬Ó‘¬«fl¬ fl‘¬Ó¬ Œfl¬±Ú ±øıÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛, ˚±˝±, Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ
fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œÀfl¬ ˚Ô±˚Ôˆ¬±Àı M fl¬Ó«¬ı…¸˜”˝ Ó¬»fl¬Ó«‘¬fl¬ ¸•Û±ÀÚ Ó“¬±˝±ı˛ ˝◊B±fl‘¬Ó¬ ı…Ô«Ó¬± Œ˝Ó≈¬,
øÓ¬øÚ ’¸˜≈ø‰¬Ó¬ fl¬À©Üı˛ ’øı‰¬±ı˛ Œˆ¬±· fl¬Àı˛ÚÄ
ï8ó ëëŒ˘±fl¬±˚˛≈Mêíí ıø˘ÀÓ¬ 3 Ò±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ ‹ı˛+À¬Û øÚ˚≈Mê ı…øMêÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï9ó ëë˜Laœíí ıø˘ÀÓ¬ ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ Œfl¬±Ú ˜LaœÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛ ¤ı— Œfl¬±Ú ά◊¬Û-˜≈‡…˜Laœ,
˜Laœ, ı˛±©Üò˜Laœ, ά◊¬Û-˜LaœÀfl¬ ’ôLˆ≈«¬Mê fl¬Àı˛Ä
ï10ó ëëõ∂:±¬ÛÚíí ıø˘ÀÓ¬ ¸ı˛fl¬±ı˛œ Œ·ÀÊÀȬ õ∂fl¬±ø˙Ó¬ Œfl¬±Ú õ∂:±¬ÛÚ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï11ó ëë¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œíí ıø˘ÀÓ¬ ¬Ûø}¬˜ıº ı˛±ÀÊ…ı˛ fl¬±˚«±ı˘œ ¸•ÛÀfl«¬ Œ¸ı±
fl¬øı˛ÀÓ¬ÀÂÚ ı± fl¬øı˛˚˛±ÀÂÚ ¤ı— Ó“¬±˝±ı˛ øıèÀX¬ Œfl¬±Ú ’Ú≈˙±¸øÚfl¬ ı± G¬˜”˘fl¬ ı…ı¶ö± Œ˚ Œfl¬±Ú
&èQ ı± ¸—øıøÒıX¬ øÚ˚˛˜ ’Ú≈˚±˚˛œ ·‘˝œÓ¬ ı± ¬Ûøı˛fl¬øäÓ¬ ˝˚˛ Ú±˝◊ ≈ÚπøÓ¬ øÚı±ı˛Ì ’±˝◊Ú,
1988-ı˛ ï2ó Ò±ı˛±ı˛ ï·ó õ∂fl¬ı˛Ì ’Ú≈˚±˚˛œ ¸—:±Ô«-øÚÌπÓ¬ ¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œÀfl¬
ı≈Á¬±˚˛Ä
ï12ó ëëøıø˝Ó¬íí ıø˘ÀÓ¬ ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ õ∂̜Ӭ øÚ˚˛˜±ı˘œ Z±ı˛± øıø˝Ó¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
ï13ó ëë¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œíí ıø˘ÀÓ¬ Œfl¬±Ú ı…øMêÀfl¬ ı≈Á¬±˚˛, ø˚øÚ ñ
ïió ˜≈‡…˜Laœ ı± Œfl¬±Ú ˜Laœ ˝ÚÄ
ïiió ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ Œfl¬±Ú ¸¸… ˝ÚÄ
ïiiió ïfl¬ó ˝±›h¬± Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1980
ï‡ó fl¬˘fl¬±Ó¬± Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1980
ï·ó ø˙ø˘&øh¬ Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1990
ï‚ó ’±¸±ÚÀ¸±˘ Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1990
ï„ó ‰¬jÚÚ·ı˛ Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1990
ó ¬Ûø}¬˜ıº Œ¬ÛÃı˛ ’±˝◊Ú, 1993
ïÂó ¬Ûø}¬˜ıº Œ¬ÛÃı˛ øÚı«±‰¬Ú ’±˝◊Ú, 1994
ïÊó ≈·«±¬Û≈ı˛ Œ¬ÛÃı˛øÚ·˜ ’±˝◊Ú, 1994
ïÁ¬ó ¬Ûø}¬˜ıº ¬Û=¬±À˚˛Ó¬ øÚı«±‰¬Ú ’±˝◊Ú, 2003
’Ú≈˚±˚˛œ ’Ú≈øá¬Ó¬ Œfl¬±Ú øÚı«±‰¬ÀÚı˛ Ù¬˘¶§ı˛+¬Û Œfl¬±Ú fl¬ı˛Ì ı± ¬ÛÀ ’øÒøá¬Ó¬ ˝ÚÄ
1980-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
58 ’±˝◊Ú/
1980-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
59 ’±˝◊Ú/
1990-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
30 ’±˝◊Ú/
1990-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
31 ’±˝◊Ú/
1990-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
32 ’±˝◊Ú/
1993-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
22 ’±˝◊Ú/
1994-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
34 ’±˝◊Ú/
1994-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
53 ’±˝◊Ú/
2003-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
21 ’±˝◊Ú/
1988-ı˛ 49/
2008-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Ò±ı˛± 13 ïiiió
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 5
ï14ó ëëı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛íí ıø˘ÀÓ¬ ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±ı˛Àfl¬ ı≈Á¬±˚˛Ä
3/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ ’Ú≈¸±Àı˛ Ó¬ôL › ’Ú≈¸g¬±Ú¸˜”˝ ‰¬±˘Ú± fl¬øı˛ı±ı˛
ά◊ÀVÀ˙…, ı˛±Ê…¬Û±˘, Ó“¬±˝±ı˛ ¶§±é¬øı˛Ó¬ › ¸œ˘À˜±˝ı˛±øǬӬ ’øÒ¬ÛS Z±ı˛±, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Ú±À˜
¬Ûøı˛ø‰¬Ó¬ ¤fl¬ÊÚ ı…øMêÀfl¬ øÚ˚≈Mê fl¬øı˛ÀıÚ/
Ó¬Àı, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ¬Ûø}¬˜ıº øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ’Ò…é¬, øıÀı˛±Òœ ˘ÀÚÓ¬± ¤ı— ¸—¸œ˚˛øı¯˚˛fl¬
øıˆ¬±À·ı˛ ˆ¬±ı˛õ∂±l-˜Laœı˛ ¸ø˝Ó¬ ¬Ûı˛±˜˙«SêÀ˜ ˜≈‡…˜Laœı˛ Œ›˚˛± ά◊¬ÛÀÀ˙ı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ ı˛±Ê…¬Û±˘
fl¬Ó«‘¬fl¬ øÚ˚≈Mê ˝˝◊ÀıÚÄ
ï2ó Œfl¬±Ú ı…øMê Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û øÚ˚≈øMêı˛ ÊÚ… Œ˚±·…Ó¬±¸•Ûiß ˝˝◊ÀıÚ Ú±, ˚øÚ± øÓ¬øÚ
˝±˝◊Àfl¬±ÀÈ«¬ı˛ Œfl¬±Ú ÊÊ ¬˝˝◊˚˛± Ô±Àfl¬ÚÄ
ï3ó 2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 14 ’±˝◊Ú Z±ı˛± ı± Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂ/
ï4ó ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ ’Ú… Œfl¬±Ú øıÒ±ÀÚ ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôLˆ«”¬Ó¬ ’±À Ӭ»¸ÀN›, ’Ó¬œı
Ú…˚˛¬Ûı˛±˚˛ÌÓ¬±¸•Ûiß › ‡…±Ó¬Ú±˜± Œfl¬±Ú ı…øMêÀfl¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û øÚ˚≈Mê fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı, ˚ø ı˛±Ê…
øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ’Ò…é¬, øıÀı˛±Òœ ˘ÀÚÓ¬± ¤ı— ¸—¸œ˚˛øı¯˚˛fl¬ øıˆ¬±À·ı˛ ˆ¬±ı˛õ∂±l-˜Laœı˛ ¸ø˝Ó¬
¬Ûı˛±˜˙«SêÀ˜ ˜≈‡…˜Laœ fl¬Ó«‘¬fl¬ ‹ı˛+¬Û ¸≈¬Û±øı˛˙ fl‘¬Ó¬ ˝˚˛/
ï5ó ïfl¬ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ¬ÛÀ ¸±˜ø˚˛fl¬ ı± ’±fl¬ø¶úfl¬ ˙”Ú…Ó¬±, ’ÚøÒfl¬ Â˚˛˜±¸ ¸˜˚˛¸œ˜±ı˛
ÊÚ… øıø˝Ó¬ øÚ˚˛˜±ı˘œ ’Ú≈¸±Àı˛ ¬Û”øı˛Ó¬ ˝˝◊Àı/
ï‡ó ˚ø Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Â˚˛˜±¸ ı± Ó¬±˝±ı˛ ’øÒfl¬ Œfl¬±Ú ¸˜˚˛¸œ˜± Òøı˛˚˛± Ó¬±“˝±ı˛ fl¬Ó«¬ı…
¸•Û±Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ’¸˜Ô« ˝Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ı˛±Ê…¬Û±˘ ‹ ¬ÛøȬ ˙”Ú… ıø˘˚˛± Œ‚±¯Ì± fl¬øı˛ÀÓ¬
¬Û±øı˛ÀıÚ –
Ó¬Àı, ı˛±Ê…¬Û±˘ ‹ı˛+¬Û ¬Û-Œfl¬ ˙”Ú… ıø˘˚˛± Œ‚±¯Ì± fl¬øı˛ı±ı˛ ¬Û”Àı« ‹ı˛+¬Û Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
ıMêı… qøÚÀıÚ/
ï·ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ˜‘Ó≈¬…, ¬ÛÓ¬…±·, ’ı¸ı˛ ı± Ó¬±“˝±Àfl¬ ’¬Û¸±ı˛ÀÌı˛ fl¬±ı˛ÀÌ Ó¬±“˝±ı˛ ¬ÛÀ
‚øȬӬ ¬Û˙”Ú…Ó¬± ˚Ô±¸y¬ı ˙œ‚Ë ¬Û”øı˛Ó¬ ˝˝◊Àı, øfl¬c ‹ı˛+¬Û ¬Û˙”Ú…Ó¬± ¸—‚ȬÀÚı˛ Ó¬±øı˛‡ ˝˝◊ÀÓ¬
øÓ¬Ú ˜±¸ ¬Ûı˛ ÚÀ˝/
4/ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ¸—¸ ı± Œfl¬±Ú› ı˛±ÀÊ…ı˛ øıÒ±Ú˜G¬À˘ı˛ ¸¸… ˝˝◊ÀıÚ Ú± ’Ôı±
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û Ó¬±“˝±ı˛ ¬Û ı…Ó¬œÓ¬ Œfl¬±Ú› ˘±ˆ¬ÊÚfl¬ ¬ÛÀ ’øÒøá¬Ó¬ Ô±øfl¬ÀıÚ Ú± ’Ôı± Œfl¬±Ú›
ı˛±ÊÚœøÓ¬fl¬ À˘ı˛ ¸ø˝Ó¬ ¸—ø˙v©Ü ˝˝◊ÀıÚ Ú± ’Ôı± Œfl¬±Ú› fl¬±ı˛ı±ı˛ ‰¬±˘±˝◊ÀıÚ Ú± ı± Œfl¬±Ú ı‘øM
’ı˘•§Ú fl¬øı˛ÀıÚ Ú± ¤ı— Ó¬Ú≈¸±Àı˛, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û øÚ˚≈Mê Œfl¬±Ú ı…øMê, Ó¬±“˝±ı˛ ¬ÛÀı˛
fl¬±˚«ˆ¬±ı˛ ·Ë˝Ì fl¬øı˛ı±ı˛ ¬Û”Àı«, ñ
ïfl¬ó ˚ø øÓ¬øÚ ¸—¸ ı± Œfl¬±Ú› ı˛±ÀÊ…ı˛ øıÒ±Ú˜G¬À˘ı˛ ¸¸… ˝˝◊˚˛± Ô±Àfl¬Ú,
Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ‹ı˛+¬Û ¸¸…¬Û ˝˝◊ÀÓ¬ ¬ÛÓ¬…±· fl¬øı˛ÀıÚÄ
ï‡ó ˚ø øÓ¬øÚ ˘±ˆ¬ÊÚfl¬ ¬ÛÀ ’øÒøá¬Ó¬ Ô±Àfl¬Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ‹ı˛+¬Û ¬Û ˝˝◊ÀÓ¬
¬ÛÓ¬…±· fl¬øı˛ÀıÚÄ
ï·ó ˚ø øÓ¬øÚ Œfl¬±Ú› ı˛±ÊÚœøÓ¬fl¬ À˘ı˛ ¸ø˝Ó¬ ¸—ø˙v©Ü ˝˝◊˚˛± Ô±Àfl¬Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘
Ó¬»¸ø˝Ó¬ Ó¬±“˝±ı˛ ¸—¸·« øÂiß fl¬øı˛ÀıÚÄ
ï‚ó ˚ø øÓ¬øÚ Œfl¬±Ú› fl¬±ı˛ı±ı˛ ‰¬±˘±˝◊˚˛± Ô±Àfl¬Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ά◊˝±ı˛ ‰¬±˘Ú± ›
ı…ı¶ö±¬ÛÚ±ı˛ ¸ø˝Ó¬ Ó¬±“˝±ı˛ ¸—¸·« ïÓ¬±“˝±ı˛ ˜±ø˘fl¬±Ú± ¬Ûøı˛Ó¬…±·ó øÂiß fl¬øı˛ÀıÚÄ
’Ôı±
ï„ó ˚ø øÓ¬øÚ Œfl¬±Ú› ı‘øM ’ı˘•§Ú fl¬øı˛˚˛± Ô±Àfl¬Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ‹ı˛+¬Û ı‘øM ‰¬±˘±˝◊˚˛±
˚±›˚˛±Àfl¬ øÚ˘ø•§Ó¬ fl¬øı˛ÀıÚ Ó“¬±˝±ı˛ ‹ ¬Û-Ò±ı˛Ì fl¬±˘ ¬Û˚«ôL/
2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ øÚ˚≈øMê/
2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
2018 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
ı± Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂ/
2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’Ú…
Œfl¬±Ú› ¬ÛÀ ’øÒøá¬Ó¬
˝˝◊ÀıÚ Ú±/
6 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
5/ ï1ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û øÚ˚≈Mê õ∂ÀÓ¬…fl¬ ı…øMê ï3ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ ¸±À¬ÛÀé¬,
øÓ¬øÚ Œ˚ Ó¬±øı˛À‡ Ó“¬±˝±ı˛ ¬ÛÀı˛ ˆ¬±ı˛ ¢∂˝Ì fl¬Àı˛Ú Œ¸˝◊ Ó¬±øı˛‡ ˝˝◊ÀÓ¬ øÓ¬Ú ı»¸ı˛ ¸˜˚˛¸œ˜±ı˛
ÊÚ… ’Ôı± ¸Mı˛ ı»¸ı˛ ı˚˛–õ∂±l ˝›˚˛± ¬Û˚«ôL, ¤Ó¬≈ˆ¬À˚˛ı˛ ˜ÀÒ… ˚±˝±˝◊ ¬Û”ı«Ó¬ı˛ ˝˝◊Àı, Ó¬ıøÒ
¬ÛÀ ’øÒøá¬Ó¬ Ô±øfl¬ÀıÚÄ
Ó¬Àıñ
ïfl¬ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ı˛±Ê…¬Û±˘Àfl¬ ά◊ÀV˙ fl¬øı˛˚˛± øÚÊ ¶§±é¬øı˛Ó¬ ø˘‡Ú Z±ı˛±, Ó“¬±˝±ı˛ ¬Û
˝˝◊ÀÓ¬ ¬ÛÓ¬…±· fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚÄ
ï‡ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê 6 Ò±ı˛±˚˛ ı…ıø¶öÓ¬ õ∂̱˘œÀÓ¬ Ó“¬±˝±ı˛ ¬Û ˝˝◊ÀÓ¬ ’¬Û¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬
¬Û±øı˛ÀıÚ/
ï2ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ¬ÛÀ ’±ı˛ ’øÒøá¬Ó¬ Ú± Ô±øfl¬À˘, øÓ¬øÚ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêı˛+À¬Û ¬¬Û≈Úı˛±˚˛ øÚ˚≈øMêı˛
ÊÚ… ’Ôı± ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛ ı± ¶ö±Úœ˚˛ õ∂±øÒfl¬±ı˛ ı± øıù´øı…±˘˚˛ ı± ¸—øıøÒıX¬ ¸—¶ö± ı± øÚ·˜ ı±
¸ø˜øÓ¬ ı± ¸˜ı±˚˛ ¸ø˜øÓ¬ ı± Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ Œfl¬±•Û±øÚ ’Ôı± Œfl¬±Ú ı˛±Ê… øıøÒ Z±ı˛± ı± ’Ú≈˚±˚˛œ
·øͬӬ ’Ú… Œfl¬±Ú ¸—¶ö± ı± øÚ·À˜ı˛ ’ÒœÀÚ Œfl¬±Ú øÚÀ˚˛±ÊÀÚı˛ ÊÚ… ’À˚±·… ˝˝◊ÀıÚ/
ı…±‡…±/ñ Œ˚Àé¬ÀS Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ Œ˜˚˛± ï3ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈¸±Àı˛ õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊˚˛±ÀÂ,
Œ¸Àé¬ÀS ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬ı˘ ¬ÛÀı˛ ‹ı˛+¬Û õ∂¸±øı˛Ó¬ Œ˜˚˛±Àı˛
¸˜±¬ÛÀÚı˛ ά◊¬Ûı˛ ı± ¬ÛÓ¬…±À·ı˛ ά◊¬Ûı˛ ı± Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ’¬Û¸±ı˛ÀÌı˛ ά◊¬Ûı˛ õ∂À˚±Ê… ˝˝◊Àı/
ï3ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¬ÛÀı˛ Œ˜˚˛±, ı˛±Ê…¬Û±˘ Ó“¬±˝±ı˛ ¶§±é¬øı˛Ó¬ › ˜≈^±øǬӬ ’øÒ¬ÛS Z±ı˛±
øÓ¬Ú ı»¸Àı˛ı˛ ¬ÛÀı˛ õ∂±ı˛øy¬fl¬ Œ˜˚˛±Àı˛ ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Û”Àı« ’Ôı± øÓ¬Ú ı»¸Àı˛ı˛ ¬ÛÀı˛ ˜”˘
Œ˜˚˛±Àı˛ ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Ûı˛ ≈˝◊ ı»¸Àı˛ı˛ ˜ÀÒ… õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛–
Ó¬Àı 3 Ò±ı˛±ı˛ ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ ’Ú≈øıøÒ, ı˛±Ê…¬Û±˘ fl¬Ó«‘¬fl¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¬ÛÀı˛ Œ˜˚˛±Àı˛
‹ı˛+¬Û õ∂¸±ı˛ÀÌı˛ Œé¬ÀS õ∂À˚±Ê… ˝˝◊Àı Ú±–
¬Ûı˛c, øÓ¬Ú ı»¸Àı˛ı˛ ˜”˘ Œ˜˚˛±Àı˛ ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Ûı˛ ı˛±Ê…¬Û±À˘ı˛ Z±ı˛± Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¬ÛÀı˛
Œ˜˚˛± õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊À˘, ¬ÛÀı˛ Œ˜˚˛±Àı˛ ‹ı˛+¬Û õ∂¸±ı˛Ì ı˛±Ê…¬Û±À˘ı˛ ¶§±é¬øı˛Ó¬ › ˜≈^±øǬӬ
’øÒ¬ÛS Z±ı˛± fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı ¤ı— Ó¬≈¬Ûøı˛ ¬ÛÀı˛ Œ˜˚˛±Àı˛ õ∂¸±ı˛Ì ı˘ı» ˝˝◊˚˛±À ıø˘˚˛± ·Ì…
˝˝◊Àı–
’øÒfl¬c ¬ÛÀı˛ Œ˜˚˛±Àı˛ ‹ı˛+¬Û õ∂¸±ı˛Ì, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ¬ÛÀ ’±¸œÚ ı…øMê Œ˚ Ó¬±øı˛À‡ ¸Mı˛
ı»¸ı˛ ı˚˛–õ∂±l ˝Ú Œ¸˝◊ Ó¬±øı˛À‡ı˛ ¬Ûı˛ Œfl¬±Ú Œé¬ÀS˝◊ õ∂¸±øı˛Ó¬ fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı Ú±/
6/ ï1ó Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ ≈ÚπøÓ¬¢∂ô¶ ’±‰¬ı˛Ì ı± ’¸˜Ô«Ó¬±¸À˜Ó¬ õ∂˜±øÌÓ¬ fl¬±‰¬±Àı˛ı˛ Œ˝Ó≈¬ÀÓ¬
’¬Û¸±ı˛ÀÌı˛ ÊÚ…, ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ¸S ‰¬ø˘ı±ı˛fl¬±À˘ ά◊˝±ı˛ ¸ı«À˜±È¬ ¸¸…¬ÛÀı˛
¸—‡…±·øı˛á¬ ¸À¸…ı˛ Z±ı˛± ¤ı— ¸ÀÚ Î¬◊¬Ûø¶öÓ¬ ’Ú”…Ú ≈˝◊-Ó‘¬Ó¬œ˚˛±—˙ ¸¸…·ÀÌı˛ ¸—‡…±·øı˛á¬
¸À¸…ı˛ Œˆ¬±È¬ Z±ı˛± ¸˜øÔ«Ó¬ ı˛±Ê… øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ Z±ı˛± ¸˜±ÀıÚ ‹ ¤fl¬˝◊ ¸ÀS ı˛±Ê…¬Û±À˘ı˛
øÚfl¬È¬ ά◊¬Û¶ö±ø¬ÛÓ¬ ˝˝◊ı±ı˛ ¬Ûı˛ ·‘˝œÓ¬, ı˛±Ê…¬Û±À˘ı˛ Œfl¬±Ú ’±À˙ ı…Ó¬œÓ¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ Ó“¬±˝±ı˛
¬Û ˝˝◊ÀÓ¬ ’¬Û¸±øı˛Ó¬ fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı Ú±/
ï2ó ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú ¸˜±ÀıÚ Î¬◊¬Û¶ö±¬ÛÀÚı˛ ÊÚ… ¤ı— Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
≈Úœ«øÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛Ì ı± ’¸˜Ô«Ó¬±¸À˜Ó¬ Ó“¬±˝±ı˛ fl¬±‰¬±Àı˛ı˛ Ó¬ôL√ › √õ∂˜±ÀÌı˛ ÊÚ… √õ∂øSê˚˛±, ÊÊ
ï’Ú≈¸g¬±Úó ’±˝◊Ú, 1968-ŒÓ¬, Œfl¬±Ú ÊÀÊı˛ ’¬Û¸±ı˛Ì ¸•ÛÀfl«¬, Œ˚ı˛+¬Û ı…ıø¶öÓ¬ ˝˝◊˚˛±ÀÂ
Œ¸ı˛+¬Û ˝˝◊Àı ¤ı— Ó¬Ú≈¸±Àı˛ ‹ ’±˝◊ÀÚı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ, √õ∂À˚˛±ÊÚœ˚˛ ¬Ûøı˛ıÓ«¬Ú¸˝, Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ
Œfl¬±Ú ÊÀÊı˛ ’¬Û¸±ı˛Ì ¸•ÛÀfl«¬ Œ˚ı˛+¬Û √õ∂˚≈Mê ˝˚˛, Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ’¬Û¸±ı˛Ì ¸•ÛÀfl«¬› Œ¸ı˛+À¬Û
√õ∂˚≈Mê ˝˝◊Àı/
1968-ı˛ 51/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¬ÛÀı˛
Œ˜˚˛±/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
’¬Û¸±ı˛Ì/
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 7
7/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ·ÀÌı˛ øıèÀX¬ ≈Úœ«øÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛
’øˆ¬fl¬ÔÚ fl¬øı˛˚˛± fl‘¬Ó¬ Œ˚Àfl¬±Ú ’øˆ¬À˚±À·ı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ √õ∂ÀÓ¬…fl¬ Ó¬ôL√ 鬘Ӭ±¬Ûiß √õ∂±øÒfl¬±ı˛œı˛
¬Û”ı±«Ú≈À˜±Ú¸˝ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê fl¬Ó‘¬«fl¬ √õ∂ıøM«Ó¬ ˝˝◊Àı/
ï2ó 2018-ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 14 ’±˝◊Ú Z±ı˛± ı± Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂ/
8/ ï1ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ñ
ïfl¬ó ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œ ï’Ú≈¸g¬±Úó ’±˝◊Ú, 1850 ’Ú≈˚±˚˛œ Œ˚ øı¯∏˚˛ ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú
’±Ú≈ᬱøÚfl¬ › ¸ı˛fl¬±ı˛œ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ ’±À˙ Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂ, ’Ôı±
ï‡ó Œ˚ øı¯∏˚˛ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ ÊÚ… ’Ú≈¸g¬±Ú fl¬ø˜˙Ú ’±˝◊Ú, 1952 ’Ú≈˚±˚˛œ øÚ˚≈Mê
’Ú≈¸g¬±Ú fl¬ø˜˙ÀÚı˛ øÚfl¬È¬ Œ√õ∂ø¯∏Ó¬ ˝˝◊˚˛±À ӬøZ¯∏˚˛¸˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú›
¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œı˛ øıèÀX¬ ≈Ú«œøÓ¬·Ëô¶∏ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÚ fl¬øı˛˚˛± fl‘¬Ó¬
Œfl¬±Ú› ’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL√ fl¬øı˛ÀıÚ Ú±, ’Ôı±
ï·ó 2007-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú Z±ı˛± ı± Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂ/
ï2ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œfl¬±Ú› ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œı˛ øıèÀX¬ ≈ÚπøÓ¬¢∂ô¶ ’±‰¬ı˛ÀÌı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÚ
fl¬øı˛˚˛± fl‘¬Ó¬ Œfl¬±Ú› ’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀıÚ Ú±, ˚ø ‹ı˛+¬Û ’øˆ¬À˚±·, ’øˆ¬À˚±·fl‘¬Ó¬
’±‰¬ı˛Ì Œ˚ Ó¬±øı˛À‡ ‚øȬ˚˛±À ıø˘˚˛± ’øˆ¬fl¬øÔÓ¬ ˝˚˛ Œ¸˝◊ Ó¬±øı˛‡ ˝˝◊ÀÓ¬ Â˚˛˜±¸ ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Ûı˛
fl‘¬Ó¬ ˝˚˛–
Ó¬Àı, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ’øˆ¬À˚±À·ı˛ øı˘À•§ı˛ øı¯˚˛ ¸øͬfl¬ˆ¬±Àı ı…±‡…±fl‘¬Ó¬ ˝˝◊˚˛±À ’Ôı±
Ú…±˚˛øı‰¬±Àı˛ı˛ ¶§±ÀÔ« ‹ı˛+¬Û fl¬ı˛± õ∂À˚˛±ÊÚ ¤ı˛+¬Û Œé¬S·Ó¬ Ó¬Ô… › ’ı¶ö±¸˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ õ∂Ó¬œøÓ¬
˝˝◊ı±ı˛ ¬Ûı˛, ά◊˝±ı˛ øı˘•§ õ∂˜±Ê«Ú± fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ ¤ı— ’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀÓ¬
¬Û±øı˛ÀıÚ/
ï3ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, Œfl¬±Ú øıøÒ ’±±˘Ó¬ fl¬Ó«‘¬fl¬ fl‘¬Ó¬ ά◊À{°À‡ı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ ı…Ó¬œÓ¬, ‹ı˛+¬Û øıøÒ
’±±˘Ó¬ fl¬Ó«‘¬fl¬ øı‰¬±ı˛¬Û”ı«fl¬ ˜œ˜±—¸±ÒœÚ Œfl¬±Ú› øı¯À˚˛ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀıÚ Ú±/
8’/ ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ Œfl¬±Ú› øıÒ±Ú¸˜”À˝ ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôLˆ«”¬Ó¬ ’±À Ӭ»¸ÀN›,
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mêñ
ïfl¬ó ˜≈‡…˜Laœı˛ øıèÀX¬, ’±˝◊Ú˙‘∫˘± ¸•Ûøfl«¬Ó¬, ≈ÚπøÓ¬ı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÀÚı˛ ¸ø˝Ó¬ Êøh¬Ó¬
ı± Ó¬Ô… ˝˝◊ÀÓ¬ ά◊æ≤Ó¬ Ó¬»¸—ø˙v©Ü Œfl¬±Ú› øı¯˚˛Ä ¤ı—
ï‡ó ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¬Û”ı«±Ú≈À˜±Ú Â±h¬± Œfl¬±Ú ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œı˛ øıèÀX¬ Œfl¬±Ú›
’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀıÚ Ú± –
Ó¬Àı, ï7ó Ò±ı˛±˚˛ ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôLˆ«”¬Ó¬ ’±À Ӭ»¸ÀN›, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê 2 Ò±ı˛±ı˛ ï3ó õ∂fl¬ı˛ÀÌı˛
ï
ió ά◊¬Û-õ∂fl¬ı˛Ì ’Ú≈˚±˚˛œ 鬘Ӭ±¬Ûiß õ∂±øÒfl¬±ı˛œı˛+À¬Û, ¬Ûø}¬˜ıº øıÒ±Ú¸ˆ¬±ı˛ ά◊¬Ûø¶öÓ¬
≈˝◊-Ó‘¬Ó¬œ˚˛±—˙ ¸¸…·ÀÌı˛ ¸—‡…±·øı˛á¬ ¸À¸…ı˛ Œˆ¬±È¬ Z±ı˛± ά◊˝±ı˛ ’Ú≈À˜±ÚSêÀ˜ ˜≈‡…˜Laœı˛
øıèÀX¬ Œfl¬±Ú› ≈ÚπøÓ¬ı˛ ’øˆ¬fl¬ÔÀÚı˛ ¸ø˝Ó¬ Êøh¬Ó¬ ı± Ó¬Ô… ˝˝◊ÀÓ¬ ά◊æ≤Ó¬ ı± Ó¬»¸—ø˙v©Ü ’Ú…
øı¯˚˛¸˜”˝ ¸•Ûøfl«¬Ó¬ Œfl¬±Ú› ’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀıÚ/
9/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ ¸±À¬ÛÀé¬, Œ˚Àfl¬±Ú ’±‰¬ı˛Ì ¸•ÛÀfl«¬ Œ˚Àfl¬±Ú ı…øMê fl¬Ó«‘¬fl¬
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ øÚfl¬È¬ ’øˆ¬À˚±· fl¬ı˛± ˚±˝◊ÀÓ¬ ¬Û±øı˛Àı –
Ó¬Àı, ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œı˛ ˜‘Ó≈¬… ı±Ò± ˝˝◊Àı Ú±, ˚ø Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ˚“±˝±ı˛ ’±˚˛M±ÒœÀÚ øı¯˚˛øȬ
ı˛ø˝˚˛±ÀÂ, øÓ¬øÚ ı±>± fl¬Àı˛Ú, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ Œ˚ı˛+¬Û õ∂À˚˛±ÊÚ øıÀı‰¬Ú± fl¬øı˛ÀıÚ Œ¸ı˛+¬Û ¸˝±˚˛Ó¬±˚˛
Ó¬ÀôL ’¢∂¸ı˛ ˝˝◊ÀıÚ/
ï2ó õ∂ÀÓ¬…fl¬ ’øˆ¬À˚±· Œ˚ı˛+¬Û øıø˝Ó¬ ˝˝◊Àı Œ¸ı˛+¬Û Ù¬ı˛À˜ fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı ¤ı— Œ¸ı˛+¬Û
˙¬ÛÔ¬ÛS Z±ı˛± ¸˝·ø˜Ó¬ ˝˝◊Àı/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº ’±˝◊Ú 15
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Œ˚ øı¯∏˚˛¸˜”˝
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê fl¬Ó‘¬«fl¬
Ó¬ôL√ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº ’±˝◊Ú 15
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Œ˚ øı¯∏˚˛¸˜”˝
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê fl¬Ó‘¬«fl¬
Ó¬ôL√ ¸±À¬Ûé¬ ˝˝◊Àı
Ú±/
1850-¤ı˛ 37/
1952-ı˛ 60/
Ó¬ÀôLı˛ õ∂øÓ¬ıg¬fl¬/
2018-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 14 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
’øˆ¬À˚±· ¸•Ûøfl«¬Ó¬
øıÒ±Ú/
8 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
10/ ï1ó Œ˚Àé¬ÀS Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ õ∂Ó¬œøÓ¬ ˝Ú Œ˚,
’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL ˝›˚˛± õ∂À˚˛±ÊÚ, Œ¸Àé¬ÀS øÓ¬øÚñ
ïfl¬ó :±Ó¬±ÀÔ« ¸—ø˙v©Ü ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ › 鬘Ӭ±¬Ûiß õ∂±øÒfl¬±ı˛œı˛ øÚfl¬È¬
’øˆ¬À˚±À·ı˛ õ∂øÓ¬ø˘ø¬Û › ‹ı˛+¬Û Ó¬ÀôLı˛ Œ˝Ó≈¬¸˜”˝ õ∂ø˙«Ó¬ fl¬øı˛˚˛± øıı‘øÓ¬ı˛
õ∂øÓ¬ø˘ø¬Û Œõ∂ı˛Ì fl¬øı˛ÀıÚÄ
ï‡ó ‹ı˛+¬Û ’øˆ¬À˚±· ı± øıı‘øÓ¬ı˛ ά◊¬Ûı˛ Ó“¬±˝±ı˛ ˜ôLı…¸˜”˝ õ∂¶ö±ø¬ÛÓ¬ fl¬øı˛ı±ı˛ ¸≈À˚±·
¸—ø˙v©Ü ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œÀfl¬ õ∂±Ú fl¬øı˛ÀıÚÄ ¤ı—
ï·ó øÓ¬øÚ Œ˚ı˛+¬Û ά◊¬Û˚≈Mê ·Ì… fl¬øı˛ÀıÚ, Ó¬ÀôLı˛ õ∂±¸øºfl¬ ô¶±Àıʸ˜”À˝ı˛ øÚı˛±¬Û
’øˆ¬ı˛é¬± ¸•ÛÀfl«¬ Œ¸ı˛+¬Û ’±À˙ õ∂±Ú fl¬øı˛ÀıÚ/
ï2ó ïfl¬ó ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±˚˛ ά◊ø{°ø‡Ó¬ õ∂ÀÓ¬…fl¬ õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±Ú ¤fl¬±ÀôL fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı
¤ı— øıÀ˙¯Ó¬–, ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œı˛ ¤ı— ‹ı˛+¬Û õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ Z±ı˛± õ∂ˆ¬±øıÓ¬ ¸ı˛fl¬±ı˛œ
fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œı˛ ¬Ûøı˛ø‰¬øÓ¬, ‹ı˛+¬Û õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ ¬Û”Àı«˝◊ ˝Î¬◊fl¬ ı± Ó¬»fl¬±À˘˝◊ ˝Î¬◊fl¬, õ∂fl¬±˙…
fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı Ú±, øfl¬c ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ fl‘¬Ó¬ õ∂ÀÓ¬…fl¬ ’Ú≈¸g¬±ÀÚı˛ Ù¬˘ õ∂fl¬±˙… fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı/
ï‡ó ‹ı˛+¬Û õ∂ÀÓ¬…fl¬ Ó¬ôL ˚Ô±¸y¬ı ˙œ‚Ë ¸˜±l fl¬øı˛ÀÓ¬ ˝˝◊Àı, øfl¬c Œfl¬±Ú Œé¬ÀS˝◊ ‹ı˛+¬Û
Ó¬ÀôLı˛ ¸˜˚˛¸œ˜± ¤fl¬ ı»¸Àı˛ı˛ ’øÒfl¬ ˝˝◊Àı Ú±/
ï3ó ïfl¬ó ¤˝◊ Ò±ı˛±ı˛ ¬Û”ı«·±˜œ øıÒ±Ú±ı˘œÀÓ¬ ’Ú…Ô± Œ˚ı˛+¬Û ı…ıø¶öÓ¬ ’±ÀÂ
Ó¬Z…øÓ¬Àı˛Àfl¬, Ó¬ôL fl¬øı˛ı±ı˛ õ∂øSê˚˛±, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œé¬S·Ó¬ ’ı¶ö±¸˜”À˝ Œ˚ı˛+¬Û ˚Ô±À˚±·…
øıÀı‰¬Ú± fl¬øı˛ÀıÚ, Œ¸ı˛+¬Û ˝˝◊Àı, øfl¬c ¸ı«± ¶§±ˆ¬±øıfl¬ Ú…±˚˛øı‰¬±Àı˛ı˛ ÚœøÓ¬ı˛ õ∂øÓ¬ ‘ø©Ü ı˛±ø‡ÀÓ¬
˝˝◊Àı/
ï‡ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Ó¬ÀôLı˛ ά◊ÀVÀ˙…, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ‹fl¬˜ÀÓ¬…,
Œ˚Àfl¬±Ú ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ı± ‹ ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¬Û≈ø˘˙¸À˜Ó¬ Ó¬ôLfl¬±ı˛œ ¤ÀÊøkı˛ ¬Ûøı˛À¯ı±ı˛ ¸Z…ı˝±ı˛
fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ ¤ı— ‹ı˛+¬Û ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ı± ¬Û≈ø˘˙¸À˜Ó¬ Ó¬ôLfl¬±ı˛œ ¤ÀÊøk ‹ı˛+¬Û ¸fl¬˘
fl¬±˚« ı± fl¬˜« fl¬øı˛ÀıÚ, ˚±˝± ‹ı˛+¬Û Ó¬ÀôLı˛ ÊÚ… ’Ó¬…±ı˙…fl¬ ˝˝◊Àı/
ï4ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, Ó¬±“˝±ı˛ ¶§øıÀı‰¬Ú±˚˛, Œfl¬±Ú› ’øˆ¬fl¬ÔÚ Êøh¬Ó¬fl¬±ı˛œ Œ˚Àfl¬±Ú
’øˆ¬À˚±À·ı˛ Ó¬ôL fl¬øı˛ÀÓ¬ ’¶§œfl¬±ı˛ fl¬øı˛ÀÓ¬ ı± ά◊˝± Ô±˜±˝◊˚˛± øÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ, ˚ø Ó¬“±˝±ı˛
’øˆ¬˜ÀÓ¬,ñ
ïfl¬ó ’øˆ¬À˚±· Ó≈¬B ı± øıı˛øMêfl¬ı˛ ˝˚˛ ’Ôı± ά◊˝± ¸ı˛˘ øıù´±À¸ fl‘¬Ó¬ Ú± ˝˚˛Ä ’Ôı±
ï‡ó Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Ó¬ÀôLı˛ ÊÚ… ı± ά◊˝± ’øıı˛Ó¬ fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ… ¬Û˚«±l Œ˝Ó≈¬ Ú±˝◊Ä ’Ôı±
ï·ó ’Ú… õ∂øÓ¬fl¬±ı˛¸˜”˝ ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œı˛ øÚfl¬È¬ õ∂±ølÀ˚±·… ı˛ø˝˚˛±À ¤ı— Œé¬S·Ó¬
’ı¶ö±¸˜”À˝, ˝◊˝± ‹ı˛+¬Û õ∂øÓ¬fl¬±ı˛¸˜”À˝ı˛ õ∂±øl¸±Ò… fl¬øı˛ÀÓ¬ ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œı˛
ÊÚ… ’øÒfl¬ ά◊¬Û˚≈Mê ˝˝◊Ó¬/
ï5ó Œ˚Àé¬ÀS Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œfl¬±Ú ’øˆ¬À˚±· ¢∂˝Ì Ú± fl¬øı˛ı±ı˛ ø¸X¬±ôL ˘˝◊ÀıÚ ’Ôı±
Œfl¬±Ú› ’øˆ¬À˚±· ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú› Ó¬ôL Ô±˜±˝◊˚˛± øı±ı˛ ø¸X¬±ôL ˘˝◊ÀıÚ, Œ¸Àé¬ÀS øÓ¬øÚ Ó“¬±˝±ı˛
fl¬±ı˛Ì¸˜”˝ ’øˆ¬ø˘ø‡Ó¬ fl¬øı˛ÀıÚ ¤ı— ά◊˝± ¸—ø˙v©Ü ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œ, ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl‘¬Ó¬…øÚı«±˝œ ›
鬘Ӭ±¬Ûiß õ∂±øÒfl¬±ı˛œÀfl¬ ¸—:±ø¬ÛÓ¬ fl¬øı˛ÀıÚ/
11/ ï1ó ¤˝◊ Ò±ı˛±ı˛ ’Ú…±Ú… øıÒ±Ú±ı˘œ ¸±À¬ÛÀé¬, ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ ïÓ¬ÀôLı˛ ¬Û”Àı«
õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±Ú, øfl¬Â≈ Ô±øfl¬À˘, Ó¬»¸À˜Ó¬ó ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› Ó¬ÀôLı˛ ά◊ÀVÀ˙…, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê,
Ó¬ôL√ ¸•ÛÀfl«¬
√õ∂øSê˚˛±/
¸±é¬…√õ∂˜±Ì/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 9
Ó“¬±˝±ı˛ ’øˆ¬˜ÀÓ¬, Ó¬ÀôLı˛ ÊÚ… õ∂±¸øºfl¬ Ó¬Ô… ¸ı˛ıı˛±˝ fl¬øı˛ÀÓ¬ ı± ô¶±ÀıÊ Î¬◊¬Û¶ö±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀÓ¬
¸é¬˜ ¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œ ı± ’Ú… Œfl¬±Ú› ı…øMêÀfl¬ ‹ı˛+¬Û Ó¬Ô… ¸ı˛ıı˛±˝ ı± ‹ı˛+¬Û
ô¶±ÀıÊ Î¬◊¬Û¶ö±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀÓ¬ ’Ú≈:±Ó¬ fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ/
ï2ó ïõ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±Ú¸À˜Ó¬ó ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› Ó¬ÀôLı˛ ά◊ÀVÀ˙…, Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛,
øÚ•ßø˘ø‡Ó¬ øı¯˚˛¸˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ Œ›˚˛±Úœ õ∂øSê˚˛± ¸—ø˝Ó¬±, 1908 ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú Œ˜±fl¬V˜±ı˛
øı‰¬±ı˛ fl¬øı˛ı±ı˛fl¬±À˘ Œ›˚˛±Úœ ’±±˘ÀÓ¬ı˛ ¸fl¬˘ 鬘Ӭ± Ô±øfl¬Àı, ˚Ô± †ñ
ïfl¬ó Œfl¬±Ú› ı…øMêı˛ ¸˜Ú › ά◊¬Ûø¶öøÓ¬ ı˘ı»fl¬ı˛Ì ¤ı— Ó¬“±˝±ı˛ ˙¬ÛÔ¬Û”ı«fl¬
¬Ûı˛œé¬±fl¬ı˛ÌÄ
ï‡ó Œ˚Àfl¬±Ú ô¶±ÀıÀÊı˛ õ∂fl¬È¬Ú › ά◊¬Û¶ö±¬ÛÚ ’Ú≈:±Ó¬fl¬ı˛ÌÄ
ï·ó ˙¬ÛÔ¬ÛÀSı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ ¸±é¬…¢∂˝ÌÄ
ï‚ó Œfl¬±Ú› ’±±˘Ó¬ ı± fl¬±˚«±˘˚˛ ˝˝◊ÀÓ¬ Œfl¬±Ú› ¸ı˛fl¬±ı˛œ ’øˆ¬À˘‡ ı± ά◊˝±ı˛
õ∂øÓ¬ø˘ø¬Û ’øˆ¬˚±‰¬ÚÄ
ï„ó ¸±é¬œ·ÀÌı˛ Êı±Úıjœ ı± ô¶±Àıʸ˜”À˝ı˛ ¬Ûı˛œé¬±ı˛ ÊÚ… fl¬ø˜˙Ú Ê±øı˛fl¬ı˛ÌÄ
ó Œ˚ı˛+¬Û øıø˝Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, Œ¸ı˛+¬Û ’Ú…±Ú… øı¯˚˛/
ï3ó  Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¸˜Àé¬ Œ˚Àfl¬±Ú fl¬±˚«ı±˝ ˆ¬±ı˛Ó¬œ˚˛ G¬ ¸—ø˝Ó¬±, 1860-¤ı˛ 193
Ò±ı˛±ı˛ ’Ô«˜ÀÓ¬ øı‰¬±øı˛fl¬ fl¬±˚«ı±˝ ıø˘˚˛± ·Ì… ˝˝◊Àı/
ï4ó ¤˝◊ ’±˝◊ÚıÀ˘ Œfl¬±Ú ı…øMêÀfl¬, ñ
ïfl¬ó ’Ú… Œfl¬±Ú› ŒÀ˙ı˛ ¸ı˛fl¬±ı˛ ’Ôı± Œfl¬±Ú› ’±ôLÊ«±øÓ¬fl¬ ¸—·Í¬ÀÚı˛ ¸ø˝Ó¬
ˆ¬±ı˛ÀÓ¬ı˛ ¸•Ûfl«¬¸˜”˝¸À˜Ó¬ ˆ¬±ı˛ÀÓ¬ı˛ øÚı˛±¬ÛM± ı± õ∂øÓ¬ı˛é¬± ı± ’±ôLÊ«±øÓ¬fl¬
¸•Ûfl«¬¸˜”À˝ı˛ é≈¬J fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, ’Ôı±
ï‡ó ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ˜Laœ ¬Ûøı˛¯ ı± ‹ ˜Laœ ¬Ûøı˛¯Àı˛ Œfl¬±Ú› fl¬ø˜øȬı˛
fl¬±˚«ı±˝¸˜”À˝ı˛ õ∂fl¬±À˙ Êøh¬Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, ¤ı—
ï·ó Œfl¬±Ú ’±±˘ÀÓ¬ı˛ ¸˜Àé¬ Œfl¬±Ú› fl¬±˚«ı±À˝ı˛ õ∂±Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ı± ά◊¬Û¶ö±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀÓ¬
Ó¬±“˝±Àfl¬ ı±Ò… fl¬ı˛± ˝˚˛ Ú±˝◊ ¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú ¸±é¬… õ∂±ÀÚ Œfl¬±Ú› ô¶±ÀıÊ Î¬◊¬Û¶ö±¬ÛÀÚ
Œ¸ı˛+¬Û Œ|Ìœı˛ ı± √õ∂ıÀ·«ı˛ Ó¬Ô…, ά◊Mı˛ ı± √õ∂ùü ±ø‡˘ fl¬øı˛ÀÓ¬ ı± Œ¸ı˛+¬Û Œ|Ìœı˛ ı±
√õ∂ıÀ·«ı˛ Ó¬Ó¬‡±øÚ ô¶∏±ÀıÊ Î¬◊¬Û¶ö±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀÓ¬ ’Ú≈:±Ó¬ ı± √õ∂±øÒfl‘¬Ó¬ fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı
Ú±/
ï5ó ï4ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ ά◊ÀVÀ˙…, Œfl¬±Ú› Ó¬Ô… ı± ά◊Mı˛ ’Ôı± Œfl¬±Ú ô¶±ÀıÀÊı˛ Œfl¬±Ú›
’—˙ ˝˝◊˘ ïfl¬ó õ∂fl¬ı˛Ì ı± ï‡ó õ∂fl¬ı˛ÀÌ øıøÚø«©Ü Œ|Ìœı˛ ı± õ∂ıÀ·«ı˛ Ó¬Ô… ı± ά◊Mı˛ ’Ôı± Œfl¬±Ú
ô¶±ÀıÀÊı˛ Œfl¬±Ú› ’—˙ ¤˝◊ ˜À˜« ˙—ø¸Ó¬ fl¬øı˛˚˛± ¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ˜≈‡…¸ø‰¬ı ¬fl¬Ó«‘¬fl¬
õ∂‰¬±øı˛Ó¬ ˙—¸±¬ÛS-˝◊ øÚ}¬±˚˛fl¬ › ı±Ò…fl¬ı˛ ˝˝◊Àı/
12/ ï1ó ˚ø, ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú› ı…ı¶ö±¢∂˝Ì ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú› ’øˆ¬À˚±À·ı˛
Ó¬ÀôLı˛ ¬Ûı˛, Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê õ∂Ó¬œøÓ¬ ˝Ú Œ˚, ‹ı˛+¬Û ’øˆ¬À˚±·, ¸•Û”Ì«Ó¬– ı± ’—˙Ó¬ õ∂øÓ¬¬Ûiß
˝˝◊˚˛±ÀÂ, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ øÓ¬øÚ ø˘ø‡Ó¬ õ∂øÓ¬ÀıÀÚ õ∂±¸øºfl¬ ô¶±ÀıÊ, ¸±ı˛ı±Úøı¯˚˛¸˜”˝ ı±
’Ú…±Ú… ¸±é¬…õ∂˜±Ì¸˝ Ó“¬±˝±ı˛ øÚÌ«˚˛ › ¸≈¬Û±øı˛˙¸˜”˝ ’øˆ¬ø˘ø‡Ó¬ fl¬øı˛˚˛± ά◊˝± 鬘Ӭ±¬Ûiß
õ∂±øÒfl¬±ı˛œı˛ øÚfl¬È¬ ¬Û±Í¬±˝◊ÀıÚ/
ï2ó 鬘Ӭ±¬Ûiß õ∂±øÒfl¬±ı˛œ, ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ õ∂øÓ¬ÀıÚ õ∂±ølı˛ ¬Ûı˛, ά◊Mê õ∂øÓ¬ÀıÚ
¬Ûı˛œé¬± fl¬øı˛ÀıÚ › ˚Ô±À˚±·… ı…ı¶ö± ¢∂˝Ì fl¬øı˛ÀıÚ ¤ı— Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ :±ø¬ÛÓ¬ fl¬øı˛ÀıÚ/
1908-¤ı˛ 5/
1860-¤ı˛ 45/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
√õ∂øÓ¬ÀıÚ¸˜”˝/
10 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
13/ ï1ó  Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê õ∂ÀÓ¬…fl¬ ı»¸ı˛ ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ fl‘¬Ó¬ fl¬±À˚«ı˛ ά◊¬Ûı˛ ¤fl¬Sœfl‘¬Ó¬
õ∂øÓ¬ÀıÚ ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ øÚfl¬È¬ ±ø‡˘ fl¬øı˛ÀıÚ/
ï2ó ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ ı±ø¯«fl¬ õ∂øÓ¬ÀıÚ õ∂±ølı˛ ¬Ûı˛, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛, Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
¸≈¬Û±øı˛˙¸˜”À˝ı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ ·‘˝œÓ¬ ı…ı¶ö±ı˛ ¶ú±ı˛fl¬ø˘ø¬Û ¤ı— ά◊˝±ı˛ ¸≈¬Û±øı˛˙¸˜”À˝ı˛ ’-¢∂˝ÀÌı˛
fl¬±ı˛Ì¸˜”˝ øfl¬Â≈ Ô±øfl¬À˘, Ó¬»¸˝ õ∂øÓ¬ÀıÀÚı˛ õ∂øÓ¬ø˘ø¬Û ı˛±Ê… øıÒ±Ú˜G¬À˘ı˛ ¸˜Àé¬ ¶ö±ø¬ÛÓ¬
fl¬ı˛±˝◊ÀıÚ/
14/ ï1ó 10 Ò±ı˛±˚˛ ’Ôı± ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ ’Ú…S ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôLˆ«”¬Mê ’±À Ӭ»¸ÀN›,
Œ˚Àfl¬˝ ˝◊B±fl‘¬Ó¬ˆ¬±Àı ı± øıÀZ¯¬Û”ı«fl¬ ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú› ø˜Ô…± ’øˆ¬À˚±· fl¬øı˛ÀıÚ,
øÓ¬øÚ, Œ±¯ø¸øX¬ı˛ ¬Ûı˛, ¤fl¬ ı»¸ı˛ ¬Û˚«ôL õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, øfl¬c ’Ú”…Ú øÓ¬Ú˜±¸ ˝˝◊Àı
¤ı˛+¬Û fl¬±ı˛±ı±À¸ G¬Úœ˚˛ ˝˝◊ÀıÚ ¤ı— ˙ ˝±Ê±ı˛ Ȭ±fl¬± ¬Û˚«ôL√ √õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û
Êøı˛˜±Ú±ı˛ ±ø˚˛Ó¬±ÒœÚ› ˝˝◊ÀıÚ/
ï2ó √õ∂Ô˜ Œ|Ìœı˛ øı‰¬±øı˛fl¬ ˜…±øÊÀ¶ÜòȬ ’±±˘Ó¬ ı…Ó¬œÓ¬, Œfl¬±Ú ’±±˘Ó¬ ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±
’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±ÀÒı˛ √õ∂·Ë˝Ì fl¬øı˛ÀıÚ Ú±/
ï3ó ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ’±±˘Ó¬, ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±ÀÒı˛ √õ∂·Ë˝Ì fl¬øı˛ÀıÚ Ú±, ˚øÚ± ‹
’øˆ¬À˚±· Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¬Û”ı«˜?≈øı˛SêÀ˜ ˚±“˝±ı˛ øıèÀX¬ ‹ ø˜Ô…± ’øˆ¬À˚±· fl‘¬Ó¬
˝˝◊˚˛±ø¢ Œ¸˝◊ ı…øMê fl¬Ó‘¬«fl¬ fl‘¬Ó¬ ˝˚˛/
ï4ó ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ’±±˘Ó¬, ø˜Ô…± ’øˆ¬À˚±·fl¬±ı˛œ ı…øMêı˛ Œ±¯ø¸øX¬ı˛ ¬Ûı˛ ά◊˝± Œ˚ı˛+¬Û
ά◊¬Û˚≈Mê ˜ÀÚ fl¬øı˛ÀıÚ, Êøı˛˜±Ú±ı˛ ’Ô«¬Ûøı˛˜±Ì ˝˝◊ÀÓ¬ Œ¸ı˛+¬Û ’Ô«¬Ûøı˛˜±Ì é¬øÓ¬¬Û”ı˛Ì øı¬Ûé¬Àfl¬
√õ∂±Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ/
15/ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¬Û”ı±«Ú≈À˜±ÚSêÀ˜, ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ fl‘¬Ó¬…¸˜”˝
¸•Û±ÀÚ Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ ¸˝±˚˛Ó¬± fl¬øı˛ÀÓ¬ Œ˚ı˛+¬Û ’±ı˙…fl¬ ˝˝◊Àı Œ¸ı˛+¬Û ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ › ’Ú…±Ú…
fl¬˜«‰¬±ı˛œÀfl¬ øÚ˚≈Mê fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ/
16/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú› √õ∂±ı˛øy¬fl¬ ’Ú≈¸g¬±Ú ‰¬ø˘ı±ı˛fl¬±À˘ ı± Ó¬»Î¬◊ÀVÀ˙…
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’Ôı± Ó¬±“˝±ı˛ Œfl¬±Ú› ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ı± ’Ú… fl¬˜«‰¬±ı˛œ fl¬Ó‘¬«fl¬ ˘t Œ˚Àfl¬±Ú Ó¬Ô… ¤ı—
‹ı˛+¬Û Ó¬Ô… ¸•ÛÀfl«¬ ’øˆ¬ø˘ø‡Ó¬ ı± ¸—·‘˝œÓ¬ Œ˚Àfl¬±Ú ¸±é¬…√õ∂˜±Ì, 10 Ò±ı˛±ı˛ ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛
ïfl¬ó √õ∂fl¬ı˛ÀÌı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ ¸±À¬ÛÀé¬, Œ·±¬ÛÚœ˚˛ı˛+À¬Û øıÀıø‰¬Ó¬ ˝˝◊Àı, ¤ı— ˆ¬±ı˛Ó¬œ˚˛ ¸±é¬…
’±˝◊Ú, 1872-¤ ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôL√ˆ”¬«Ó¬ ’±À Ӭ»¸ÀMW›, Œfl¬±Ú ’±±˘ÀÓ¬ı˛ ‹ı˛+¬Û Ó¬Ô… ¸•Ûøfl«¬Ó¬
¸±é¬…√õ∂˜±Ì øÀÓ¬ ı± ‹ı˛+À¬Û ’øˆ¬ø˘ø‡Ó¬ ı± ¸—·‘˝œÓ¬ ¸±é¬…√õ∂˜±Ì ά◊¬Û¶ö±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀÓ¬
Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ ı± Œfl¬±Ú› ¸ı˛fl¬±ı˛œ fl¬˜«‰¬±ı˛œÀfl¬ ı±Ò… fl¬øı˛ı±ı˛ Œé¬S±øÒfl¬±ı˛ Ô±øfl¬Àı Ú±/
ï2ó ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ Œfl¬±Ú øfl¬Â≈˝◊ñ
ïfl¬ó Œfl¬±Ú› Ó¬ôL ’Ôı± ‹ı˛+¬Û Ó¬ÀôLı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı ¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› õ∂øÓ¬ÀıÚ
’Ôı± ‹ı˛+¬Û õ∂øÓ¬ÀıÀÚı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ ·‘˝œÓ¬ ˝˝◊Àı ¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ı…ı¶ö±¢∂˝Ì ı±
fl¬±˚«ı±À˝ı˛ ά◊ÀVÀ˙…Ä ’Ôı±
ï‡ó ø ’øÙ¬ø¸˚˛±˘ ø¸ÀSêȃ¬¸ƒ ’…±", 1923 ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú› ’¬Ûı˛±ÀÒı˛ ÊÚ… Œfl¬±Ú›
fl¬±˚«ı±˝¸˜”˝ ’Ôı± ˆ¬±ı˛Ó¬œ˚˛ G¬ ¸—ø˝Ó¬±, 1860 ’Ú≈˚±˚˛œ ø˜Ô…± ¸±é¬…õ∂˜±Ì
Œ›˚˛±ı˛ ı± ø˜Ô…± ¸±é¬…õ∂˜±Ì ı±Ú±ÀÚ±ı˛ Œfl¬±Ú› ’¬Ûı˛±Ò ’Ôı± ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ 14
Ò±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±ÀÒı˛ Œfl¬±Ú› øı‰¬±ı˛ ’Ôı± 17 Ò±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú›
fl¬±˚«ı±˝¸˜”À˝ı˛ ά◊ÀVÀ˙…Ä ’Ôı±
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ı±ø¯∏«fl¬
√õ∂øÓ¬ÀıÚ¸˜”˝/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
ø˜Ô…± ’øˆ¬À˚±À·ı˛
’øˆ¬˚≈øMê/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
fl¬˜«‰¬±øı˛·Ì/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Ó¬ÀÔ…ı˛ ˜La&øl/
1872-¤ı˛ 1/
1923-¤ı˛ 19/
1860-¤ı˛ 45/
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 11
ï·ó Œ˚ı˛+¬Û øıø˝Ó¬ ˝˝◊Àı, Œ¸ı˛+¬Û ’Ú… ά◊ÀVÀ˙… Œfl¬±Ú› Ó¬Ô… ı± øıÀ˙¯ øııı˛ÀÌı˛
õ∂fl¬±À˙ı˛ Œé¬ÀS õ∂˚≈Mê ˝˝◊Àı Ú±/
ï3ó Œ˚Àé¬ÀS ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ’øˆ¬˜ÀÓ¬ Œfl¬±Ú› ô¶±ÀıÊ ı± Ó¬Ô… ’Ôı± Œ˚Àfl¬±Ú Œ|Ìœı˛
ı± õ∂ıÀ·«ı˛ ô¶±Àıʸ˜”À˝ı˛ ¬õ∂fl¬±˙ ÊÚ¶§±ÀÔ« ’øÚ©Üfl¬ı˛ ˝˝◊Àı, Œ¸ı˛+¬Û Œé¬ÀS, Œ˚ı˛+¬Û
¤Ó¬»¬ÛÀé¬ øıø˝Ó¬ ˝˝◊Àı, Œ¸ı˛+¬Û ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ı± õ∂±øÒfl¬±ı˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬, Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Ó¬ÀÔ…ı˛
Œfl¬±Ú ô¶±ÀıÊ ’Ôı± Œ˚Àfl¬±Ú Œ|Ìœı˛ ı± õ∂ıÀ·«ı˛ ô¶±Àıʸ˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ øıøÚø«©Ü Ô±øfl¬Àı
¤ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ø˘ø‡Ó¬ ŒÚ±øȬ¸ øÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚÄ ¤ı— Œ˚Àé¬ÀS ‹ı˛+¬Û ŒÚ±øȬ¸ õ∂M ˝˚˛, Œ¸Àé¬ÀS
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ø˘ø‡Ó¬ˆ¬±Àı fl¬±ı˛Ì¸˜”˝ ’øˆ¬ø˘ø‡Ó¬ fl¬øı˛˚˛± ‹ı˛+¬Û ô¶±ÀıÊ ı± Ó¬Ô… ’Ôı± ‹ı˛+¬Û
Œ|Ìœı˛ ı± õ∂ıÀ·«ı˛ ô¶∏±Àıʸ˜”À˝ı˛ √õ∂fl¬±˙ ÊÚ¶§±ÀÔ« Êøh¬Ó¬ øfl¬Ú±, Ó¬±˝±ı˛ ˜œ˜±—¸± fl¬øı˛ÀÓ¬
¬Û±øı˛ÀıÚ/ ‹ı˛+À¬Û øıøÚø«©Ü Œfl¬±Ú› ô¶∏±ÀıÊ ı± Ó¬Ô… ’Ôı± Œ˚Àfl¬±Ú Œ|Ìœı˛ ı± √õ∂ıÀ·«ı˛
ô¶∏±Àıʸ˜”À˝ı˛ √õ∂fl¬±˙ ÊÚ¶§±ÀÔ« Êøh¬Ó¬ ˝˝◊ı±ı˛ Œé¬ÀS, Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’Ôı± Ó“¬±˝±ı˛
Œ˚Àfl¬±Ú ’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ı± ’Ú… fl¬˜«‰¬±øı˛·Ì ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ô¶∏±ÀıÊ ı± Ó¬Ô… ’Ôı± ‹ı˛+¬Û Œ|Ìœı˛
ı± √õ∂ıÀ·«ı˛ ô¶∏±Àıʸ˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú› ı…øMêÀfl¬ ¸—:±¬ÛÚ fl¬øı˛ÀıÚ Ú±/
17/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œfl¬±Ú› Ó¬ôL√ fl¬øı˛ı±ı˛fl¬±À˘ Œ˚Àfl¬˝ ¸±øˆ¬√õ∂±À˚˛
Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ ’¬Û˜±Ú fl¬øı˛ÀıÚ ı± Ó¬±“˝±ı˛ Ó¬ÀôL√ øı‚Æ ‚Ȭ±˝◊ÀıÚ, øÓ¬øÚ, Œ±¯ø¸øX¬ı˛ ¬Ûı˛, Â˚˛˜±¸
¬Û˚«ôL√ √õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û øıÚ±|˜ fl¬±ı˛±ı±À¸ ’Ôı± ¬Û±“‰¬ ˝±Ê±ı˛ Ȭ±fl¬± ¬Û˚«ôL√ √õ∂¸±øı˛Ó¬
˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û Êøı˛˜±Ú±˚˛ ’Ôı± ά◊ˆ¬˚˛Ô± G¬Úœ˚˛ ˝˝◊ÀıÚ/
ï2ó Œ˚Àfl¬˝, fl¬Ô… ˆ¬±¯∏±˚˛ ı± ¬ÛøͬӬ ˝˝◊ı±ı˛ ÊÚ… ’øˆ¬À√õ∂Ó¬ Œfl¬±Ú ˆ¬±¯∏±˚˛ Œfl¬±Ú› øıı‘øÓ¬
øÀıÚ ı± √õ∂fl¬±˙ fl¬øı˛ÀıÚ ’Ôı± ’Ú… Œfl¬±Ú fl¬±˚« fl¬øı˛ÀıÚ, ˚±˝± Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ fl≈¬‡…±Ó¬  fl¬øı˛˚˛±
ŒÓ¬±À˘, øÓ¬øÚ Œ±¯∏ø¸øX¬ı˛ ¬Ûı˛ Â˚˛˜±¸ ¬Û˚«ôL√ √õ∂¸±øı˛Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û Êøı˛˜±Ú±˚˛ ’Ôı±
ά◊ˆ¬˚˛Ô± G¬Úœ˚˛ ˝˝◊ÀıÚ/
ï3ó ¤˝◊ Ò±ı˛±ı˛ ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ı± ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±Ò ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú
’øˆ¬À˚±·, Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ øıèÀX¬ Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±ÀÒı˛ Œé¬ÀS ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ øÚfl¬È¬ ˝˝◊ÀÓ¬
¬Û”ı«˜?≈øı˛¸˝ ı…Ó¬œÓ¬, ¸ı˛fl¬±ı˛œ ’øˆ¬À˚±Mê± fl¬Ó‘¬«fl¬ fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı Ú± ¤ı˛+¬Û ¸—¬Ûøı˛ıÓ«¬Ú ¸±À¬ÛÀé¬,
ŒÙ¬ÃÊ±ı˛œ √õ∂øSê˚˛± ¸—ø˝Ó¬±, 1973 ï’Ó¬–¬Ûı˛ ά◊Mê ¸—ø˝Ó¬±ı˛+À¬Û ¤˝◊ ά◊¬ÛÒ±ı˛±˚˛ ά◊ø{°ø‡Ó¬ó-¤ı˛
199 Ò±ı˛±ı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ ¤˝◊ Ò±ı˛±ı˛ ά◊Mê ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ı± ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú ’¬Ûı˛±Ò
¸•ÛÀfl«¬ √õ∂˚≈Mê ˝˝◊Àı, Œ˚ı˛+¬Û ά◊˝±ı˛± ά◊Mê ¸—ø˝Ó¬±ı˛ 199 Ò±ı˛±ı˛ ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±˚˛ ά◊ø{°ø‡Ó¬ Œfl¬±Ú
¬Û ¸•ÛÀfl«¬ √õ∂˚≈Mê ˝˚˛/
ï4ó ’±±˘Ó¬ ’ı˜±ÚÚ± ’±˝◊Ú, 1971-¤ı˛ Œfl¬±Ú› øıÒ±Ú±ı˘œı˛ ’ı˜±ÚÚ± ¸•ÛÀfl«¬
Œfl¬±Ú ˝±˝◊Àfl¬±ÀÈ«¬ı˛ Œ˚ı˛+¬Û Œé¬S±øÒfl¬±ı˛, 鬘Ӭ± › õ∂±øÒfl¬±ı˛ ’±À ¤ı— ά◊˝± õ∂À˚˛±· fl¬øı˛ÀÓ¬
¬Û±Àı˛Ú, ‹ı˛+¬Û ’ı˜±ÚÚ± ¸•ÛÀfl«¬ ’Ú≈ı˛+¬Û õ∂øSê˚˛± › ¬ÛX¬øÓ¬ ’Ú≈¸±Àı˛ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¤fl¬˝◊
Œé¬S±øÒfl¬±ı˛, 鬘Ӭ± › õ∂±øÒfl¬±ı˛ Ô±øfl¬Àı ¤ı— ά◊˝± õ∂À˚˛±· fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ ¤ı— ¤˝◊ ά◊ÀVÀ˙…
’±±˘Ó¬ ’ı˜±ÚÚ± ’±˝◊Ú, 1971-¤ı˛ øıÒ±Ú±ı˘œı˛, ά◊˝±ÀÓ¬ ˝±˝◊Àfl¬±ÀÈ«¬ı˛ Œ˚Àfl¬±Ú ά◊À{°‡
Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ Œfl¬±Ú ά◊À{°‡ ıø˘˚˛± ’Ô«±i§ø˚˛Ó¬ ˝˝◊Àı ¤ı˛+¬Û ¸—¬Ûøı˛ıÓ«¬Ú ¸±À¬ÛÀé¬,
fl¬±˚«fl¬±øı˛Ó¬± Ô±øfl¬Àı/
Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬
’øˆ¬√õ∂±˚˛˜”˘fl¬
’¬Û˜±Ú ı± øı‚Æ
’Ôı± fl≈¬‡…±øÓ¬fl¬ı˛Ì/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
Z±ı˛± √õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
1974-¤ı˛ 2/
1971-¤ı˛ 70/
12 THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 [P ART III
18/ ï1ó ¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ ¸ı˛˘ øıù´±À¸ fl‘¬Ó¬ ı± fl‘¬Ó¬ ˝˝◊ı±ı˛ ÊÚ… ’øˆ¬Àõ∂Ó¬ Œfl¬±Úøfl¬Â≈
¸•ÛÀfl«¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ’Ôı± Œfl¬±Ú› ’±øÒfl¬±øı˛fl¬, fl¬˜«‰¬±ı˛œ, Ó¬ôLfl¬±ı˛œ ¤ÀÊøk ’Ôı± 14 Ò±ı˛±˚˛
ά◊ø{°ø‡Ó¬ ’Ú… ı…øMê ı± ¤ÀÊøkı˛ øıèÀX¬ Œfl¬±Ú Œ˜±fl¬V˜±, ’øˆ¬˚≈øMê ı± ’Ú… ΔıøÒfl¬ fl¬±˚«ı±˝
‰¬ø˘Àı Ú±/
ï2ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ Œfl¬±Ú fl¬±˚«ı±˝ Œfl¬ı˘˜±S Ó“¬±˝±ı˛ øÚ˚≈øMêÀÓ¬ Œfl¬±Ú› SnøÈ ı± ŒÃı«À˘…ı˛
fl¬±ı˛ÀÌ ’ø¸X¬ ıø˘˚˛± ·Ì… ˝˝◊Àı Ú±/
ï3ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ Œfl¬±Ú fl¬±˚«ı±˝, ø¸X¬±ôL, øÚÌ«˚˛ ı± ¸≈¬Û±øı˛˙ Œfl¬±Ú› ’±±˘Ó¬ ı±
C±˝◊ı≈…Ú±À˘ ‰¬…±À˘?, ¬Û≈Úøı«À˘±øfl¬Ó¬, ı˛ø˝Ó¬ ı± õ∂ùü ά◊O±ø¬ÛÓ¬ ˝˝◊ı±ı˛ ±ø˚˛Ó¬±ÒœÚ ˝˝◊Àı Ú±/
19/ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œ˚ı˛+¬Û øıø˝Ó¬ ˝˝◊Àı, Œ¸ı˛+¬Û ˆ¬±Ó¬±¸˜”˝ › øıÀ˙¯±øÒfl¬±ı˛ ¤ı— øÚ˚≈øMêı˛
’Ú…±Ú… ˙Ó«¬¸˜”À˝ı˛ ’øÒfl¬±ı˛œ ˝˝◊ÀıÚ/
20/ ï1ó ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛, ø˘ø‡Ó¬ ’±À˙ Z±ı˛±, Œ˚ı˛+¬Û ’±ÀÀ˙ øıøÚø«©Ü ˝˝◊Àı, Œ¸ı˛+¬Û
˙Ó«¬±ı˘œ › ¬Ûøı˛¸œ˜±ı˛ ¸±À¬ÛÀé¬, Œ˚Àfl¬±Ú ’øˆ¬fl¬ÔÚ ïŒ˚ ’øˆ¬fl¬ÔÚ ¸•ÛÀfl«¬ Œfl¬±Ú ’øˆ¬À˚±·
¤˝◊ ’±˝◊Ú ’Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ øÚfl¬È¬ fl‘¬Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, Ó¬±˝±ó Ó¬ôL fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ…
Œ˘±fl¬±˚˛≈MêÀfl¬ ’Ú≈:±Ó¬ fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ ¤ı— ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚ ˚±˝± øfl¬Â≈ ’ôLˆ«”¬Ó¬ ’±À Ӭ»¸ÀN›,
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ ‹ı˛+¬Û ’±À˙ ¬Û±˘Ú fl¬øı˛ÀıÚ/
ï2ó ï1ó ά◊¬ÛÒ±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ά◊¬Ûı˛ ˚‡Ú Œfl¬±Ú› ’øÓ¬øı˛Mê fl‘¬Ó¬…¸˜”˝
’ø¬Û«Ó¬ ˝˚˛, Ó¬‡Ú Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê Œ˚ı˛+¬Û Œfl¬±Ú ’øˆ¬fl¬ÔÚ Êøh¬Ó¬fl¬±ı˛œ Œfl¬±Ú
’øˆ¬À˚±À·ı˛ øˆ¬øMÀÓ¬ Œfl¬±Ú› Ó¬ÀôLı˛ Œé¬ÀS 鬘Ӭ± õ∂À˚˛±· fl¬Àı˛Ú › fl‘¬Ó¬…¸˜”˝ ¸•Û±Ú
fl¬Àı˛Ú, Œ¸ı˛+À¬Û øÓ¬øÚ ¤fl¬˝◊ 鬘Ӭ± ¬√õ∂À˚˛±· fl¬øı˛ÀıÚ › fl‘¬Ó¬…¸˜”˝ ¸•Û±Ú fl¬øı˛ÀıÚ ¤ı—
Ó¬Ú≈¸±Àı˛ ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ õ∂˚≈Mê ˝˝◊Àı/
21/ ï1ó ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛, Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ¸ø˝Ó¬ ¬Ûı˛±˜˙«SêÀ˜, õ∂:±¬ÛÚ Z±ı˛±, ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛
ά◊ÀV˙… fl¬±À˚« ¬Ûøı˛ÌÓ¬ fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ… øÚ˚˛˜±ı˘œ õ∂Ì˚˛Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ/
ï2ó øıÀ˙¯Ó¬– ¤ı— ¬Û”ı«·±˜œ 鬘Ӭ±ı˛ ı…±¬Ûfl¬Ó¬± é≈¬J Ú± fl¬øı˛˚˛±, ‹ı˛+¬Û øÚ˚˛˜±ı˘œ
øÚ•ßø˘ø‡Ó¬ ¸fl¬˘ ı± Œ˚Àfl¬±Ú øı¯˚˛¸˜”À˝ı˛ ı…ı¶ö± fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛Àı –
ïfl¬ó 2007-¤ı˛ ¬Ûø}¬˜ıº 14 ’±˝◊Ú Z±ı˛± ı± Œ›˚˛± ˝˝◊˚˛±ÀÂÄ
ï‡ó Œ˚ øı¯˚˛¸˜”˝ ¸•ÛÀfl«¬ Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛, 11 Ò±ı˛±ı˛ ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ ó õ∂fl¬ı˛Ì
’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú Œ›˚˛±Úœ ’±±˘ÀÓ¬ı˛ ’Ú≈ı˛+¬Û 鬘Ӭ±¸˜”˝ Ô±øfl¬Àı, Ó¬±˝±Ä
ï·ó 16 Ò±ı˛±ı˛ ï2ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ ï·ó õ∂fl¬ı˛Ì ’Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬±Ú› Ó¬Ô… ı± ¸±é¬…õ∂˜±ÀÌı˛
õ∂fl¬±˙ ¸•ÛÀfl«¬ ’Ú… ά◊ÀV˙…¸˜”˝ ¤ı— ά◊˝±ı˛ ï3ó ά◊¬ÛÒ±ı˛±ı˛ ά◊ÀVÀ˙…
’±øÒfl¬±øı˛fl¬ ¬ı± õ∂±øÒfl¬±ı˛œÄ
ï‚ó ’Ú… Œ˚Àfl¬±Ú øı¯˚˛ ˚±˝± øıø˝Ó¬ ˝˝◊ı±ı˛ ÊÚ… ’Ú≈:±Ó¬ ˝˚˛ ı± øıø˝Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬
¬Û±Àı˛/
ï3ó ¤˝◊ Ò±ı˛± ’Ú≈˚±˚˛œ õ∂̜Ӭ õ∂ÀÓ¬…fl¬ øÚ˚˛˜, õ∂̜Ӭ ˝˝◊ı±ı˛ ¬Ûı˛ ˚Ô±¸y¬ı ˙œ‚Ë, ı˛±Ê…
øıÒ±Ú˜G¬À˘ı˛ ¸˜Àé¬, ά◊˝±ı˛ ¸S ‰¬ø˘ÀÓ¬ Ô±fl¬±fl¬±À˘, Œ˜±È¬ øS˙ øÚ ¸˜˚˛¸œ˜±ı˛ ÊÚ… ¶ö±ø¬ÛÓ¬
˝˝◊Àı, Œ˚ ¸˜˚˛¸œ˜± ¤fl¬ ¸ÀSı˛ ’Ôı± ’±Ú≈Sêø˜fl¬ ≈˝◊ ı± Ó¬ÀÓ¬±øÒfl¬ ¸ÀSı˛ ’ôLˆ«≈¬Mê ˝˝◊ÀÓ¬
¬Û±Àı˛, ¤ı— ˚ø, Œ˚ ¸ÀS ά◊˝± ‹ı˛+À¬Û ¶ö±ø¬ÛÓ¬ ˝˚˛ ¬Û”Àı«±Mê Œ¸˝◊ ’±Ú≈Sêø˜fl¬ ¸ÀSı˛ ’ı…ıø˝Ó¬
¬Ûı˛ıÓ¬π ¸ÀSı˛ ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Û”Àı« ı˛±Ê… øıÒ±Ú˜G¬˘ ‹ øÚ˚˛À˜ Œfl¬±Ú ¸—¬Ûøı˛ıÓ«¬Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ¤fl¬˜Ó¬
˝Ú, ’Ôı± ı˛±Ê… øıÒ±Ú˜G¬˘ ¤fl¬˜Ó¬ ˝Ú Œ˚, ‹ øÚ˚˛˜ õ∂̜Ӭ ˝›˚˛± ά◊ø‰¬Ó¬ ÚÀ˝, Ó¬±˝± ˝˝◊À˘,
Ó¬»¬ÛÀı˛ ‹ øÚ˚˛˜ Œé¬S±Ú≈˚±˚˛œ Œfl¬ı˘ ‹ı˛+¬Û ¸—¬Ûøı˛ıøÓ¬«Ó¬ ’±fl¬±Àı˛ fl¬±˚«fl¬ı˛ ˝˝◊Àı ı± ’±ÀÃ
fl¬±˚«fl¬ı˛ ˝˝◊Àı Ú±, Ó¬Àı ¤ı˛+À¬Û Œ˚, ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú ¸—¬Ûøı˛ıÓ«¬Ú ı± ı˛fl¬ı˛Ì ‹ øÚ˚˛˜ ’Ú≈˚±˚˛œ ¬Û”Àı«
fl‘¬Ó¬… Œfl¬±Ú øfl¬Â≈ı˛˝◊ ø¸X¬Ó¬± é≈¬J fl¬øı˛Àı Ú±/
¸ı˛˘ øıù´±À¸ ·‘˝œÓ¬
ı…ı¶ö±ı˛ ¸≈ı˛é¬±/
Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê øÚ˚≈øMêı˛
˙Ó«¬±ı˘œ/
2007-¤ı˛
¬Ûø}¬˜ıº 15 ’±˝◊Ú
¤ı— 2018-ı˛
14 ’±˝◊Ú Z±ı˛±
√õ∂øÓ¬¶ö±ø¬ÛÓ¬/
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ά◊¬Ûı˛
’øÓ¬øı˛Mê fl‘¬Ó¬…¸˜”˝
’¬Û«Ì/
ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛
øÚ˚˛˜±ı˘œ √õ∂Ì˚˛Ú
fl¬øı˛ı±ı˛ 鬘Ӭ±/
PART III] THE KOLKATA GAZETTE, EXTRAORDINARY, MAY 16, 2024 13
22/ ï1ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê, ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛Àı˛ı˛ ’Ú≈À˜±ÚSêÀ˜, õ∂:±¬ÛÚ Z±ı˛±, ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛
ά◊ÀV˙… fl¬±À˚« ¬Ûøı˛ÌÓ¬ fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ… øÓ¬øÚ Œ˚ı˛+¬Û õ∂À˚˛±ÊÚ ·Ì… fl¬øı˛ÀıÚ, Œ¸ı˛+¬Û õ∂øÚ˚˛˜±ı˘œ
õ∂Ì˚˛Ú fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚ/
ï2ó øıÀ˙¯Ó¬– ¤ı— ¬¬Û”ı«·±˜œ 鬘Ӭ±ı˛ ı…±¬Ûfl¬Ó¬± é≈¬J Ú± fl¬øı˛˚˛±, ‹ı˛+¬Û õ∂øÚ˚˛˜±ı˘œ
øÚ•ßø˘ø‡Ó¬ ¸fl¬˘ ı± Œ˚Àfl¬±Ú øı¯˚˛¸˜”À˝ı˛ ı…ı¶ö± fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛Àı, ˚Ô± –
ïfl¬ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ fl¬±˚±«˘À˚˛ı˛ ¶§±ˆ¬±øıfl¬ fl¬±˚«¸˜˚˛ ¤ı— fl¬±˚«±˘À˚˛ ¶§±ˆ¬±øıfl¬
fl¬±˚«¸˜À˚˛ı˛ ı±ø˝Àı˛› Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê › ά◊¬Û-Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ı¸±ÀÚ±Ä
ï‡ó Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê ·Ó¬±Ú≈·øÓ¬fl¬ ¶ö±ÀÚ ı¸±ÀÚ± ı…Ó¬œÓ¬ ’Ú… ¶ö±Ú¸˜”À˝ ά◊˝± ı¸±ÀÚ±Ä
ï·ó ’Ú≈¸g¬±Ú › Ó¬ôL¸À˜Ó¬ fl¬±˚«ı±˝¸˜”˝ ¬‰¬±˘Ú± fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ… Œ˘±fl¬±˚˛≈Mê fl¬Ó‘«¬fl¬
’Ú≈¸‘Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û õ∂øSê˚˛±Ä
ï‚ó ’øˆ¬À˚±·¸˜”˝ Œ˚ Ù¬ı˛À˜ fl‘¬Ó¬ ˝˝◊Àı Ó¬±˝±, Œ˚ Œ‚±¯Ì±¬ÛS ‹ı˛+¬Û
’øˆ¬À˚±·¸˜”À˝ı˛ ¸ø˝Ó¬ ¸˝·ø˜Ó¬ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ Ó¬±˝± ¤ı— Ó¬»¸•ÛÀfl«¬ õ∂ˆ¬±øıÓ¬
˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛ ¤ı˛+¬Û Ù¬œ¸˜”˝, øfl¬Â≈ Ô±øfl¬À˘Ä
ï„ó Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛ ’øˆ¬˜ÀÓ¬, ’Ú≈¸g¬±Ú › Ó¬ôLÀfl¬ fl¬±À˚« ¬Ûøı˛ÌÓ¬ fl¬øı˛ı±ı˛ ÊÚ…
Œ˚ı˛+¬Û õ∂À˚˛±ÊÚ ˝˝◊ÀÓ¬ ¬Û±Àı˛, Œ¸ı˛+¬Û Ù¬ı˛˜ › ŒÚ±øȬ¸¸˜”˝/
23/ ˚ø ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ øıÒ±Ú±ı˘œ fl¬±˚«fl¬ı˛ fl¬øı˛ı±ı˛ Œé¬ÀS Œfl¬±Ú› ’¸≈øıÒ± ά◊æ≤Ó¬ ˝˚˛,
Ó¬±˝± ˝˝◊À˘ ı˛±Ê… ¸ı˛fl¬±ı˛, ¤˝◊ ’±˝◊ÀÚı˛ øıÒ±Ú±ı˘œı˛ ¸ø˝Ó¬ ’-¸˜?¸ ÚÀ˝ ¤ı˛+¬Û, ’±À˙
Z±ı˛±, ‹ ’¸≈øıÒ± ”ı˛ fl¬øı˛ÀÓ¬ ¬Û±øı˛ÀıÚÄ
Ó¬Àı, ‹ı˛+¬Û Œfl¬±Ú› ’±À˙, ¸ı˛fl¬±ı˛œ Œ·ÀÊÀȬ ¤˝◊ ’±˝◊Ú õ∂fl¬±˙ÀÚı˛ Ó¬±øı˛‡ ˝˝◊ÀÓ¬
≈˝◊ ı»¸ı˛ ¸˜˚˛¸œ˜± ’ı¸±ÀÚı˛ ¬Ûı˛, õ∂±Ú fl¬ı˛± ˚±˝◊Àı Ú±/
_______
Œ˘±fl¬±˚˛≈ÀMêı˛
√õ∂øÚ˚˛˜±ı˘œ √õ∂Ì˚˛Ú
fl¬øı˛ı±ı˛ 鬘Ӭ±/
¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¬ÛÀé¬ øıøÒ øıˆ¬±· fl¬Ó‘¬«fl¬ õ∂fl¬±ø˙Ó¬ ¤ı— ¸ı˛¶§Ó¬œ Œõ∂¸ ø˘ø˜ÀȬά
ï¬Ûø}¬˜ıº ¸ı˛fl¬±Àı˛ı˛ ¤fl¬øȬ ά◊À…±·ó, fl¬˘fl¬±Ó¬±-700056-¤ ˜≈ø^Ó¬/
SPL-2024–20–LAW/535L(13)
¸Àj˝¸˜”À˝ı˛
”ı˛œfl¬ı˛Ì/

‹ Prev All West Bengal acts Next ›