The KITTURU DEVELOPMENT AUTHORITY ACT, 2011

 
1 
 
2012 gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 10 
QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2011 
¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À ¥ÀnÖ 
GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁgÀtUÀ¼À ºÉýPÉ 
¥ÀæPÀgÀtUÀ¼ÀÄ : 
CzsÁåAiÀÄ – I 
¥ÁægÀA©üPÀ 
1. aPÀÌ ºÉ¸ÀgÀÄ, ªÁå¦Û ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁægÀA¨sÀ 
2. ¥Àj¨sÁµÉUÀ¼ÀÄ 
CzsÁåAiÀÄ - II 
¥Áæ¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ GzÉÆåÃVUÀ¼ÀÄ 
3. QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ 
4. ¥ÀzÁªÀ¢ü ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉêÁ ³ÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ 
5. ¸ÀzÀ¸Àå£À ¥ÀzÀPÉÌ C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ 
6. ¸ÀzÀ¸Àå£À£ÀÄß vÉUÉzÀÄ ºÁPÀĪÀÅzÀÄ 
7. ªÀÄgÀÄ £ÉêÀÄPÁwUÉ CºÀðvÉ 
8. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ 
9. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ G¥À ¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ 
10. DAiÀÄÄPÀÛ£À £ÉêÀÄPÁw 
11. DAiÀÄÄPÀÛ£À C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ 
12. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀgÀÄ 
13. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CrAiÀÄ°è£À ¸ÉêÉUÀ½UÁV ¸ÁªÀiÁ£Àå C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ 
14. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼ÀÄ 
15. ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁzÀÄzÉAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ HfðvÀªÁzÀÄzÉAzÀÄ ¥ÀǪÀð¨sÁªÀ£É ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ 
16. ¸ÀÄvÉÆÛïÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ 
17. PÉ®ªÀÅ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî®Ä CzsÀåPÀë£À C¢üPÁgÀ 
CzsÁåAiÀÄ - III 
QvÀÆÛj£À C©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ 
18. QvÀÆÛj£À°ègÀĪÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ 
19. C£ÀĸÀÆaAiÀÄ£ÀÄß wzÀÄÝ¥Àr ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀ 
 
2 
 
20. C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ, CzÀgÀ C£ÀĪÉÆÃzÀ£É ºÁUÀÆ CzÀ£ÀÄß 
PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ 
21. QvÀÆÛj£À ¤ªÀðºÀuÉ 
22. ¥ÀæªÉò¸ÀĪÀ C¢üPÁgÀ 
23. ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É 
24. ©Ã¢ ªÀÄÄAvÁzÀĪÀÅUÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ PÀvÀðªÀå 
25. PÀ£ÁðlPÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ¼À (C£À¢üPÀÈvÀ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀgÀ£ÀÄß ºÉÆgÀºÁPÀĪÀ) 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1974£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ 
26. ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁvÉæ PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀPÉÌ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ 
27. C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É 
CzsÁåAiÀÄ – IV 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀévÀÄÛ 
28. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü 
29. ¤¢üAiÀÄ §¼ÀPÉ 
30. ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ C£ÀÄzÁ£À 
31. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ 
32. ¯ÉPÀÌ ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É 
33. ªÀgÀ¢UÀ¼ÀÄ 
CzsÁåAiÀÄ - V 
¸ÀAQÃtð 
34. ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£Àß C¢üPÁgÀ ªÁå¦ÛAiÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà d«ÄãÀ£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀPÀÆqÀzÀÄ 
35. PÉ®ªÀÅ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ ¯ÉÆÃPÀ£ËPÀgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ 
36. F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ Cr ¸ÀzÁãªÀ£É¬ÄAzÀ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄPÉÌ gÀPÀëuÉ 
37. gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¤AiÀÄAvÀæt 
38. ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀÅzÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀ 
39. vÉÆAzÀgÉUÀ¼À ¤ªÁgÀuÉ 
40. ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À gÀZÀ£Á¢üPÁgÀ 
41. «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À gÀZÀ£Á¢üPÁgÀ 
        C£ÀĸÀÆa 
 
 
3 
 
GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁgÀtUÀ¼À ºÉýPÉ 
I 
 2012gÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 10. -  gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ©ænµÀgÉÆA¢UÉ ºÉÆÃgÁrzÀ ªÀÄvÀÄÛ 
¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÁévÀAvÀæöåPÁÌV ¹¥Á¬Ä zÀAUÉAiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ ªÀĺÁ£ï «ÃgÀ ªÀ¤vÉ QvÀÆÛgÀÄ gÁt 
ZÉ£ÀߪÀiÁäfAiÀÄ zÉñÀ¨sÀQÛ ªÀÄvÀÄÛ vÁåUÀ ¨sÁªÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæ¸ÁgÀ ªÀiÁqÀ®Ä GzÉÝò¹zÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀĺÁ£ï 
«ÃgÀ ªÀ¤vÉ QvÀÆÛgÀÄ gÁt ZÉ£ÀߪÀiÁäfAiÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀAUÉƽî gÁAiÀÄtÚ ªÀÄÄAv ÁzÀ DPÉAiÀÄ 
¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨ÉA§°UÀgÀ D CªÀ¢üUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ QvÀÆÛgÀÄ PÉëÃvÀæ ªÁå¦Û ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ® 
¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è£À ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÁägÀPÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¹ C©üªÀÈ¢Þ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀPÀÆÌ GzÉÝò¹zÉ. 
 DzÀÝjAzÀ F «zsÉÃAiÀÄPÀ. 
(2011gÀ «zsÁ£À¥ÀjµÀwÛ£À «zsÉÃAiÀÄPÀ ¸ÀASÉå:47, PÀqÀvÀ ¸ÀASÉå: ¸ÀAªÀå±ÁE 49 ±Á¸À£À 2011)  
(¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 7£Éà C£ÀĸÀÆaAiÀÄ 2£Éà ¥ÀnÖAiÀÄ  5 ªÀÄvÀÄÛ 12 ºÁUÀÆ 3£Éà ¥ÀnÖAiÀÄ 
40£ÉAiÀÄ £ÀªÀÄÆzÀ£ÉAiÀÄrAiÀÄ°è §gÀÄvÀÛzÉ.) 
II 
2025ರ ಅಧಿನಿಯಮ ಸಂಖ್ಯೆ : 52                    
                                     
                                       
                                                   
            ನ್ನು ,                              
ಆದದ ರಿಂದದ ಈ ಿಧೇಯಕ .  
[2025ರ ಿಧಧಾನ ಷಭೆಕ ಿಧೇಯಕ  ಸಂಖ್ಯೆ : 38,  ಡತ ಸಂಖ್ಯೆ :ಸಂ಴ೆ ಶಾಇ 38 ಶಾಷನ 2025]  
[ಭಾರತ ಸಂಿಧಧಾನದ 7ನೇ ಅನ್ನಸೂಚಿಕ  2ನೇ ಩ಟ್ಟಿ ಕ           32ನೇ ನಮೂದನೆಕಡಿ  
ಬರುತ ತ ದೆ.] 
 [ ರ್ನಾಟ  ರಾಜ್ೆ  ಩ತ ರ ದ ಭಾಗ IVಎ ಿಧಶೇಶ ರಾಜ್ೆ  ಩ತ್ರ ರ ಕೆ ಸಂಖ್ಯೆ:553, ದಿರ್ನದ :09.09.2025 ರಲ್ಲ ಿ  
಩ರ  ಟೊಂದಡಿದೆ.] 
 
--- 
 
4 
 
2012 gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 10 
(2012gÀ d£ÀªÀj E¥ÀàvẠ́߮Éà ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå¥ÀvÀæzÀ «±ÉõÀ ¸ÀAaPÉAiÀÄ°è ªÉÆzÀ®Ä 
¥ÀæPÀlªÁVzÉ) 
QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2011 
(2012gÀ d£ÀªÀj ºÀvÉÆÛA§vÀÛ£Éà ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ gÁdå¥Á®gÀ C£ÀÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀįÁVzÉ) 
(                52 gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁzÀAvÉ) 
 ¨É¼ÀUÁ« f¯ÉèAiÀÄ QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀÄzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ EgÀĪÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À 
C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉUÁV MAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV G¥À§A zsÀ PÀ°à¸À®Ä MAzÀÄ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ. 
 ¨É¼ÀUÁ« f¯ÉèAiÀÄ, ¨ÉÊ®ºÉÆAUÀ® vÁ®ÆèQ£À QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀÄzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ EgÀĪÀ 
¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À£ÀÄß CAvÀgÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ AiÀiÁvÁæ ¸ÀܼÀªÀ£ÁßV, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæªÁ¸À PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV 
C©üªÀÈ¢Þ¥Àr¸À®Ä ªÀÄvÀÄÛ CzÀ£ÀÄß ¤ªÀð»¸À®Ä MAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸À®Ä G¥À§AzsÀ PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ 
AiÀÄÄPÀÛªÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ; 
 EzÀÄ ¨sÁgÀvÀ UÀtgÁdåzÀ CgÀªÀvÉÛgÀqÀ£Éà ªÀµÀðzÀ°è PÀ£ÁðlPÀ gÁdå «zsÁ£ÀªÀÄAqÀ®¢AzÀ F 
ªÀÄÄA¢£ÀAvÉ C¢ü¤AiÀÄ«ÄvÀªÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
CzsÁåAiÀÄ - I 
¥ÁægÀA©üPÀ 
 1. aPÀÌ ºÉ¸ÀgÀÄ, ªÁå¦Û ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁægÀA¨sÀ. - (1) F C¢ü¤AiÀĪÀĪÀ£ÀÄß QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2011 JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) EzÀÄ, 2£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ (¹)RAqÀzÀ°è ¥Àj¨sÁ¶¹zÀAvÉ QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀÄzÀ ¥ÀæzÉñÀPÉÌ 
ªÁå¥ÀÛªÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) EzÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ UÉÆvÀÄÛ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ 
eÁjUÉ §gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (F C¢ü¤AiÀĪÀĪÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£É ¸ÀASÉå: PÀAE 158 DgïEJZï 2011 (¨sÁUÀ-1), ¢£ÁAPÀ: 02.07.2012gÀ ªÀÄÆ®PÀ ¢£ÁAPÀ: 
02.07.2012jAzÀ eÁjUÉ §A¢zÉ.  C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è £ÉÆÃqÀ§ºÀÄzÀÄ.) 
 
2. ¥Àj¨sÁµÉUÀ¼ÀÄ.- F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ°è, ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀÅ C£ÀåxÁ CUÀvÀå¥Àr¹zÀ ºÉÆgÀvÀÄ,- 
(J) “¸ËPÀAiÀÄð” JA§ÄzÀgÀ°è gÀ¸ÉÛUÀ¼ÀÄ, ©Ã¢UÀ¼ÀÄ, ¸ÀÄgÀAUÀ ªÀiÁUÀðUÀ¼ÀÄ, ¢Ã¥ÀzÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ, 
ZÀgÀAr ªÀåªÀ¸ÉÜ, £ÉʪÀÄð°ÃPÀgÀt, «zÀÄåZÀÒQÛ ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÀÄ ¸À gÀ§gÁdÄ CxÀªÁ EvÀgÀ 
 
5 
 
C£ÀÄPÀÆ®vÉUÀ¼ÀÄ, ¯ÉÆÃPÉÆÃ¥ÀAiÉÆÃV PÁªÀÄUÁjUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ, D¸ÀàvÉæUÀ¼ÀÄ, 
aQvÁì®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, UÀæAxÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, ªÀÄ£ÀgÀAd£Á PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ 
C¢üPÀÈvÀUÉƽ¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÁªÀðd¤PÀ G¥ÀAiÀÄÄPÀÛ ¸ÉêÉAiÀÄ ¸ÉêÁ PÉÃAzÀæU À¼ÀÄ 
CxÀªÁ EvÀgÀ ¸Ë®¨sÀå; ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ 
¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ EvÀgÀ ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉƼÀÄîvÀÛzÉ; 
(©)  “¥Áæ¢üPÁgÀ” JAzÀgÉ, 3£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è gÀa¹zÀ QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ; 
(¹) “QvÀÆÛgÀÄ” JAzÀgÉ, QvÀÆÛgÀÄ U ÁæªÀÄzÀ ºÁUÀÆ QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀÄ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄ «ÄwUÀ¼ÀÄ  
ªÀÄvÀÄÛ ¨É¼ÀUÁ« f¯ÉèAiÀÄ ¨ÉÊ®ºÉÆAUÀ® vÁ®ÆèQ£À°ègÀĪÀ QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀĪÁå¦ÛAiÀÄ 
¥ÀæzÉñÀ ªÀÄvÀÄÛ QvÀÆÛj£À°ègÀĪÀ ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ vÁtUÀ¼À C©üªÀÈ¢ÝUÁV gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
PÁ®PÁ®PÉÌ Dfð¹zÀ ¨sÀÆ«Ä ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ  C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ 
WÉÆö¸À¯ÁzÀ CAxÀ EvÀgÀ ¥ÀæzÉñÀ ªÀÄvÀÄÛ EªÀÅUÀ¼É®èªÀ£ÀÆß M¼ÀUÉƼÀÄîvÀÛzÉ; 
(r) ``CzsÀåPÀë'' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CzsÀåPÀë;  
(E) ``DAiÀÄÄPÀÛ'' JAzÀgÉ, 10£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è £ÉêÀÄPÀ ªÀiÁrzÀ     ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
DAiÀÄÄPÀÛ;  
(J¥sï) ``¤¢ü'' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü;  
(f) ``¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁt'' JAzÀgÉ, ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÄgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ 
CªÀ±ÉõÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1958gÀ (1958gÀ PÉÃAzÀæ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 24) CrAiÀÄ°è 
¸ÀAgÀQëvÀ ¥ÀæzÉñÀÀªÉAzÀÄ G¯ÉèÃT¸À¯ÁzÀ ¥ÀæzÉñÀªÀ£ÀÄß ºÉ ÆgÀvÀÄ¥Àr¹ C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è 
¤¢üðµÀÖ¥Àr¹zÀ vÁtUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉƼÀÄîªÀ ¸ÀA¥ÀÆtð ¥ÀæzÉñÀªÁVzÉ; 
(ºÉZï) ``¸ÀzÀ¸Àå'' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀzÀ¸Àå;  
(L) ``«¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ'' JAzÀgÉ, 41£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ ªÉÄÃgÉUÉ gÀa¹zÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
«¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ; 
(eÉ) ``C£ÀĸÀÆa’’ JAzÀgÉ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄPÉÌ ®UÀwÛ¹zÀ C£ÀĸÀÆa. 
CzsÁåAiÀÄ - II 
¥Áæ¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ GzÉÆåÃVUÀ¼ÀÄ  
3. QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ.Š (1) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ¥ÁægÀA¨sÀzÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ DzÀ³ÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É, 
F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV QvÀÆÛgÀÄ C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ JAzÀÄ PÀgÉAiÀįÁUÀĪÀ MAzÀÄ 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß gÀa¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
 
6 
 
(2) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ ¤zsÀðj¸À§ºÀÄzÁzÀ CAxÀ ¸ÀܼÀzÀ°è ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£À ß PÉÃAzÀæ 
PÁAiÀÄð¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(3) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ±Á±ÀévÀ GvÀÛgÁ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀiÁ£Àå ªÉƺÀgÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ, ZÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ 
¹ÜgÀ ¸ÀévÀÄÛUÀ¼ÉgÀqÀ£ÀÄß Dfð¸ÀĪÀ, zsÁgÀt ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ «¯É ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀgÁgÀÄ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀ 
C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ, ªÉÄÃ¯É ºÉýzÀ ºÉ¸Àj£À MAzÀÄ ¤UÀ«ÄvÀ ¤PÁAiÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀzÀj 
ºÉ¸Àj¤AzÀ zÁªÉ ºÀÆqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ zÁªÉUÉ UÀÄjAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(4) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ F ªÀÄÄA¢£À ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀvÀPÀÌzÀÄÝ, JAzÀgÉ:Š  
1[(J) ಮುಖ್ೆ ಮಂತ್ರ ರ  ಅಥವಾ ಕಂದಾಕ ಮಂತ್ರ ರ  ಅಥವಾ ಮುಖ್ೆ ಮಂತ್ರ ರ ಕ಴ರು ಆಯ್ಕೆ  ಮಾಡಿದ 
ಯಾರೇ ಇತರ ಮಂತ್ರ ರ - ಩ದನಿಮಿತ ತ  ಅಧೆ ಕ್ಷರು.]1 
1.                   2                                           
(©) ¨É¼ÀUÁ« f¯ÉèAiÀÄ G¸ÀÄÛªÁj ¥Àæ¨sÁgÀzÀ°ègÀĪÀ ¸ÀaªÀgÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ  
      ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ G¥ÁzsÀåPÀëgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ;  
(¹) PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw ¸ÀaªÀgÀÄ    - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(r) PÀAzÁAiÀÄ ¸ÀaªÀgÀÄ     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(E) ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄ ¸ÀaªÀgÀÄ     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(J¥sï) ¯ÉÆÃPÉÆÃ¥ÀAiÉÆÃV ¸ÀaªÀgÀÄ    - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(f) QvÀÆÛgÀÄ UÁæªÀĪÀÅ ¨sÁUÀ±À: CxÀªÁ ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV AiÀiÁgÀ  
 ZÀÄ£ÁªÀuÁ PÉëÃvÀæzÀ ªÁå¦ÛAiÉƼÀUÉ §gÀÄvÀÛzÉÆà D PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß  
 ¥Àæw¤¢ü¸ÀĪÀ ¸ÀA¸Àvï ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå «zsÁ£ÀªÀÄAqÀ®zÀ  
 ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ       - ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(ºÉZï) ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ð,  
 PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw E¯ÁSÉ     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;    
(L) ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ð, PÀAzÁAiÀÄ E¯ÁSÉ - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(eÉ) ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ð, ºÀtPÁ¸ÀÄ E¯ÁSÉ  - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(PÉ) ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ð, UÁæ«ÄÃuÁ©üªÀÈ¢Þ  
ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀAZÁAiÀÄvï gÁeï E¯ÁSÉ    - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(J¯ï) ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ð,  
      ¯ÉÆÃPÉÆÃ¥ÀAiÉÆÃV E¯ÁSÉ     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(JA) ¥ÁæzÉòPÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¨É¼ÀUÁ«;     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
 
7 
 
(J£ï) ¨É¼ÀUÁ« f¯ÉèAiÀÄ f¯Áè¢üPÁjAiÀĪÀgÀÄ    - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(M) ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, ¥ÁæZÀåªÀ¸ÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ  
 ªÀ¸ÀÄÛ ¸ÀAUÀæºÁ®AiÀÄ E¯ÁSÉ     - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ  ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ;  
(¦) dAn -¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, PÀ£ÁðlPÀ ¨sÀÆ ¸ÉãÁ ¤UÀªÀÄ, ¨É¼ÀUÁ« - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(PÀÆå) ªÀÄÄRå PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C¢üPÁj, f¯Áè ¥ÀAZÁAiÀÄvï, ¨É¼ÀUÁ« -¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
(Dgï) PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C©üAiÀÄAvÀgÀgÀÄ, ¯ÉÆÃPÉÆÃ¥ÀAiÉÆÃV E¯ÁSÉ,  
 ¨É¼ÀUÁ«      - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ  ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
(J¸ï) CzsÀåPÀëgÀÄ, UÁæªÀÄ¥ÀAZÁ¬Äw, QvÀÆÛgÀÄ   - ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ  ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
(n) gÁdå ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ £ÁªÀĤzÉÃð²vÀgÁzÀ ªÀÄÆgÀÄ d£ÀgÀ 
 ¸ÀASÉåAiÀÄ£ÀÄß «ÄÃgÀzÀAvÀ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ  - ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
(AiÀÄÄ) gÁdå ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ £ÁªÀĤzÉÃð²vÀgÁzÀ QvÀÆÛj£À 
 EwºÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ°è D¼ÀªÁzÀ eÁÕ£À ºÉÆA¢gÀĪÀ 
      LzÀÄ d£ÀgÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ£ÀÄß «ÄÃgÀzÀµÀÄÖ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ  - ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 («)  ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ      - ¸ÀzÀ¸Àå PÁAiÀÄðzÀ²ð 
 4. ¥ÀzÁªÀ¢ü ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉêÁ μÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ.Š (1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ EZÉáUÉƼÀ¥ÀlÄÖ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
£ÁªÀĤzÉðò¹zÀ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ªÀÄÆgÀÄ ªÀ³ÀðUÀ¼À CªÀ¢üUÉ ¥ÀzÀzsÁgÀt ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(2) AiÀiÁªÉǧ⠸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸Àå£ÀÄ vÀ£Àß ¸À»AiÉÆA¢UÉ gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ §gÉAiÀÄĪÀ ªÀÄÆ®PÀ 
vÀ£Àß ¥ÀzÀPÉÌ gÁfãÁªÉÄ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ. DzÀgÉ CªÀ£À gÁfãÁªÉÄAiÀÄÄ CAVÃPÁgÀªÁUÀĪÀªÀgÉUÀÆ 
¥ÀzÀzÀ°è ªÀÄÄAzÀĪÀgÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(3) ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¨sÀvÀåUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ.  
5. ¸ÀzÀ¸Àå£À ¥ÀzÀPÉÌ C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ.Š ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ,Š  
(J)  gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C©ü¥ÁæAiÀÄzÀ°è £ÉÊwPÀ CzsÀB¥ÀvÀ£ÀªÀ£ÉÆß¼ÀUÉƼÀÄîªÀ MAzÀÄ C¥ÀgÁzsÀPÁÌV 
C¥ÀgÁ¢ü JAzÀÄ ¤tÂðÃvÀ£ÁVzÀÄÝ PÁgÁªÁ¸ÀzÀ ²PÉëUÉ UÀÄjAiÀiÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ  
(©) C¸Àé¸ÀÜ avÀÛzÀªÀ£ÁVzÀÝgÉ ªÀÄvÀÄÛ ºÁUÉAzÀÄ ¸ÀPÀëªÀÄ £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄ¢Az À WÉÆövÀ£ÁVzÀÝgÉ; 
CxÀªÁ  
(¹)  C«ªÀÄÄPÀÛ ¢ªÁ½AiÀiÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ  
(r) PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀzÀ CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ CxÀªÁ PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ CxÀªÁ gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ MqÉvÀ£À ºÉÆA¢gÀĪÀ CxÀªÁ ¤AiÀÄAvÀæt ºÉÆA¢gÀĪÀ MAzÀÄ ¸ÀA¸ÉÜ CxÀªÁ 
 
8 
 
¤UÀªÀÄzÀ ¸ÉêɬÄAzÀ vÉUÉzÀÄ ºÁQzÀªÀ£ÁV zÀÝgÉ CxÀªÁ ªÀeÁ ªÀiÁrzÀªÀ£ÁVzÀÝgÉ; 
CxÀªÁ  
(E)  ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DzÉñÀ¢AzÀ ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðzÀ°è CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÉÆqÀ£É 
CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è CxÀªÁ CzÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CzÀgÀ ¥ÀgÀªÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà 
PÀgÁgÀÄ CxÀªÁ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è ¸ÀévÀB CªÀ£ÀÄ CxÀªÁ ¥Á® ÄzÁgÀ£ÁV ¥ÀævÀåPÀë CxÀªÁ 
¥ÀgÉÆÃPÀëªÁV AiÀiÁªÀÅzÉà ³ÉÃgÀ£ÀÄß CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÝgÉ; CxÀªÁ  
(J¥sï) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ªÉÃvÀ£À ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ £ÁåAiÀĪÁ¢AiÀiÁV ¤AiÉÆÃfvÀ£ÁVzÀÝgÉ CxÀªÁ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ «gÀÄzÀÞªÁV £ÁåAiÀĪÁ¢AiÀÄ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß M¦àPÉÆArzÀÝgÉ,  
Š CªÀgÀÄ ¸ÀzÀ¸ÀågÁV £ÉêÀÄPÀ ºÉÆAzÀ®Ä CxÀªÁ ¸ÀzÀ¸ÀågÁVgÀ®Ä C£ÀºÀð£ÁgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
¥ÀgÀAvÀÄ, M§â ªÀåQÛAiÀÄÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀåªÀºÁgÀUÀ½UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖAvÉ AiÀiÁªÀÅzÉà eÁ»ÃgÁvÀ£ÀÄß 
¸ÉÃj¸À¯ÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀøvÀÛ ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è ³ÉÃgÀÄ CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉ ÆA¢zÁÝ£ÉA§ PÁgÀt 
ªÀiÁvÀæ¢AzÀ¯Éà (E) RAqÀzÀ CrAiÀÄ°è C£ÀºÀð£ÁUÀvÀPÀÌzÀÝ®è CxÀªÁ ¸ÀzÀj RAqÀzÀ CxÀðªÁå¦ÛAiÀÄ°è 
AiÀiÁªÀÅzÉà PÀgÁgÀÄ CxÀªÁ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà ³ÉÃgÀÄ CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß 
ºÉÆA¢zÁÝ£ÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
6. ¸ÀzÀ¸Àå£À£ÀÄß vÉUÉzÀÄ ºÁPÀĪÀÅzÀÄ.Š gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸Àå£À£ÀÄß,Š  
(J) CªÀ£ÀÄ 5£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ºÉüÀ¯ÁzÀ C£ÀºÀðvÉUÀ¼À°è AiÀiÁªÀÅzÉà C£ÀºÀðvÉUÉ M¼À¥ÀlÖgÉ:  
¥ÀgÀAvÀÄ, AiÀiÁªÉǧ⠸ÀzÀ¸Àå£À£ÀÄß, CªÀ£ÀÄ D ¥ÀæPÀgÀtzÀ (E) RAqÀzÀ°è ºÉüÀ¯ÁzÀ 
C£ÀºÀðvÉUÉ M¼ÀUÁVzÁÝ£ÉA§ PÁgÀtzÀ ª ÉÄïÉ, ¥Àæ¸ÁÛªÀzÀ «gÀÄzÀÞ vÀ£Àß ªÀÄ£À«AiÀÄ£ÀÄß ¸À°è¸À®Ä 
CªÀ¤UÉ MAzÀÄ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß PÉÆlÖ ºÉÆgÀvÀÄ, vÉUÉzÀÄ ºÁPÀvÀPÀÌzÀÝ®è; CxÀªÁ  
    (©)  CªÀ£ÀÄ PÁAiÀÄ𠤪Àð»¸À®Ä ¤gÁPÀj¹zÀgÉ CxÀªÁ PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ¤ªÀð»¸À®Ä 
C¸ÀªÀÄxÀð£ÁzÀgÉ; CxÀªÁ  
(¹)  CªÀ£ÀÄ UÉÊgÀÄ ºÁdgÁUÀ ®Ä ¥Áæ¢üPÁgÀ¢AzÀ C£ÀĪÀÄw ¥ÀqÉAiÀÄzÉ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÆgÀÄ 
¤gÀAvÀgÀ ¸À¨sÉUÀ½UÉ UÉÊgÀĺÁdgÁzÀgÉ:  
¥ÀgÀAvÀÄ, F RAqÀªÀÅ ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀåjUÉ C£ÀéAiÀĪÁUÀvÀPÀÌzÀÝ®è; CxÀªÁ  
(r) CªÀ£À£ÀÄß D ¥ÀzÀzÀ°è ªÀÄÄAzÀĪÀj¹zÀgÉ, ¸ÁªÀðd¤PÀ »vÁ¸ÀQÛUÉ ¨ÁzsÀPÀ GAmÁUÀĪÀAvÉ 
vÀ£Àß ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ£ÉAzÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀlÖgÉ,  
Š CªÀ£À£ÀÄß vÉUÉzÀĺÁPÀvÀPÀÌzÀÄÝ:  
 
9 
 
¥ÀgÀAvÀÄ, AiÀiÁªÉǧ⠸ÀzÀ¸Àå£À£ÀÄß CªÀ¤UÉ ¥Àæ¸ÁÛªÀzÀ «gÀÄzÀÞ vÀ£Àß ªÀÄ£À«AiÀÄ£ÀÄß 
ºÉýPÉƼÀî®Ä MAzÀÄ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß PÉÆlÖ ºÉÆgÀvÀÄ F RAqÀzÀ CrAiÀÄ°è vÉUÉzÀÄ ºÁPÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
7. ªÀÄgÀÄ £ÉêÀÄPÁwUÉ CºÀðvÉ.Š AiÀiÁªÉǧ⠸ÀzÀ¸Àå£ÀÄ, ¸ÀzÀ¸Àå£ÁVgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀªÀiÁ¦ÛAiÀiÁzÁUÀ, 6£Éà 
¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ºÉüÀ¯ÁzÀ C£ÀºÀðvÉUÉƼÀUÁUÀ¢gÀĪÀ°è, ¸ÀzÀ¸Àå£ÁV ªÀÄgÀÄ£ÉêÀÄPÀ ºÉÆAzÀ®Ä 
CºÀð£ÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
8. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C ¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ.Š (1) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß 
¥ÀjuÁªÀÄUÉƽ¸À®Ä ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CªÀ±ÀåPÀªÉAzÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀqÀĪÀAxÀ AiÀiÁªÀŪÉà PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß 
ªÀiÁqÀĪÀÅzÀPÉÌ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C¢üPÁgÀ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
¥ÀgÀAvÀÄ, F ¥ÀæPÀgÀtzÀ °è EgÀĪÀÅzÀÄ AiÀiÁªÀÅzÀÆ, EvÀgÀ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ £ÉgÀªÉÃj¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ°è ¤¢üðµÀÖªÁV ºÉýzÀAxÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸À®Ä F ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß 
C¢üPÀÈvÀUÉƽ¸À¯ÁVzÉAiÉÄAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
(2) C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ (1)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ ¸ÁªÀiÁ£Áå£ÀéAiÀÄPÉÌ ¨ÁzsÀPÀªÁUÀzÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, 
(J)  ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁAvÀºÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà 
GzÉÝñÀªÀ£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸À®Ä CªÀ±ÀåPÀ CxÀªÁ AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ vÁ£ÀÄ ¥ÀjUÀt¸ÀĪÀAvÀºÀ J®è 
PÀgÁgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrPÉƼÀî®Ä ªÀÄvÀÄÛ £ÉgÀªÉÃj¸À®Ä ºÁU ÀÆ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ PÀgÁgÀ£ÀÄß 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ ªÀiÁrPÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ: 
   ¥ÀgÀAvÀÄ, LzÀÄ ®PÀë gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ CzÀPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÉZÀѪÀ£ÉÆß¼ÀUÉƼÀÄîªÀ 
AiÀiÁªÀ PÀgÁgÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀƪÀð ªÀÄAdÆgÁw E®èzÉà ªÀiÁrPÉƼÀîvÀPÀÌzÀÝ®è. 
(©) gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀƪÀð ªÀÄAdÆgÁwAiÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ F ¸ÀA§AzsÀªÁV 
¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAvÀºÀ µÀgÀwÛUÉƼÀ¥ÀlÄÖ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV 
PÁ®PÁ®PÉÌ CUÀvÀåªÁUÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÉƧ®UÀ£ÀÄß ¸Á®ªÁV ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä; 
(¹) 37£Éà ¥ÀæPÀgÀtPÉÌ M¼À¥ÀlÄÖ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄz ÁzÀAvÀºÀ ¤§ðAzsÀUÀ¼ÀÄ, µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ 
ªÀÄvÀÄÛ ¥Àj«ÄwUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ vÀ£ÀUÉ ¸ÉÃjzÀ ZÀgÀ CxÀªÁ ¹ÜgÀ ¸ÀéwÛ£ÀÄß UÀÄwÛUÉ, ªÀiÁgÁl 
CxÀªÁ EvÀgÀ jÃwAiÀÄ°è ªÀUÁðªÀuÉ ªÀiÁqÀ®Ä ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ 
¥ÀƪÁð£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉAiÉÆA¢UÉ AiÀiÁªÀÅzÉà C©üªÀÈ¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ GzÉÝñÀPÁ ÌV vÀ£Àß°è 
¤»vÀªÁVgÀĪÀ CxÀªÁ vÁ£ÀÄ Dfð¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄÊzÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
gÀƦ¸ÀĪÁUÀ CxÀªÁ PÀlÖqÀ ¤«Äð¸ÀĪÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV CxÀªÁ E£ÁåªÀÅzÉà EvÀgÀ 
jÃwAiÀÄ°è «¤AiÉÆÃV¸À®Ä CxÀªÁ §¼À¸À®Ä, 
 
10 
 
- C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
9. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ G¥À ¸À«Äw UÀ¼ÀÄ.- (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ GzÉÝñÀPÁÌV, 
DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ CzsÀåPÀë£ÁVgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ G¥À¸À«ÄwUÉ LzÀÄ d£ÀjUÉ «ÄÃgÀzÀAxÀ EvÀgÀ 
¸ÀzÀ¸ÀåjgÀĪÀ MAzÀÄ CxÀªÁ ºÉZÀÄÑ G¥À¸À«ÄwUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸À§ºÀÄzÀÄ. G¥À¸À«ÄwAiÀÄÄ ¥ÀAiÀiÁð¯ÉÆÃa¹ 
wêÀiÁð¤¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĪÉÆÃzÀ£É CxÀªÁ ¤gÁPÀgÀuÉUÁV ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉAiÀÄ°è 
ªÀÄAr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  ¤tðAiÀĪÀ£ÀÄß G¥À¸À«ÄwUÉ »A¢gÀÄV¸À§ºÀÄzÀÄ.  
(2) G¥À¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¹zÀAvÀºÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ZÀ¯Á¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
CAvÀºÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(3) ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ G¥À¸À«ÄwAiÀÄÄ PÀ¤µÀ× ¥ÀPÀë ªÀÄÆgÀÄ wAUÀ½UÉ MAzÀÄ ¸À®ªÁzÀgÀÆ ¸À¨sÉ 
¸ÉÃgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ G¥À§AzsÀ PÀ°à¸ÀÀ§ºÀÄzÁzÀAvÉ CzÀgÀ ¸À¨sÉAiÀÄ 
PÁAiÀÄðPÀ¯Á¥ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ CAvÀºÀ ¥ÀæQæAiÀiÁ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
10. DAiÀÄÄPÀÛ£À £ÉêÀÄPÁw.Š (1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ¸ÀPÁðgÀzÀ G¥À PÁAiÀÄðzÀ²ð zÀeÉðUÉ 
PÀrªÉÄAiÀÄ®èzÀ zÀeÉðAiÀÄ C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛ£ÁV £ÉëĸÀvÀPÀÌzÀÄÝ;  
(2) DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ ¤zsÀðj¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ªÉÃv À£À ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ 
¨sÀvÀåUÀ¼À£ÀÄß ¹éÃPÀj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. DAiÀÄÄPÀÛ£À ¸ÉêÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ¹«¯ï ¸ÉêÁ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉ 
M¼À¥ÀqÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(3) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, vÁ£ÀÄ AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ CªÀ¢üUÉ DAiÀÄÄPÀÛ¤UÉ UÉÊgÀÄ 
ºÁdgÁUÀ®Ä C£ÀĪÀÄw ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ.  
11. DAiÀÄÄPÀÛ£À C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ.Š (1) DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄRå 
PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ ªÀÄvÀÄÛ DqÀ½vÁ¢üPÁjAiÀiÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è CxÀªÁ vÀvÁÌ®zÀ°è 
eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£ À CrAiÀÄ°è vÀ£ÀUÉ ¥ÀæzÀvÀÛªÁVgÀĪÀAvÀºÀ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß 
£ÉgÀªÉÃj¸ÀĪÀÅzÀgÀ eÉÆvÉUÉ,- 
 (J) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ UÉÆvÀÄÛªÀ½UÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (©) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀåªÀºÁgÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀvÀæ ªÀåªÀºÁgÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ;  
 (¹) ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¤zÉÃð²¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
PÁªÀÄUÁjUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀĪÀÅzÀÄ;   
 (r) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À C£ÀĵÁ×£ÀPÉÌ dªÁ¨ÁÝgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
11 
 
 (E) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¨ÁåAPï SÁvÉUÀ¼À°è ªÀåªÀºÁgÀ £ÀqɸÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀz À ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß 
¤ªÀð»¸À®Ä dªÁ¨ÁÝgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
(J¥sï) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀgÀ ªÉÄÃ¯É PÁAiÀÄð¤ªÀðºÀuÉUÉ DqÀ½vÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
CAvÀºÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀgÀ ¸ÉêÁ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ CªÀgÀ ªÉÃvÀ£À ªÀÄvÀÄÛ 
¨sÀvÉåUÀ¼À£ÀÄß «¤ AiÀĪÀÄ£ÀUÉƽ¸ÀĪÀ §UÉÎ ªÉÄïÁéZÁgÀuÉ ºÁUÀÆ ¤AiÀÄAvÀætªÀ£ÀÄß 
ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
 (f) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀAQë¥ÀÛ n¥ÀàtÂUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÉà «ªÀgÀ ¥ÀvÀæzÀ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß CxÀªÁ gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ PÉÆÃgÀ§ºÀÄzÁzÀ EvÀgÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ MzÀV¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(JZï) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ vÀvÁÌ®zÀ°è eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À ªÀÄÆ®PÀ 
CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è DvÀ¤UÉ ¥ÀæzÀvÀÛªÁzÀ CAxÀ EvÀgÀ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
12. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀgÀÄ. - (1) ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAvÀºÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ½ UÉƼÀ¥ÀlÄÖ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ¥ÀjuÁªÀÄPÁj C£ÀĵÁ×£ÀPÁÌV CzÀÄ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAvÀºÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ £ËPÀgÀgÀ£ÀÄß 
£ÉêÀÄPÀ ªÀiÁrPÉƼÀÀÄzÀÄ:  
¥ÀgÀAvÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¯ÉPÀÌ ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ ¥ÀvÀæ ¸ÉêɬÄAzÀ CxÀªÁ 
PÀ£ÁðlPÀ g Ádå ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ ¸ÉêÉUÀ½AzÁUÀ° ``J'' UÀÄA¦£À QjAiÀÄ ªÉÃvÀ£À ±ÉæÃtÂAiÀÄ zÀeÉðVAvÀ 
PÀrªÉÄAiÀÄ®èzÀ C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ 
¤AiÀÄAvÀæuÁ¢üPÁjAiÀiÁV £ÉêÀÄPÀ ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(2) ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ ¤AiÀÄAvÀæuÁ ¢üPÁjAiÀÄÄ DAiÀÄÄPÀÛ¤UÉ ªÀgÀ¢ ¸À°è¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À §UÉÎ ªÁ¸ÀÛ«PÀªÁzÀ ºÁUÀÆ £ÁåAiÀĪÁzÀ avÀætªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀ 
ªÀÄÆ®PÀ ºÀtPÁ¸ÀÄ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß CAzÀA¢£ÀªÀgÉUÉ 
¤ªÀð»¸À¯ÁUÀÄwÛzÉAiÉÄA§ÄzÀ£ÀÄß RavÀ¥Àr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.   
(3) (1)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ°è G¯ÉèÃT¸À¯ÁzÀ £ËPÀgÀgÀ ªÉÃvÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, vÀÄnÖ ¨sÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ 
¸ÉêÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAvÉ EgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(4) DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀjUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ £ÉêÀÄPÁw C¢üPÁjAiÀiÁ VgÀvÀPÀÌzÀÄÝ 
ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¹§âA¢AiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¸ÁªÀiÁ£Àå ¤AiÀÄAvÀæt ªÀÄvÀÄÛ ªÉÄðéZÁgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
13. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CrAiÀįè£À ¸ÉêÉUÀ½UÁV ¸ÁªÀiÁ£Àå C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ.Š AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄÄ RÄzÁÝV 
CxÀªÁ CªÀ£À ¥Á®ÄzÁgÀ£À ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CªÀ£À K eÉAmï£À ªÀÄÆ®PÀ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÆ®PÀÀ 
CxÀªÁ CzÀgÀ ¥ÀgÀªÁV AiÀiÁªÀÅzÉà PÀgÁj£À°è ¥ÀævÀåPÀëªÁV CxÀªÁ ¥ÀgÉÆÃPÀëªÁV ³ÉÃgÀÄ CxÀªÁ 
 
12 
 
»vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÝgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁj CxÀªÁ GzÉÆåÃVAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÝ®è CxÀªÁ 
DVgÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
14. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼ÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CzsÀåPÀëgÀ 
¥ÀƪÁð£ÀĪÀÄwAiÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåPÀëgÀÄ AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸À§ºÀÄzÁzÀAvÀºÀ CªÀ¢üUÀ¼À CAvÀgÀzÀ°è 
ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåPÀëgÀÄ ¤zsÀðj¸À §ºÀÄzÁzÀAvÀºÀ ¸ÀܼÀzÀ°è ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
¥ÀgÀAvÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ MAzÀÄ PÁå¯ÉAqÀgï ªÀµÀðzÀ°è PÀ¤µÀ× JgÀqÀÄ ¨ÁjAiÀiÁzÀgÀÆ ¸À¨sÉ 
¸ÉÃj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.   
(2) ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ°è CzsÀåPÀë£ÀÄ CzsÀåPÀëvÉ ªÀ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀt¢AzÁV 
CzsÀåPÀë¤UÉ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸À¨sÉUÉ ºÁdgÁUÀ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¢zÀÝgÉ, G¥Ázs ÀåPÀë£ÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ CzsÀåPÀëvÉ ªÀ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ, 
AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀt¢AzÁV G¥ÁzsÀåPÀë£ÀÄ ¸À¨sÉUÉ ºÁdgÁUÀ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¢zÀÝgÉ, ¸À¨sÉAiÀÄ°è ºÁdjgÀĪÀ 
¸ÀzÀ¸ÀågÀ ¥ÉÊQ DAiÉÄÌ ªÀiÁqÀ¯ÁUÀĪÀ AiÀiÁªÉǧâ EvÀgÀ ¸ÀzÀ¸Àå£ÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ CzsÀåPÀëvÉ ªÀ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(3) ¥Áæ¢üPÁgÀ zÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ºÁdjzÀÄÝ ªÀÄvÀ ºÁPÀĪÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ C«gÉÆÃzsÀ ¸ÀªÀÄäw 
¸ÀÆZÀPÀ ªÀÄÆ®PÀ PÉÊUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ.  ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄAzÉ wêÀiÁð£ÀPÁÌV §AzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ 
«µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ AiÀiÁªÀÅzÉà ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½zÀÝ°è DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ D «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁð gÀPÉÌ 
PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ «µÀAiÀÄUÀ¼À §UÉÎ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ wêÀiÁð£ÀªÀÅ CAwªÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(4) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÉÊUÉÆAqÀ ¤tðAiÀĪÀÅ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ EvÀg À PÁ£ÀƤ£À 
G¥À§AzsÀªÀ£ÀÄß CxÀªÁ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À CrAiÀÄ°è gÀa¸À¯ÁzÀ 
CxÀªÁ ºÉÆgÀr¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤AiÀĪÀÄ CxÀªÁ C¢ü¸ÀÆZÀ£É CxÀªÁ «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À G¥À§AzsÀªÀ£ÀÄß 
CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ºÉÆgÀr¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà DzÉñÀªÀ£ÀÄß G®èAX¸ÀÄvÀ ÛzÉAiÉÄAzÀÄ CxÀªÁ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ »vÁ¸ÀQÛUÉ CxÀªÁ QvÀÆÛgÀÄ PÉëÃvÀæzÀ C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉUÉ zsÀPÉÌ GAlĪÀiÁqÀÄvÀÛzÉ 
CxÀªÁ ºÁ¤PÁgÀPÀªÁUÀÄvÀÛzÉAiÉÄAzÀÄ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ ¨sÁ«¹zÀgÉ, CªÀgÀÄ ¤tðAiÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¸À¯ÁzÀ 
ºÀ¢£ÉÊzÀÄ ¢£ÀUÀ¼À M¼ÀUÁV «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ DzÉà ±ÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÆÃj gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄA¢£À ¸À¨sÉAiÀÄ°è vÁ£ÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄzÀ §UÉÎ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ w½¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ  PÀ¼ÀÄ»¹PÉÆlÖ CAvÀºÀ «µÀAiÀÄ §UÉÎ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ DzÉñÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀªÀgÉUÉ 
DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ D ¤tðAiÀĪÀ£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀ®Ä §zÀÞ£ÁVgÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
 
13 
 
(5) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ «¤ªÀÄAiÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ vÀ£Àß ¸À¨sÉUÀ¼À PÁAiÀÄðPÀ¯Á¥ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖAvÉ F 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À -§AzsÀUÀ½UÉ CxÀªÁ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉ C¸ÀAUÀvÀªÁUÀzÀAvÀºÀ, PÁAiÀÄð«zsÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
UÉÆvÀÄÛ¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ.  
15. ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁzÀÄzÉAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ HfðvÀªÁzÀÄzÉAzÀÄ ¥ÀǪÀð¨sÁªÀ£É ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.Š 
CzsÀåPÀëgÁV CxÀªÁ ¸ÀzÀ¸ÀågÁV PÁAiÀÄð¤ªÀð»¸ÀĪÀ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄ C£ÀºÀðvÉ CxÀªÁ 
£ÉêÀÄPÁwAiÀÄ°è£À £ÀÆå£ÀvÉAiÀÄÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀÈvÀå CxÀªÁ £ÀqÀÄ ªÀ½AiÀÄÄ C£ÀåxÁ F 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ C£ÀĸÁgÀªÁVzÀÝgÉ CAvÀºÀ PÀÈvÀå CxÀªÁ ªÀåªÀºÀgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß 
zÀƶvÀUÉƽ¸ÀÄvÀÛzÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
16. ¸ÀÄvÉÆÛîÉAiÀÄ ªÀÄÆ­PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
CzsÀåPÀëgÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà  ¥ÀæPÀgÀtªÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ MAzÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ°è ZÀZÉðUÉ §zÀ¯ÁV D §UÉÎ CªÀgÀ 
C©ü¥ÁæAiÀÄ PÉÆÃj ¤AiÀīĸÀ¯ÁzÀ £ÀªÀÄÆ£ÉAiÀÄ°è MAzÀÄ n¥ÀàtÂAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ £ÀqÀÄªÉ 
¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁr¸À®Ä ¤zÉÃð²¸À§ºÀÄzÀÄ ºÁUÉ ¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ n¥ÀàtÂAiÀÄ°ègÀĪÀ ¥Àæ¸ÁÛªÀª À£ÀÄß 
J¯Áè ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ C«gÉÆÃzsÀªÁV M¦àPÉÆAqÀ°è CzÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀªÀÄäw¸ÀÆZÀPÀ ¤tðAiÀĪÉA§ÄzÁV 
¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ vÀzÀ£ÀĸÁgÀªÁV ªÀÄÄA¢£À PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ.  ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀPÁÌV 
¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ Ai ÀiÁªÀÅzÉà ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛªÁzÀgÉ 
DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ D «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ D §UÉÎ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ 
wêÀiÁð£ÀªÉà CAwªÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(2) (1)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è C©ü¥ÁæAiÀÄPÁÌV ¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è 
AiÀiÁªÉǧ⠸ÀzÀ¸Àå£ÀÄ n¥ÀàtÂAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ ¥Àr¹gÀĪÀ ¢£ÁAPÀzÉƼÀUÉ vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß w½¸À®Ä 
vÀ¦àzÀgÉ CAvÀºÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¸ÀÄvÉÆÛÃ¯É PÀ¼ÀÄ»¸À¯ÁzÀ n¥ÀàtÂAiÀÄ°è M¼ÀUÉÆAqÀ ¥Àæ¸ÁÛªÀªÀ£ÀÄß 
M¦àPÉÆArzÁÝgÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(3) 14£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ G¥À§AzsÀUÀ¼ÀÄ AiÀÄx ÉÆÃavÀ ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ F ¥ÀæPÀgÀtzÀ ¥ÀjZÀ®£É 
ªÀÄÆ®PÀ PÉÊPÉÆAqÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ½UÉ C£ÀéAiÀĪÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
  17. PÉ­ªÀÅ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî­Ä CzsÀåPÀë£À C¢üPÁgÀ.Š  AiÀiÁªÉÇAzÀÄ « ³ÀAiÀĪÀÅ 14£Éà 
¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉAiÀÄ£ÀÄß PÀgÉAiÀÄ®Ä CUÀvÀå¥Àr¸ÀĪÀµÀÄÖ CxÀªÁ 16£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ 
CrAiÀÄ°è ¸ÀÄvÉÆÛïÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ wêÀiÁð¤¸ÀĪÀªÀgÉUÀÆ PÁAiÀÄ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀzÀ ³ÀÄÖ vÀÄvÀÄð 
¸ÀégÀÆ¥ÀzÁÝVzÉAiÉÄAzÀÄ CxÀªÁ «µÀAiÀĪÀÅ U ÀºÀ£ÀªÁzÀÄzÀ®èªÉAzÀÄ CzsÀåPÀëgÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀlÖ°è, CªÀgÀÄ 
 
14 
 
vÁªÀÅ AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAvÀºÀ DzÉñÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
wêÀiÁð£ÀUÀ¼À jÃwAiÀÄ°èAiÉÄà C£ÀĵÁ×£ÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ:   
 ¥ÀgÀAvÀÄ, CzsÀåPÀëgÀÄ F ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è PÉÊUÉ ÆAqÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄA¢£À ¸À¨sÉAiÀÄ°è ªÀÄAr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
CzsÁåAiÀÄ - III  
QvÀÆÛj£À C©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ 
  18. QvÀÆÛj£À¯ègÀĪÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ.Š (1) AiÀiÁªÀÅzÉà ¥ÀzÀÞw, ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄ, gÀÆrüAiÀÄ°è 
CxÀªÁ vÀvÁÌ®zÀ°è eÁ jAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À CrAiÀÄ°è ¸Àøf¸À¯ÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ C¹ÛvÀézÀ°ègÀĪÀ 
AiÀiÁªÀÅzÉà £Áå¸ÀzÀÀ ¤§AzsÀ£ÉUÀ¼À°è K£Éà EzÀÝgÀÆ, C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è ¤¢üðµÀÖ¥Àr¹zÀ QvÀÆÛj£À J¯Áè 
CxÀªÁ AiÀiÁªÀŪÉà ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À ¤AiÀÄAvÀæt, MqÉvÀ£À, DqÀ½vÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ 
ªÉÄðéZÁgÀuÉAiÀÄÄ, FUÁUÀ¯Éà gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ°è ¤»vÀªÁVgÀ¢zÀÝ°è, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ¨sÀÆ Ddð£É 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1894gÀ (1984gÀ PÉÃAzÀæ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 1) C£ÀĸÁgÀ Dfð¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ vÀzÀ£ÀAvÀgÀ 
gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆa¹zÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ D ¨sÀÆ«ÄAiÀÄÄ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ªÀUÁðªÀuÉAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ:  
¥ÀgÀAvÀÄ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ªÉÄÃgÉUÉ Dfð¹zÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄÄ, ¨sÀÆ Ddð£É C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1894gÀ 
CrAiÀÄ°è ¸ÁªÀðd¤PÀ GzÉÝñÀPÁÌV Dfð¸À¯ÁzÀÄzÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
  (2) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, vÁvÁÌ°PÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ ¨sÁ«¹zÀgÉ, CzÀÄ 
¸ÁªÀiÁ£Àå CxÀªÁ «±ÉõÀ DzÉñÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ ºÁUÉ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
19. C£ÀĸÀÆaAiÀÄ£ÀÄß wzÀÄÝ¥Àr ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀ. - gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ 
¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ PÁAiÀÄð«zsÁ£ÀªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà  
£ÀªÀÄÆzÀ£ÀÄß ¸ÉÃj¹ CxÀªÁ ªÀiÁ¥Àðr¹ CzÀ£ÀÄß wzÀÄÝ¥Àr ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
20. C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ, CzÀgÀ C£ÀĪÉÆÃzÀ£É ºÁUÀÆ CzÀ£ÀÄß 
PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, CzÀgÀ gÀZÀ£ÉAiÀiÁzÀ ªÉÄïÉ, DzÀ ³ÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É QvÀÆÛgÀÄ 
CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ AiÀiÁvÁæ ¸ÀܼÀªÀ£ÁßV ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ºÁUÀÆ ¥ÀæªÁ¹ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀÄvÀÄÛ gÁt ZÉ£ÀߪÀÄä 
ªÀÄvÀÄÛ zÉñÀzÀ ¸ÁévÀAvÀæöåPÁÌV ºÉÆÃgÁl ªÀiÁrzÀ DPÉAiÀÄ ¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ ¸ÀÆQÛ -¹zÁÞAvÀUÀ¼À ZÀZÉð 
ºÁUÀÆ ¥ÀæZÁgÀzÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁr CzÀ£ÀÄß C©üªÀø¢ÞUÉƽ¸À®Ä AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄÄ F ªÀÄÄA¢£ÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀ§ºÀÄzÀÄ, JAzÀgÉ:- 
 
15 
 
 (J) AiÀiÁªÀÅzÉà ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁt CxÀªÁ gÀZÀ£É CzÀgÀ®Æè ¥ÀæªÀÄÄRªÁV PÉÆÃmÉAiÀÄ 
M¼À¨sÁUÀzÀ ¸ÀAgÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÄ£Àgï ¤ªÀiÁðt ºÁUÀÆ CzÀgÀ ¤ªÀðºÀuÉ ¥ÀÄ£Àgï ¤ªÀi ÁðtPÁÌV 
PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ;  
(©) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C©ü¥ÁæAiÀÄzÀ°è C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸À®Ä CªÀ±ÀåªÁzÀ 
¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß Ddð£É CxÀªÁ RjâAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ, «¤AiÀĪÀÄ CxÀªÁ C£ÀåxÁ Dfð¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV 
¥Àæ¸ÁÛªÀUÀ¼ÀÄ;  
(¹) ¸ÁªÀðd¤PÀ GzÁå£ÀªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, vÉÆÃlUÁj PÉ CxÀªÁ ªÀÄøUÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, a®ÄªÉÄUÀ½gÀĪÀ 
ªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, PÀøvÀPÀ d®¥ÁvÀUÀ¼ÀÄ, DlzÀ GzÁå£ÀªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, zÉÆÃt «ºÁgÀzÀ CxÀªÁ ¤Ãj£À EvÀgÀ 
QæÃqÉAiÀÄ ¸Ë®¨sÀå«gÀĪÀ ¸ÀgÉÆêÀgÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ ¥ÀæªÁ¹UÀ½UÉ DPÀ ³ÀðuÉAiÀÄ£ÀÄßAlĪÀiÁqÀĪÀAxÀ EvÀgÀ 
PÉÃAzÀæUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ;  
(r) ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ ªÀUÀðzÀ ¥ÀæªÁ¹UÀjUÁV bÀvÀæUÀ¼ÀÄ, ªÀ¸ÀwŠUÀøºÀUÀ¼ÀÄ, PÁmÉÃdÄUÀ¼ÀÄ, 
ºÉÆÃmÉ®ÄUÀ¼ÀÄ, gɸÉÆÖÃgÉAlÄ ªÀÄvÀÄÛ HlzÀ ªÀÄ£ÉUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ;  
(E) CªÀ±ÀåPÀ CAUÀrUÀ¼À ¸Á®ÄUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ CAUÀrŠ¸ÀAQÃtðUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ;  
(J¥sï) 2£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ¥Àj¨sÁ¶¸À¯ÁzÀAvÉ ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ;  
(f) PÀlÖqÀUÀ¼À ¤ªÀiÁðt ºÁUÀÆ ¥ÀÅ£ÀgªÀiÁðtªÀÇ ¸ÉÃjzÀAvÉ J¯Áè CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÉà 
¨sÀÆ«ÄAiÀÄ «£Áå¸À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÀÄ «£Áå¸À;  
(ºÉZï) ZÀgÀAr ªÀåªÀ¸ÉÜ, «zÀÄåZÀáQÛ ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÀÄ ¥ÀÇgÉÊPÉ ªÀÄvÀÄÛ £ÉʪÀÄð®å ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ K¥ÁðqÀÄ;  
(L) ¥Áæ¢üPÁgÀ, ¸ÁzsÁgÀtªÁV vÀ£Àß AiÉÆÃd£Á PÁAiÀÄðPÉÌ C£ÀĪÁUÀĪÀAvÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄRåªÁV 
GvÀÛªÀÄ ZÀgÀAr ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¸À®Ä, AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß JvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ 
¨sÁ«¹zÀgÉ CAxÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß JvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀÄ;  
(eÉ) QvÀÆÛj£À°ègÀĪÀ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è CxÀªÁ CzÀPÉÌ ®UÀvÁÛVgÀĪÀ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è GvÀÛªÀÄ UÁ½Š¨É¼ÀQ£À 
ªÀåªÀ¸ÉÜUÁV SÁ° eÁUÀUÀ¼À£ÀÄß ©qÀĪÀÅzÀÄ;  
(PÉ) d£ÀgÀ ªÁ¸ÀPÉÌ AiÉÆÃUÀåªÀ®èzÀ ºÁUÀÆ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉUÉ vÀ PÀÄÌzÀ®èzÀ J®è PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß 
PÉqÀºÀĪÀÅzÀÄ;  
(J¯ï) CqÀZÀuÉAiÀÄ£ÀÄßAlĪÀiÁqÀĪÀ PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ D PÀlÖqÀUÀ¼À ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß 
PÉqÀºÀĪÀÅzÀÄ;  
(JA) PÀlÖqÀUÀ¼À ¤ªÀiÁðt ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÅ£Àg浪ÀiÁðt, CªÀÅUÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAgÀPÀëuÉ;  
 
16 
 
(J£ï) C©üªÀÈ¢Þ ¥ÀæzÉñÀzÉ Æ¼ÀUÉ §gÀĪÀ J¯Áè PÉÆÃmÉUÀ¼ÀÄ, ªÀÄoÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÀªÀiÁ¢üUÀ¼ÀÄ 
M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ QvÀÆÛgÀÄ PÁAiÀiðPÉëÃvÀæzÀ°è CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ wêÀiÁð¤¹zÀ ¸ÀܼÀzÀ°è C©üªÀÈ¢Þ 
PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ;  
(M) ¸ÀA¥ÀPÀð ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁUÀuÉ ¸Ë®¨sÀåUÀ½UÁV K¥ÁðlÄ; 
(¦) C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ¨sËUÉÆýPÀ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è FVgÀĪÀ ªÀÄwÃAiÀÄ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÉÆA¢UÉ, CªÀÅ 
C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ¹ÌëÄUÉ ¸ÀjºÉÆAzÀĪÀ μÀÖgÀvÀ£ÀPÀ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄAzÀĪÀj¸À®Ä 
C£ÀĪÀÄw¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ºÉÆAzÁtÂPÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀgÁgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ; 
(PÀÆå) QvÀÆÛgÀÄ PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV, AiÀiÁvÁæ ¸ÀܼÀªÀ£ÁßV ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ 
¥ÀæªÁ¹ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ gÁtÂZÉ£ÀߪÀÄä ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉ, DPÉAiÀÄ ¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ ¸ÀÆQÛ 
¹zÁÞAvÀUÀ¼À ZÀZÉð ºÁUÀÆ ¥ÀæPÁgÀzÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁqÀĪÀÅzÀPÁÌV ªÀÄvÀÄÛ gÁt ZÉ£ÀߪÀÄä ªÀÄvÀÄÛ DPÉAiÀÄ 
¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ fêÀ£À, ¸ÁzsÀ£É ªÀÄvÀÄÛ vÁåUÀPÉÌ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ EvÀgÀ ªÀĺÀvÀézÀ ¸ÀܼÀUÀ¼À ¸ÀAgÀPÀëuÉ ºÁUÀÆ 
C©üªÀÈ¢ÞUÁV ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåAiÀÄ£ÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ²PÀët ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£Á PÉÃAzÀæzÀ ¸ÁÜ¥À£ÉUÁV 
ºÁUÀÆ D «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ «±ÉõÀ UÀæAxÁ®AiÀÄzÀ ¸ÁÜ¥À£ÉUÁV, AiÀÄÄPÀÛ ºÁUÀÆ D£ÀĵÀAVPÀªÉAzÀÄ 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀqÀĪÀAxÀ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà «µÀAiÀÄ;  
(Dgï) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÁæzÉòPÀ ¥Àj«ÄwAiÉƼÀV£À LwºÁ¹PÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ AiÀiÁªÀÅzÉà 
¸ÀܼÀzÀ°è ªÀÄtÂÚ£À°è ºÀÆvÀÄ ºÉÆÃVªÉ JAzÀÄ £ÀA§¯ÁzÀ ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÆ EzÀÝgÉ 
CzÀ£ÀÄß ¨sÀƫĬÄAzÀ vÉUÉAiÀÄĪÀÅzÀPÁÌV GvÀÍ£À£À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÄgÁvÀvÀézÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ C£ÉéõÀuÉ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, F RAqÀzÀ°è EgÀĪÀÅzÀÄ AiÀiÁªÀÅzÀÆ, ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÄgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ 
ªÀÄvÀÄÛ CªÀ±ÉõÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1958gÀ (1958gÀ PÉÃAzÀæ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå: 24) G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß 
CzsÁågÉÆû¸ÀÄvÀÛzÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
  (2) (1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀr ¹zÀÞ¥Àr¸À¯ÁzÀ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ 
C£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉUÁV gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¹PÉÆqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ¼À ¸À»vÀªÁV 
CxÀªÁ AiÀiÁªÀŪÉà ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ½®èzÉ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¸À§ºÀÄzÀÄ.  
(3) (2)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀr C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ²¥ÁgÀ¸ÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÁ® PÁ®PÉÌ vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåPÀªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ 
ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ¼À£ÀÄß AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ.  
 
17 
 
(4) F ¥ÀæPÀgÀtzÀr gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C£ÀĪÉÆ Ã¢¹zÀ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß 
PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV PÁªÀÄUÁjUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîªÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
  21. QvÀÆÛj£À ¤ªÀðºÀuÉ.Š gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ²¥sÁgÀ¸ÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É CxÀªÁ C£ÀåxÁ, 
QvÀÆÛj£À ¤ªÀðºÀuÉUÁV AiÀiÁªÀ jÃwAiÀÄ°è ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃjzÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀévÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß 
§¼À¹PÉƼÀÀÄzÀÄ JA§ jÃwAiÀÄ£ÀÄß, ¥ÀlÖtPÉÌ §gÀĪÀ ¨sÀPÁÛ¢UÀ¼ÀÄ, AiÀiÁvÁæyðUÀ¼ÀÄ, ¥ÀæªÁ¹UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
EvÀgÀ ¸ÀAzÀ±ÀðPÀgÀÄ §¼À¹PÉƼÀÀÄzÁzÀ ºÀ®ªÁgÀÄ ¸Ë®¨sÀåU À½UÁV CªÀjAzÀ ªÀ¸ÀÆ®Ä 
ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÁzÀ zÀgÀUÀ¼ÀÄ, ±ÀÄ®ÌUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ EvÀgÀ ªÉZÀÑUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À 
DªÀgÀtUÀ½AzÀ AiÀÄÄPÀ۪ɤ¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ E¤ßvÀgÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß; ¨sÀÆ PÀAzÁAiÀÄzÀ ¨ÁQAiÀÄAvÉ ¨ÁrUÉ 
CxÀªÁ £ÀµÀÖ ¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ªÀ¸ÀÆ®Ä ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀ EvÁå¢ M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ 
G¥À§AzsÀ PÀ°à¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
22. ¥ÀæªÉò¸ÀĪÀ C¢üPÁgÀ.- ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ,- 
(J) AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà vÀ¤SÉ, ¥Àj²Ã®£É ªÀiÁ¥À£À CxÀªÁ ¸ÀªÉð 
CxÀªÁ C¼ÀvÉ ªÀiÁqÀĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV; 
(©) ZÀgÀAr ªÀÄvÀÄÛ  M¼ÀZÀgÀArUÀ¼À ªÀiÁUÀðzÀ°è ¤ªÀiÁðtªÁUÀÄwÛgÀĪÀ PÁªÀÄUÁjAiÀÄ£ÀÄß 
¥ÀjÃQë¸ÀĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV ªÀÄvÀÄÛ D ªÀiÁUÀðªÀ£ÀÄß zÀÈqsÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ GzÉÝñÀPÁÌV; 
(¹) M¼ÀªÀÄtÚ£ÀÄß CUÉAiÀÄĪÀ CxÀªÁ PÉÆgÉAiÀÄĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV; 
(r) ¸ÀgÀºÀzÀÄÝUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ PÁªÀÄUÁjAiÀÄ GzÉÝòvÀ UÉgÉUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV; 
(E) UÀÄgÀÄvÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀAzÀPÀUÀ¼À£ÀÄß vÉÆÃqÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ CAxÀ 
ªÀÄlÖUÀ¼À£ÀÄß, ¸ÀgÀºÀzÀÄÝUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ UÉgÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV; 
(J¥sï) AiÀiÁªÀ AiÉÆÃd£É ªÀÄvÀÄÛ µÀgÀvÀÄÛUÀ½UÉƼÀ¥ ÀlÄÖ C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁVvÉÆÛà D 
AiÉÆÃd£É ªÀÄvÀÄÛ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß G®èAX¹ AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ C©üªÀÈ¢Þ PÁAiÀÄð ªÀiÁqÀ¯ÁVzÉAiÉÄà 
CxÀªÁ ªÀiÁqÀ¯ÁUÀÄwÛzÉAiÉÄà JA§ÄzÀ£ÀÄß RavÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ GzÉÝñÀPÁÌV; CxÀªÁ  
(f) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ¸ÀªÀÄxÀð C£ÀĵÁ×£ÀPÁÌV Ai ÀiÁªÀÅzÉà CUÀvÀå PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀĪÀ 
GzÉÝñÀPÁÌV, 
- AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀªÀ£ÀÄß ¸ÀºÁAiÀÄPÀgÀÄ CxÀªÁ PÉ®¸ÀUÁgÀgÉÆA¢UÉ CxÀªÁ vÁªÉǧâgÉà 
¥ÀæªÉò¸ÀĪÀÅzÀPÉÌ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛUÉ C¢üPÁgÀ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ: 
 
18 
 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, ¸ÀÄAiÉÆÃðzÀAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆAiÀiÁð¸ÀÛz ÉƼÀV£À CªÀ¢üAiÀÄ ºÉÆgÀvÁV ªÀÄvÀÄÛ 
C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ¤UÉ CxÀªÁ C°è AiÀiÁªÉǧâ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ£ÀÄ EgÀ¢zÀÝgÉ ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ 
ªÀiÁ°ÃPÀ¤UÉ ¸ÀÆPÀÛ £ÉÆÃn¸À£ÀÄß PÉÆqÀzÉà ºÁUÉ ¥ÀæªÉò¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
(i) ¸ÀÄAiÉÆÃðzÀAiÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀÆAiÀiÁð¸ÀÛzÀ £ÀqÀĪÀt CªÀ¢üAiÀÄ£ÀÄß ºÉ ÆgÀvÀÄ¥Àr¹ ªÀÄvÀÄÛ 
C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ¤UÉ CxÀªÁ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ E®è¢zÀÝgÉ D ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ ªÀiÁ°ÃPÀ¤UÉ 
AiÀÄÄPÀÛ £ÉÆÃnøÀÄ ¤ÃqÀzÉ CAxÀ ¥ÀæªÉñÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÝ®è; 
(ii) ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°èAiÀÄÆ CAxÀ ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀ¢AzÀ ºÉÆgÀºÉÆÃUÀĪÀÅzÀP ÉÌ, 
C°è ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼ÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝgÉ, CªÀjUÉ ¸ÁzsÀåªÁUÀĪÀAvÉ AiÀÄÄPÀÛ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß 
¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(iii) D ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ£À ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ zsÁ«ÄðPÀ §¼ÀPÉAiÀÄ 
¥ÀæªÉñÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ, AiÀiÁªÀ GzÉÝñÀPÁÌV ¥ÀæªÉò¸ À¯ÁVzÉAiÉÆà D GzÉÝñÀzÀ dgÀÆgÀÄ 
CªÀ±ÀåPÀvÉUÀ¼ÉäzÉ JA§ §UÉÎ ¸ÁzsÀåªÁzÀµÀÄÖ ªÀÄnÖUÉ ¸ÀzÁ AiÀÄÄPÀÛ UÀªÀÄ£À ¤ÃrgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
23. ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É. - PÀ£ÁðlPÀ ¥ÁæaãÀ LwºÁ¹PÀ 
¸ÁägÀPÀ ºÁUÀÆ ¥ÀÄgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀ±É õÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1961gÀ°è (1962gÀ PÀ£ÁðlPÀ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 7) K£Éà EzÀÝgÀÆ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ vÁ£ÀÄ 
ZÀ¯Á¬Ä¸À§ºÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EAvÀºÀ 
C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀr¹zÀ vÀgÀ ĪÁAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ 
C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ CAvÀºÀ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
24. ©Ã¢ ªÀÄÄAvÁzÀĪÀÅUÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ PÀvÀðªÀå. - PÀ£ÁðlPÀ ¥ÀAZÁAiÀÄvï gÁeï C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 
1993gÀÀ°è (1993gÀ PÀ£ ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 14) K£Éà EzÀÝgÀÆ, F ªÀÄÄA¢£À «µÀAiÀÄUÀ½UÉ 
¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ vÁ£ÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀħzÀÞªÁV §¼À¸À§ºÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÁzsÀ£À CxÀªÁ 
vÉUÉzÀÄPÉƼÀÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀæªÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀªÀÄAd¸ÀªÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄ¥ÀðPÀªÁzÀ 
G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀĪÀÅzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ PÀvÀðªÀåªÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ, JAzÀgÉ:- 
(J) QvÀÆÛgÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è£À ©Ã¢UÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ, zÀÄgÀ¹Û ªÀiÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ, ¢Ã¥À ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ 
¸ÀéZÀÒUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ; ªÀÄvÀÄÛ 
(©) QvÀÆÛgÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è£À ©Ã¢UÀ¼À ¸ÀA§AzsÀzÀ°è ZÀgÀAr £ÉʪÀÄð®å ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ ¤Ã gÀÄ 
¸ÀgÀ§gÁdÄ. 
 
19 
 
25. PÀ£ÁðlPÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ¼À (C£À¢üPÀÈvÀ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀgÀ£ÀÄß ºÉÆgÀºÁPÀĪÀ) 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1974£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ. -(1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ (2)£Éà 
G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ, CAvÀºÀ C¢ ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ°è 
¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ¼À (C£À¢üPÀÈvÀ 
C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀgÀ£ÀÄß ºÉÆgÀºÁPÀĪÀ) C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1974£ÀÄß (1974gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 32) 
¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¸ÉÃjzÀ, CzÀgÀ°è ¤»vÀªÁzÀ CxÀªÁ 
CzÀÄ UÀÄwÛUÉUÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ DªÀgÀtPÉÌ C£Àé¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÉÝAzÀÄ G¥À§AzsÀ PÀ°à¸À§ºÀÄzÀÄ. 
(2) ªÉÄîÌAqÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ (1)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀr¹zÀ 
vÀgÀĪÁAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀr gÀa¹zÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ F ªÀÄÄA¢£À ªÀiÁ¥ÁðqÀÄU À¼ÉÆqÀ£É ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ 
¸ÉÃjzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ C£Àé¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ, JAzÀgÉ:- 
(J) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ vÁ£ÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAvÉ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ  CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
M§â C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄîÌAqÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV ¸ÀPÀëªÀÄ C¢üPÁjAiÉÄAzÀÄ 
£ÉëĸÀ§ºÀÄzÀÄ. 
(©) D C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ D ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À°è ``¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ'' ªÀiÁrzÀ 
G¯ÉèÃRUÀ¼ÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ ªÀiÁrzÀ G¯ÉèÃRUÀ¼ÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ D 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ 6, 7, 8, 14, 15, 16 ªÀÄvÀÄÛ 17£Éà ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À°è ``gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ’’ ªÀiÁrzÀ 
G¯ÉèÃRUÀ¼À£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ªÀiÁrzÀ G¯ÉèÃRUÀ¼ÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
26. ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁvÉæ PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀPÉÌ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ. - F 
¥ÁgÀA¥ÀjPÀ vÁtUÀ½UÉ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥ÀæZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ®Ä ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ, ZÁjwæPÀ ªÀÄvÀÄÛ 
AiÀiÁvÁæ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ 
PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. CAxÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ F ªÀÄÄA¢£ÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß 
M¼ÀUÉÆArgÀvÀPÀÌzÀÄÝ,- 
(J) QvÀÆÛgÀÄ GvÀìªÀ. 
(©) ¸Á»vÉÆåÃvÀìªÀ. 
(¹) PÀ¯Á ¥ÀæzÀ±Àð£ÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁgÁlUÀ¼ÀÄ. 
(r) ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, «ZÁgÀUÉÆö×UÀ¼ÀÄ, PÁAiÀiÁðUÁgÀUÀ¼ÀÄ. 
(E) ªÁ¶ðPÀ eÁvÉæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ «±ÉõÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ ºÀ§âUÀ¼ÀÄ. 
 
20 
 
27. C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É. - (1) 40£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀĪÀ 
C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ 
CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è vÀ£ÀUÉ ¥ÀæzÀvÀÛªÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ 
¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ. 
(2) 41£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀĪÀ C¢ üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹, 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CzÀgÀ ªÉÄÃgÉUÉ vÀ£ÀUÉ 
¥ÀæzÀvÀÛªÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß DAiÀÄÄPÀÛjUÉ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ EvÀgÀ C¢üPÁjUÀ½UÉ 
¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ.  
CzsÁåAiÀÄ – IV 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀévÀÄÛ 
28. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü. - (1) QvÀÆÛgÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀ ¤¢üAiÉÄAzÀÄ PÀgÉAiÀįÁUÀĪÀ MAzÀÄ ¤¢üAiÀÄÄ 
EgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(2) ¸ÀzÀj ¤¢üUÉ,- 
  (i) PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ¤UÀ«ÄvÀªÁzÀ 
E®èªÉà ¤UÀ«ÄvÀªÀ®èzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤PÁ AiÀÄ CxÀªÁ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄÄ ¤ÃrzÀ J®è 
C£ÀÄzÁ£ÀUÀ¼ÀÄ, zsÀ£À ¸ÀºÁAiÀÄ, zÉÃtÂUÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ zÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß; 
(ii)  ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¸Á® ¥ÀqÉzÀ ªÉƧ®UÀ£ÀÄß ; ªÀÄvÀÄÛ 
(iii) AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄÆ®¢AzÁUÀ°, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ¥ÀqÉzÀÄPÉÆAqÀ 
EvÀgÀ J¯Áè ªÉÆvÀÛUÀ¼À£ÀÄß,  
- dªÉÄ ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
(3) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C£ÀåxÁ ¤zÉÃð²¹zÀ ºÉÆgÀvÀÄ ¤¢üUÉ dªÉÄ ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ J®è ºÀtªÀ£ÀÄß 
AiÀiÁªÀÅzÉà C£ÀĸÀÆavÀ ¨ÁåAQ£À°è CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ReÁ£ÉAiÀÄ°è Ej¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(4) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛjUÉ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ C¢üPÁjUÀ ½UÉ ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀjUÉ ¸ÀAzÁAiÀÄ 
ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁzÀ ªÉÃvÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, ¨sÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀÈwÛ ªÉÃvÀ£ÀªÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è CzÀ£ÀÆß M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DqÀ½vÁvÀäPÀ ªÉZÀÑUÀ¼À£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü¬ÄAzÀ ¨sÀj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
  29. ¤¢üAiÀÄ §¼ÀPÉ. - ¤¢üAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢ü PÁgÀªÀÅ ºÉÆA¢gÀĪÀ CxÀªÁ CzÀgÀ°è 
¤»vÀªÁVgÀĪÀ J®è ¸ÀévÀÛ£ÀÄß F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV §¼À¹PÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
21 
 
30. ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ C£ÀÄzÁ£À.- gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£ÀßzÉà 
¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ½AzÀ ¸ÀéAiÀÄA ¤ªÀ ðºÀuÉ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀ ºÀAvÀªÀ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀĪÀªÀgÉUÉ CzÀgÀ DqÀ½vÁvÀäPÀ 
ªÉZÀÑUÀ½UÉ ¸ÀªÀÄ£ÁzÀ ªÉÆvÀÛªÀ£ÀÄß C£ÀÄzÁ£ÀzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ PÁ®PÁ®PÉÌ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ 
¸ÀܼÀUÀ¼À C©üªÀÈ¢ÞUÉ ¸ÀºÁAiÀiÁ£ÀÄzÁ£À ¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
31. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ. - (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAvÀºÀ 
¢£ÁAPÀPÉÌ ªÉÆzÀ®Ä ªÀÄvÀÄÛ CAvÀºÀ £ÀªÀÄÆ£ÉAiÀÄ°è ªÀÄÄA§gÀĪÀ K¦æ¯ï MAzÀ£ÉAiÀÄ ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ 
¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀĪÀ ªÀµÀðPÁÌV vÀ£Àß DzÁAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÉZÀÑzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁd£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ 
ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ªÀÄAdÆgÁwUÁV PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CªÀ±ÀåªÁzÀgÉ, AiÀiÁªÀÅzÉà ºÀtPÁ¸ÀÄ 
ªÀµÀðzÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è ¥ÀÆgÀPÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀºÀ ¹zÀÝ¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ. 
(2) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ F DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÆgÀPÀ §eÉmï CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß 
CªÀÅUÀ¼À°è ªÀiÁ¥ÁðqÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁr CxÀªÁ ªÀiÁqÀzÉà C£ÀĪÉÆâ¸À§ºÀÄzÀÄ. 
(3) CvÀåAvÀ vÀÄvÀÄð ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, MAzÀÄ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀµÀðzÀ°è LzÀÄ ®PÀë 
gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ «ÄÃgÀzÀAvÉ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß CAvÀºÀ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß (2)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀr gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
C£ÀĪÉÆâ¹zÀ ªÁ ¶ðPÀ CxÀªÁ ¥ÀÆgÀPÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁf£À°è ¸ÉÃj¹®è¢zÁÝUÀÆå ªÀiÁqÀ®Ä 
¸ÀPÀëªÀÄgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
(4)DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ MAzÀÄ ¨ÁjUÉ MAzÀÄ ®PÀë gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À UÀjµÀ× «ÄwUÉ M¼À¥ÀlÄÖ ªÉZÀÑzÀ MAzÀÄ 
WÀlPÀ¢AzÀ E£ÉÆßAzÀÄ WÀlPÉÌ ¤¢üUÀ¼À ¥ÀÄ£Àgï «¤AiÉÆÃUÀ ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÆß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
32. ®ÉPÀÌ ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ®ÉPÀÌ¥Àj°ÉÆÃzsÀ£É.Š (1) DAiÀÄÄPÀÛ£ÀÄ, ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À 
¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ jf¸ÀÖgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀĪÀAvÉ ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀīĸÀ¯ÁzÀ 
«zsÁ£ÀzÀ°è ªÁ¶ðPÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À ºÉýPÉAiÀÄ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(2) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀ ³ÀðªÀÅ ¥Àæw PÁå¯ÉAqÀgï ªÀ ³ÀðzÀ K¦æ¯ï MAzÀ£ÉAiÀÄ 
¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄA§gÀĪÀ PÁå¯ÉAqÀgï ªÀ ³ÀðzÀ ªÀiÁað 31£Éà ¢£ÀzÀAzÀÄ 
PÉÆ£ÉUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(3) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß gÁdå ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À E¯ÁSÉAiÀÄ ¤AiÀÄAvÀæuÁ¢üPÁjAiÀÄÄ 
ªÁ¶ðPÀªÁV ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É £ÀqɸÀvÀPÀÌzÀÄÝ. ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÀªÀĪÀwð ªÀÄvÀÄÛ 
«±ÉóÀ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£ÉUÁVAiÀÄÆ ¸ÀºÀ DzÉò¸À§ºÀÄzÀÄ.  
(4) ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ, ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£ÉAiÀÄ GzÉÝñÀUÀ½UÁV, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ J®è ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß 
ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ zÁR¯ÉUÀ¼À£ÀÄß £ÉÆÃqÀĪÀ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
 
22 
 
(5) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À ªÁ¶ðPÀ ºÉýPÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß 
¹éÃPÀj¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, ¸ÁzsÀåªÁUÀ§ºÀÄzÁzÀ³ÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É, vÀ£Àß ¸À¨sÉAiÀÄ°è CzÀ£ÀÄß ¥Àj²Ã°¸ÀvÀPÀÌzÀ ÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
ªÁ¶ðPÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À ºÉýPÉAiÀÄ ºÁUÀÆ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß, ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ 
ªÀiÁrzÀ nÃPÉUÀ¼ÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è, CzÀPÉÌ ¤ÃrzÀ vÀ£Àß «ªÀgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ 
¸ÀÆa¹zÀ CPÀæªÀÄvÉUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ¯ÉÆÃ¥ÀzÉÆà ³ÀUÀ¼ÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è, CªÀÅUÀ¼À ¥ÀjºÁgÉÆÃ¥ÁAiÀÄPÁÌV 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄzÀ «ªÀgÀuÉAiÉÆA¢UÉ gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(6) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ¯ÉPÀÌ ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ (5) £Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ 
CrAiÀÄ°è vÀ£ÀUÉ ¸À°è¸À¯ÁzÀ EvÀgÀ zÀ¸ÁÛ ªÉÃdÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹zÀ £ÀAvÀgÀ, ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ CzÀÄ 
¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀ CAxÀ ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CAxÀ 
¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
33. ªÀgÀ¢UÀ¼ÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀ ³ÀðPÁÌV, vÀ£Àß PÁAiÀÄð¤ªÀðºÀuÉ 
§UÉÎ ªÁ¶ðPÀ ªÀgÀ¢AiÉÆAzÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ªÀgÀ¢UÀ¼ÉÆA¢UÉ CzÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ 
¸À°è¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(2) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀ CAxÀ ¢£ÁAPÀQÌAvÀ ªÉÆzÀ®Ä, CAxÀ £ÀªÀÄÆ£ÉAiÀÄ°è 
ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ CªÀ¢üAiÀÄ CAvÀgÀzÀ°è, ªÀgÀ¢UÀ¼À£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ¸À°è¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
CzsÁåAiÀÄ - V 
¸ÀAQÃtð  
34. ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£Àß C¢üPÁgÀ ªÁå¦ÛAiÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà d«ÄãÀ£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀPÀÆqÀzÀÄ.Š 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀǪÁð£ÀĪÉÆÃzÀ£É ¥ÀqÉAiÀÄzÉ, AiÀiÁªÀÅzÉà GzÉÝñÀPÁÌV ªÀ ÄvÀÄÛ AiÀiÁªÉǧâ 
ªÀåQÛUÉ AiÀiÁªÀÅzÉà d«ÄãÀ£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
35. PÉ­ªÀÅ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ ®ÉÆÃPÀ£ËPÀgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ.Š ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ J®è ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ, C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
£ËPÀgÀgÀ£ÀÄß, CªÀgÀÄ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ AiÀiÁªÀŪÉà G¥À§AzsÀUÀ¼À C£ÀĸÀgÀuÉAiÀÄ°è 
PÁAiÀÄð¤ªÀð»¸ÀÄwÛgÀĪÁUÀ CxÀªÁ PÁAiÀÄ𠤪Àð»¸ÀÄwÛgÀĪÀgÉAzÀÄ vÁvÀàAiÀÄðªÁzÁUÀ CªÀgÀ£ÀÄß ¨sÁgÀvÀ 
zÀAqÀ ¸ÀA»vÉAiÀÄ 21£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CxÀðªÁå¦ÛAiÉƼÀUÉ ¯ÉÆÃPÀ£ËPÀgÀgÀÄ JA§ÄzÁV ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
36. F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ Cr ¸ÀzÁãªÀ£É¬ÄAzÀ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄPÉÌ gÀPÀëuÉ.Š ¸ÀzÁãªÀ£É¬ÄAzÀ PÉÊUÉÆAqÀ 
CxÀªÁ PÉÊUÉƼÀî®Ä GzÉÝò¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀøvÀåPÁÌV, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CrAiÀÄ°è AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄ 
«gÀÄzÀÞ AiÀiÁªÀÅzÉà zÁªÉ, ¥Áæ¹PÀÆå³À£ï CxÀªÁ EvÀgÉ PÁ£ÀÆ£ÀÄ ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀÆqÀvÀPÀÌzÀÝ®è.  
 
23 
 
37. gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¤AiÀÄAvÀæt.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ J®è PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
ªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÁªÀiÁ£Àå DqÀ½vÁvÀäPÀ ¤AiÀÄAvÀæt ªÀÄvÀÄÛ ¥Àj«ÃPÀëuÉ 
ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
(2) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, DAiÀÄÄPÀÛgÀ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üãÀzÀ AiÀiÁªÉǧâ 
C¢üPÁjAiÀÄ AiÀiÁªÀŪÉà ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼À zÁR¯ÉUÀ¼À£ÀÄß, CAxÀ ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼À AiÀÄxÁxÀðvÉ, PÁ£ÀÆ£ÀÄ 
§zÀÞvÉ CxÀªÁ OavÀåUÀ¼À §UÉÎ vÁ£ÀÄ ¸ÀªÀiÁzsÁ£À¥ÀqÀĪÀ GzÉÝñÀPÁÌV vÀj¹PÉƼÀî§ ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À 
§UÉÎ vÁ£ÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¹zÀAxÀ DzÉñÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆgÀr¸À§ºÀÄzÀÄ.  
38. ¤zÉððÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀÅzÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀ.Š gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ F 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß DZÀgÀuÉUÉ vÀgÀĪÀÅzÀPÁÌV vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄAi ÉÆÃavÀªÉAzÀÄ 
C©ü¥ÁæAiÀÄ ¥ÀqÀĪÀAxÀ ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ PÉÆqÀ§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
¥Á°¸ÀĪÀÅzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ PÀvÀðªÀåªÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
39. vÉÆAzÀgÉUÀ¼À ¤ªÁgÀuÉ.Š F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀĪÀ°è, AiÀiÁªÀÅzÉà 
vÉÆAzÀgÉ GzÀ⫹zÀgÉ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ D vÉÆAzÀgÉAiÀÄ ¤ªÁgÀuÉUÁV, vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåPÀ ªÀÄvÀÄÛ 
¸ÀªÀÄAiÉÆÃavÀªÉAzÀÄ C©¥ÁæAiÀÄ¥ÀqÀĪÀAxÀ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ C¸ÀAUÀvÀªÁUÀzÀAvÉ 
G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ: 
¥ÀgÀAvÀÄ, F C¢ü¤AiÀĪÀĪÀÅ ¥ÁægÀA ¨sÀªÁzÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ JgÀqÀÄ ªÀµÀðUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄPÁÛAiÀĪÁzÀ 
ªÉÄÃ¯É CAxÀ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀr¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
40. ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À gÀZÀ£Á¢üPÁgÀ.Š (1) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß 
PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ, ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸À§ºÀÄzÀÄ.  
(2) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ªÉÄÃgÉUÉ gÀa¸À¯ÁzÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¤AiÀĪÀÄ CxÀªÁ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß, 
CzÀ£ÀÄß gÀa¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, DzÀ ³ÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É, gÁdå «zsÁ£ÀªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¸ÀzÀ£ÀzÀ ªÀÄÄAzÉ, 
CzÀÄ C¢üªÉñÀ£ÀzÀ°ègÀĪÁUÀ, MAzÀÄ C¢üªÉñÀ£ÀzÀ°è CxÀªÁ JgÀqÀÄ CxÀªÁ ºÉaÑ£À ¤gÀAvÀgÀ 
C¢üªÉñÀ£ÀUÀ¼À°è CqÀPÀªÁUÀ§ºÀÄzÁzÀ MlÄÖ ªÀÄƪÀvÀÄÛ ¢£ÀUÀ¼À CªÀ¢üAiÀĪÀgÉUÉ ªÀÄAr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
ªÉÄÃ¯É ºÉýzÀ C¢üªÉñÀ£ÀUÀ¼À CxÀªÁ ¤gÀAvÀgÀ C¢üªÉñÀ£ÀUÀ¼À ¤PÀl vÀgÀĪÁAiÀÄz

Excerpt shown. Open the full act in Lexace.

‹ Prev All Karnataka acts Next ›