The KAGINELE DEVELOPMENT AUTHORITY ACT, 2009

 
1 
 
 
 
 
 
 
PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2009  
¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À ¥ÀnÖ 
GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁgÀtUÀ¼À ºÉýPÉ: 
¥ÀæPÀgÀtUÀ¼ÀÄ :   
CzsÁåAiÀÄ Š I 
¥ÁægÀA©üPÀ 
  
1. ¸ÀAQë¥ÀÛ ºÉ¸ÀgÀÄ, ªÁå¦Û ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁægÀA¨sÀ 
2. ¥Àj¨sÁµÉUÀ¼ÀÄ 
CzsÁåAiÀÄ Š II 
¥Áæ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ GzÉÆåÃVUÀ¼ÀÄ 
3. PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ 
4. ¥ÀzÁªÀ¢ü ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉêÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ 
5. ¸ÀzÀ¸ÀåvÀéPÉÌ C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ 
6. ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÄß vÉUÉzÀÄ ºÁPÀĪÀÅzÀÄ 
7. ªÀÄgÀÄ £ÉêÀÄPÁwUÉ CºÀðvÉ 
8. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ 
9. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ G¥À ¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ 
10. DAiÀÄÄPÀÛgÀ £ÉêÀÄPÁw 
11. DAiÀÄÄPÀÛgÀ C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ 
12. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀgÀÄ 
13. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CrAiÀÄ°è£À ¸ÉêÉUÉ ¸ÁªÀiÁ£Àå C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ 
14. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼ÀÄ 
15. ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁzÀĪÉAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ HfðvÀªÁzÀªÉAzÀÄ ¥ÀƪÀð¨sÁªÀ£É ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ 
16. ¸ÀÄvÉÆÛïÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ 
 
2 
 
17. PÉ®ªÉÇAzÀÄ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî®Ä CzsÀåPÀëgÀ C¢üPÁgÀ 
 
CzsÁåAiÀÄ - III 
PÁV£É¯ÉAiÀÄ C©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ 
18. PÁV£É¯ÉAiÀÄ°èAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ 
19. C£ÀĸÀÆaAiÀÄ wzÀÄÝ¥ÀrUÉ C¢üPÁgÀ 
20. C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr ¸ÀĪÀÅzÀÄ, CzÀgÀ C£ÀĪÉÆÃzÀ£É ºÁUÀÆ CzÀ£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀ 
UÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ 
21. PÁV£É¯ÉAiÀÄ ¤ªÀðºÀuÉ 
22. PÁV£À¯É C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁV£É¯ÉUÉ MAzÀÄ C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ UáæªÀÄ¥ÀAZÁAiÀÄw 
DVgÀĪÀÅzÀÄ 
23. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C£ÀĪÀÄw E®èzÉ AiÀiÁªÀÅzÉà EvÀgÀ ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ªÀåQÛAiÀÄÄ C©üªÀÈ¢ÞAiÀÄ£ÀÄß 
PÉÊUÉƼÀîPÀÆqÀzÀÄ 
24. ¥ÀæªÉñÀPÉÌ C¢üPÁgÀ 
25. ±ÀÄ®Ì «¢ü¸ÀĪÀÅzÀÄ 
26. ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É 
27. ©Ã¢ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉAiÀÄ PÀvÀðªÀå 
28. 1974gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 32£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ 
29. ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁvÉæ PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀPÉÌ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ 
30. C¢üPÁjUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É 
CzsÁåAiÀÄ - IV 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀévÀÄÛ 
31. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü 
32. ¤¢üAiÀÄ §¼ÀPÉ 
33. ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ C£ÀÄzÁ£À 
34. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ 
 
3 
 
35. ¯ÉPÀÌ ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É 
36. ªÀgÀ¢UÀ¼ÀÄ 
37. ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£Àß C¢üPÁgÀ ªÁå¦ÛAiÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà d«ÄãÀ£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀPÀÆqÀzÀÄ 
38. PÉ®ªÀÅ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀ £ËPÀgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ 
39. F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ Cr ¸ÀzÁãªÀ£É¬ÄazÀ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄPÉÌ gÀPÀëuÉ 
40. PÀvÀðªÀå ¤ªÀðºÀuÉAiÀÄ°è ¯ÉÆÃ¥À 
41. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ «WÀl£É 
42. gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¤AiÀÄAvÀæt 
43. ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀÅzÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀ 
44. vÉÆAzÀgÉUÀ¼À ¤ªÁgÀuÉ 
45. ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À gÀZÀ£Á¢üPÁgÀ 
46. «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À gÀZÀ£Á¢üPÁgÀ  
47. ¤gÀ¸À£À ªÀÄvÀÄÛ G½¸ÀÄ«PÉUÀ¼ÀÄ 
   C£ÀĸÀÆa 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4 
 
GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁgÀtUÀ¼À ºÉýPÉ 
I 
 ªÀiÁ£ÀªÀ PÀ¯ÁåtPÁÌV PÀ £ÀPÀzÁ¸ÀgÀÄ ªÀiÁrgÀĪÀ ¸ÁzsÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃrgÀĪÀ PÉÆqÀÄUÉAiÀÄ£ÀÄß CªÀgÀ WÀ£ÀvÉUÉ 
vÀPÀÌ «zsÁ£ÀzÀ°è ¸ÀªÀiÁdPÉÌ ¸ÀÆPÀÛ jÃwAiÀÄ°è w½¹PÉÆqÀĪÀ zÀȶ֬ÄazÀ 2002gÀ°è PÀ£ÀPÀzÁ¸À læ¸ïÖ C£ÀÄß 
PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀªÀÅ gÀa¹vÀÄ.  DzÀgÉ F læ¸ïÖ£À PÁAiÀÄðPÉëÃvÀæªÀÅ §ºÀ¼À ¹Ã«ÄvÀ ªÁVvÀÄÛ.  PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀ §UÉÎ 
CzsÀåAiÀÄ£À, ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É, ¸ÀA¸ÀÌøw, ²PÀët ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¸ÁgÀ PÁAiÀÄð ºÁUÀÆ CªÀgÀ d£Àä¸ÀܼÀzÀ ¥Àj¸ÀgÀzÀ C©üªÀÈ¢Þ 
EªÀÅ §ºÀĪÀÄÄRªÁzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÁzÀÄzÀjAzÀ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À §UÉÎ ªÁå¥ÀPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁzÀ 
CUÀvÀå«gÀĪÀÅzÀjAzÀ F J®è  GzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆPÀÛªÁV ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄ¥ÀðPÀªÁV FqÉÃj¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV PÁV£É¯É 
C©üªÀÈ¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß gÀa¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Àæ¸ÁÛ¦¹zÉ.  
 «µÀAiÀĪÀÅ vÀÄvÀÄð ¸ÀégÀÆ¥ÀzÁÝVzÀÝjAzÀ ºÁUÀÆ PÀ£ÁðlPÀ «zsÁ£À ¥ÀjµÀvÀÄÛ 
C¢üªÉñÀ£ÀzÀ°è®è¢zÀÄÝzÀjAzÀ PÁV£É¯É C©üªÀÈ¢Þ ¥ Áæ¢üPÁgÀ CzsÁåzÉñÀ, 2005£ÀÄß (2005gÀ PÀ£ÁðlPÀ 
CzsÁåzÉñÀ ¸ÀASÉå 2) 2005gÀ dÆ£ï 10£Éà ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ ¥Àæ¸Áܦ¸À¯Á¬ÄvÀÄ ªÀÄvÀÄÛ FUÀ CzÀgÀ 
¸ÀªÀÄAiÀĪÁå¦Û ªÀÄÄV¢zÉ. 
DzÀÝjAzÀ F «zsÉÃAiÀÄPÀ. 
 
(2009gÀ «zsÁ£À ¸À¨sÉAiÀÄ «zsÉÃAiÀÄPÀ ¸ÀASÉå 5, PÀqÀvÀ ¸ÀASÉå ¸ÀAªÀå±ÁE 7 ±Á¸À£À 2008) 
[                                                       
                        ] 
 
II 
2025ರ ಅಧಿನಿಯಮ ಸಂಖ್ಯೆ : 49                     
                                     
                                       
                                                   
             ನ್ನು ,                             
ಆದದ ರಿಂದ ಈ ವಿಧೇಯಕ.  
[2025ರ ವಿಧಾನ ಷಭೆಯ ವಿಧೇಯಕ ಸಂಖ್ಯೆ : 36, ಕಡತ ಸಂಖ್ಯೆ :ಸಂ಴ೆ ಶಾಇಇ 37 ಶಾಇಷನ 
2025]  
[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನ್ನಸೂಚಿಯ  2ನೇ ಩ಟ್ಟಿ ಯ       32ನೇ 
ನಮೂದನೆಯಡಿ  ಬರುತ ತ ದೆ.] 
 
5 
 
[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ೆ  ಩ತ ರ ದ ಭಾಗ IVಎ ವಿಶೇಶ ರಾಜ್ೆ  ಩ತ್ರ ರ ಕೆ ಸಂಖ್ಯೆ :555, 
ದಿರ್ನಿಂಕ:09.09.2025 ರಲ್ಲ ಿ  ಩ ರ ಕಟಗಿಂಡಿದೆ] 
- - - - 
  
 
6 
 
2009gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå  10  
(2009gÀ ªÀiÁZïð E¥ÀàvÀÆägÀ£Éà ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ¥ÀvÀæzÀ «±ÉõÀ ¸ÀAaPÉAiÀÄ°è ªÉÆzÀ®Ä 
¥ÀæPÀlªÁVzÉ) 
PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2009  
(2009gÀ ªÀiÁZïð ºÀ¢£ÉAl£Éà ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ gÁdå¥Á®gÀ C£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀįÁVzÉ)  
                                   
 ºÁªÉÃj f¯ÉèAiÀÄ PÁV£É¯É ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁqÀ UÁæªÀÄUÀ¼À°è£À ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ°£À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ 
vÁtUÀ¼À C©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉUÉ MAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV G¥À§AzsÀ PÀ°à¸À®Ä MAzÀÄ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ. 
 ºÁªÉÃj f¯ÉèAiÀÄ PÁV£É¯É ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁqÀ UÁæªÀÄUÀ¼À°è£À ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ°£À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ 
vÁtUÀ¼À£ÀÄß CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ AiÀiÁvÁæ ¸ÀܼÀªÁV, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæªÁ¸À PÉÃAzÀæªÁV C©üªÀø¢ÞUÉƽ¸À®Ä ªÀÄvÀÄÛ 
CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¹PÉÆAqÀÄ §gÀ®Ä MAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÁÜ¥À£ÉUÁV G¥À§AzsÀ PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ 
AiÀÄÄPÀÛªÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ; 
 EzÀÄ ¨sÁgÀvÀ UÀtgÁdåzÀ LªÀvÉÆÛA§vÀÛ£Éà ªÀµÀðzÀ°è PÀ£ÁðlPÀ gÁdå «zsÁ£ÀªÀÄAqÀ®¢AzÀ F 
ªÀÄÄA¢£ÀAvÉ C¢ü¤AiÀÄ«ÄvÀªÁUÀ°, JAzÀgÉ: - 
CzsÁåAiÀÄ Š I 
¥ÁægÀA©üPÀ 
 1. ¸ÀAQë¥ÀÛ ºÉ¸ÀgÀÄ, ªÁå¦Û ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁægÀ A¨sÀ.Š (1) F C¢ü¤AiÀĪÀĪÀ£ ÀÄß PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ  
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 2008 JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) EzÀÄ 2£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ (¹) R AqÀzÀ°è ¥Àj¨sÁ¶¹gÀĪÀ AxÀ PÁV£É¯É ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁqÀ UÁæªÀÄUÀ¼À  
¥ÀæzÉñÀPÉÌ ªÁå¥ÀÛªÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) EzÀÄ 2005£ÉÃÀ dÆ£ï ªÀÄƪÀvÀÛ£Éà ¢£ÁAPÀ¢AzÀ eÁjUÉ §A¢gÀĪÀÅzÁV ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
  2. ¥Àj¨sÁµÉUÀ¼ÀÄ.Š F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ°è ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀÅ C£ÀåxÁ CUÀvÀå¥Àr¹zÀ ºÉÆgÀvÀÄ,Š 
 (J)  ``¸ËPÀAiÀÄð'' J A§ÄzÀgÀ°è gÀ¸ÉÛUÀ¼ÀÄ, ©Ã¢UÀ¼ÀÄ, ¸ÀÄgÀ AUÀ ªÀiÁUÀðUÀ¼ÀÄ, ¢Ã¥ÀªÀåªÀ¸ÉÜ, ZÀgÀ Ar 
ªÀåªÀ¸ÉÜ, £ÉʪÀÄð®å ªÀåªÀ¸ÉÜ, «zÀÄåZÀáQÛ ªÀÄvÀÄÛ ¤Ãg ÀÄ ¸ÀgÀ§gÁdÄ CxÀªÁ EvÀgÀ C£ÀÄPÀÆ®UÀ¼ÀÄ, ¸ÁªÀðd¤PÀ 
 
7 
 
PÁªÀÄUÁjUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ, CAZÉ PÀZÉÃjUÀ¼ÀÄ, ¨ÁåAPÀÄUÀ¼ÀÄ, D¸ÀàvÉæUÀ¼ÀÄ, aQvÁì®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥ÉǰøÀÄ 
oÁuÉUÀ¼ÀÄ, £ÁåAiÀÄ¨É¯É CAUÀrUÀ¼ÀÄ, ºÁ°£À PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ, UÀæAxÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, ªÀÄ£ÉÆÃgÀAd£Á PÉÃAzÀæ UÀ¼ÀÄ, 
¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¥Áæ¢üPÀøvÀUÉƽ¹zÀ d£ÉÆÃ¥ÀAiÉÆÃV ¸ÉêÉAiÀÄ AiÀiÁªÀŪÉà ¸ÉêÁ PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ EvÀgÀ 
¸Ë®¨sÀåUÀ¼ÀÄ; ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ  C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ EvÀgÀ ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼ÀÄ 
M¼ÀUÉƼÀÄîvÀÛªÉ; 
 (©) `¥Áæ¢üPÁgÀ' JAzÀgÉ, 3£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è gÀa¹zÀ PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ; 
 (¹) `PÁV£É¯É' JAzÀgÉ, PÁV£É¯É ªÀÄvÀÄÛ ¨ÁqÀ UÁæªÀÄUÀ¼À ¸ÀgÀºÀzÀÄÝUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁV£É¯É ªÀÄvÀÄÛ 
¨ÁqÀzÀ°ègÀĪÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À C©üªÀø¢ÞUÁV ¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ Dfð¸À§ºÀÄzÁzÀ ¨sÀÆ«ÄUÀ¼ÀÄ 
ºÁUÀÆ C¢ü ¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ gÁdå¸ÀPÁðgÀªÀÅ WÉÆö¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ EvÀgÉ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ CzÀÄ 
CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉƼÀÄîvÀÛzÉ. 
 (r) `CzsÀåPÀëgÀÄ' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CzsÀåPÀëgÀÄ; 
 (E) `DAiÀÄÄPÀÛ' JAzÀgÉ, 10£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è £ÉêÀÄPÀ ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛ; 
 (J¥sï) `¤¢ü' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü; 
 (f) ``¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁt'' JAzÀgÉ, ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÅgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ CªÀ±ÉõÀUÀ¼À 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1958gÀ (1958gÀ PÉÃAzÀæ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 24) CrAiÀÄ°è ¸ÀAgÀQëvÀ ¥ÀæzÉñÀªÉAzÀÄ G¯ÉèÃT¸À¯ÁzÀ 
¥ÀæzÉñÀªÀ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹, C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ¥Àr¹zÀ vÁtUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉƼÀÄîªÀ ¸ÀA¥ÀÇtð ¥ÀæzÉñÀ. 
(JZï) `¸ÀzÀ¸Àå' JAzÀgÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀzÀ¸Àå; 
 (L) `«¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ' JAzÀgÉ, 46£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è gÀa¹zÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ «¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ; 
 (eÉ) `C£ÀĸÀÆa' JAzÀgÉ, F CzsÁåzÉñÀPÉÌ ®UÀwÛ¸À¯ÁzÀ C£ÀĸÀÆa. 
CzsÁåAiÀÄ Š II 
¥Áæ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ GzÉÆåÃVUÀ¼ÀÄ  
 3. PÁV£É®É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ.Š (1) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ¥ÁægÀA¨sÀzÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ DzÀµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£ÉÃ, F 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV, `PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ' JAzÀÄ PÀgÉAi ÀįÁUÀĪÀ MAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß 
¸Áܦ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
8 
 
 (2) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ ¤zsÀðj¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¸ÀܼÀzÀ°è vÀ£Àß PÉÃAzÀæ PÁAiÀÄð¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß 
ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ±Á±ÀévÀ GvÀÛgÁ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀiÁ£Àå ªÉƺÀgÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ, ZÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¹Üg À 
¸ÀévÀÄÛUÀ¼ÉgÀqÀ£ÀÄß Dfð¸ÀĪÀ, zsÁgÀt ªÀiÁqÀĪÀ ºÁUÀÆ «¯É ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀgÁgÀÄ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀ 
C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ, ªÉÄÃ¯É ºÉýzÀ ºÉ¸Àj£À MAzÀÄ ¤UÀ«ÄvÀ ¤PÁAiÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
¸ÀzÀj ºÉ¸Àj¤AzÀ zÁªÉ ºÀÆqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ zÁªÉUÉ UÀÄjAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (4) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, F ªÀÄÄA¢£À ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀvÀPÀÌzÀÄÝ, JAzÀgÉ:Š 
1[(ಎ) ಮುಖ್ೆ ಮಂತ್ರ ರ  ಅಥವಾ ಕಂದಾಯ ಮಂತ್ರ ರ  ಅಥವಾ ಮುಖ್ೆ ಮಂತ್ರ ರ ಯ಴ರು ಆಯ್ಕೆ  ಮಾಡಿದ 
ಯಾರೇ ಇತರ ಮಂತ್ರ ರ  - ಩ದನಿಮಿತ ತ  ಅಧೆ ಕ್ಷರು.]1 
1.                                                                 
 (©) PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw E¯ÁSÉAiÀÄ ¸ÀaªÀgÀÄ; 
 (¹) PÀAzÁAiÀÄ E¯ÁSÉAiÀÄ ¸ÀaªÀgÀÄ; 
 (r) DyðPÀ E¯ÁSÉAiÀÄ ¸ÀaªÀgÀÄ; 
 (E) ºÁªÉÃj f¯ÉèAiÀÄ G¸ÀÄÛªÁj ¸ÀaªÀgÀÄ; 
 (J¥sï) PÁV£É¯É ºÁUÀÆ ¨ÁqÀ UÁæªÀÄUÀ¼À PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß ¨sÁUÀ±ÀB CxÀªÁ ¥ÀÇtðªÁV ¥Àæw¤¢ü¸ÀĪÀ ºÁUÀÆ 
CzÀgÀ J¯ÉèUÀ¼ÉƼÀUÉ vÀªÀÄä ZÀÄ£ÁªÀuÁ PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ ¸ÀA¸Àvï ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå 
«zsÁ£ÀªÀÄAqÀ®zÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ; 
 (f) CzsÀåPÀëgÀÄ, f¯Áè ¥ÀAZÁ¬Äw, ºÁªÉÃj;                      ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (JZï) ¸ÀAvÀ PÀ« PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀÄ CAVÃPÀj¹ ¸ÁjzÀ vÀvÀéUÀ¼À C£ÀĵÁ×£ÀPÁÌV zÀÄrzÀAxÀ, gÁdå¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
£ÁªÀĤzÉðò¹zÀ LªÀjUÉ «ÄÃgÀzÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ, CªÀgÀÄUÀ¼À°è M§âgÀÄ zÉêÁ®AiÀÄ ªÁ¸ÀÄÛ²®àzÀ eÕÁ£À 
ªÀÄvÀÄÛ ºÀvÀÄÛ ªÀµÀðUÀ½VAvÀ PÀrªÉÄAiÀÄ®èzÀ PÉ®¸ÀzÀ C£ÀĨsÀªÀ ºÉÆA¢gÀĪÀ ¹«¯ï EAf¤AiÀÄgï 
CxÀªÁ ªÁ¸ÀÄÛ²°àAiÀiÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (L) ¸ÀPÁðgÀzÀ PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ, PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw E¯ÁSÉ; 
 (eÉ) ¸ÀPÁðgÀzÀ PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ, PÀAzÁAiÀÄ E¯ÁSÉ; 
 (PÉ) ¸ÀPÁðgÀzÀ PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ, DyðPÀ E¯ÁSÉ; 
 
9 
 
 (J¯ï) ¸ÀPÁðgÀzÀ PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ, UÁæ«ÄÃuÁ©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀAZÁAiÀÄvïgÁeï E¯ÁSÉ; 
 (JªÀiï) f¯Áè¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, ºÁªÉÃj f¯Éè;                           ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ  
 (J£ï) ¤zÉðñÀPÀgÀÄ, ¥ÁæZÀåªÀ¸ÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ ªÀ¸ÀÄÛ ¸ÀAUÀæºÁ®AiÀÄ E¯ÁSÉ;     ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ  
 (N) ªÀÄÄRå PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C¢üPÁj, PÉgÉ C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ;       ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (¦) ªÀÄÄRå PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C¢üPÁj, f¯Áè¥ÀAZÁAiÀÄw, ºÁªÉÃj;     ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (PÀÆå) ¥ÀgÀA¥ÀgÉ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ;                                   ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (Dgï) ¤zÉðñÀPÀgÀÄ, PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw E¯ÁSÉ;                 ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (J¸ï) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄ E¯ÁSÉ;                       ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (n) ¤zÉðñÀPÀgÀÄ, ¥ÀlÖt ªÀÄvÀÄÛ UÁæªÀiÁAvÀgÀ AiÉÆÃd£É;              ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (AiÀÄÄ) PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C¢üPÁj, vÁ®ÆèPÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw, ¨ÁåqÀV;    ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 («) PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ C¢üPÁj, vÁ®ÆèPÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw, ²UÁÎAªÀ;     ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (qÀ§Æè å) CzsÀåPÀëgÀÄ, UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw, PÁV£É¯É;                 ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
  (JPïì) CzsÀåPÀëgÀÄ, UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw, ¨ÁqÀ;                     ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ 
 (ªÉÊ) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ;                                     ¸ÀzÀ¸ÀåŠPÁAiÀÄðzÀ±ð 
 4. ¥ÀzÁªÀ¢ü ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉêÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ.Š  (1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ EZÉáUÉƼÀ¥ÀlÄÖ, gÁdå ¸ÀPÁð gÀªÀÅ 
£ÁªÀĤzÉðò¹zÀ C¢üPÁgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ªÀÄÆgÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À CªÀ¢üUÉ ¥ÀzÀzsÁgÀt ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (2) AiÀiÁªÉǧâ C¢üPÁgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸Àå£ÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ¥ÀvÀæ §gÉzÀÄ CzÀPÉÌ vÀ£Àß ¸À» ºÁQ vÀ£Àß ¥ÀzÀPÉÌ 
gÁfãÁªÉÄ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ, DzÀgÉ vÀ£Àß gÁfãÁªÉÄAiÀÄÄ CAV ÃPÁgÀªÁUÀĪÀªÀgÉUÀÆ vÀ£Àß ¥ÀzÀzÀ°è 
ªÀÄÄAzÀĪÀjAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) C¢üPÁgÉÃvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¨sÀvÀåUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 5. ¸ÀzÀ¸ÀåvÀéPÉÌ C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ.Š M§â ªÀåQÛAiÀÄÄ,Š 
 (J) gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C©ü¥ÁæAiÀÄzÀ°è £ÉÊwPÀ CzsÀB¥ÀvÀ£ÀªÀ£ÉÆß¼ ÀUÉƼÀÄîªÀ MAzÀÄ C¥ÀgÁzsÀPÁÌV C¥ÀgÁ¢ü 
JAzÀÄ ¤tÂðÃvÀ£ÁVzÀÄÝ PÁgÀªÁ¸ÀzÀ ²PÉëUÉ UÀÄjAiÀiÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ 
 
10 
 
 (©) C¸Àé¸ÀÜ avÀÛzÀªÀ£ÁVzÀÝgÉ ªÀÄvÀÄÛ ºÁUÉAzÀÄ ¸ÀPÀëªÀÄ £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄ¢AzÀ WÉÆövÀ£ÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ 
 (¹) C«ªÀÄÄPÀÛ ¢ªÁ½AiÀiÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ 
 (r) PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀzÀ CxÀªÁ MAzÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ CxÀªÁ PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ CxÀªÁ MAzÀÄ gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ MqÉvÀ£À ºÉÆA¢gÀĪÀ CxÀªÁ ¤AiÀÄAvÀæt ºÉÆA¢gÀĪÀ MAzÀÄ ¤PÁAiÀÄ CxÀªÁ ¤UÀªÀÄzÀ ¸ÉêɬÄAzÀ 
vÉUÉzÀÄ ºÁPÀ¯ÁzÀ ªÀåQÛAiÀiÁVzÀÝgÉ CxÀªÁ ªÀeÁ ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ ªÀåQÛAiÀiÁVzÀÝgÉ; CxÀªÁ 
 (E) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DzÉñÀ¢AzÀ ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁªÀÄUÁjAiÀÄ°è CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÉÆqÀ£É 
CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è CxÀªÁ CzÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CzÀgÀ ¥ÀgÀªÁV ªÀiÁrPÉÆAqÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀgÁgÀÄ 
CxÀªÁ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è ¸ÀéAiÀÄA vÁ£Éà CxÀªÁ M§â ¥Á®ÄzÁgÀ£À CxÀªÁ KeÉAl£À ªÀÄÆ®PÀ ¥Àæv ÀåPÀë CxÀªÁ 
¥ÀgÉÆÃPÀëªÁV AiÀiÁªÀÅzÉà µÉÃgÀ£ÀÄß CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÝgÉ; CxÀªÁ 
 (J¥sï) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ªÉÃvÀ£À ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ £ÁåAiÀĪÁ¢AiÀiÁV ¤AiÉÆÃfvÀ£ÁVzÀÝgÉ CxÀªÁ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ «gÀÄzÀÞªÁV £ÁåAiÀĪÁ¢AiÀÄ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß M¦àPÉÆArzÀÝgÉ, 
ŠCªÀ£ÀÄ ¸ÀzÀ¸Àå£ÁV £ÉêÀÄPÀ ºÉÆAzÀ®Ä CxÀªÁ ¸ÀzÀ¸Àå£ÁVgÀ®Ä C£ÀºÀð£ÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, M§â ªÀåQÛAiÀÄÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀåªÀºÁgÀUÀ½UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ AiÀiÁªÀÅzÉà eÁ»ÃgÁvÀ£ÀÄß 
¥ÀæPÀn¹gÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀøvÀÛ ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è µÉÃgÀÄ CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÁÝ£ÉA§ PÁgÀt ª ÀiÁvÀæ¢AzÀ¯Éà 
(1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ (E) RAqÀzÀ CrAiÀįè C£ÀºÀð£ÁUÀvÀPÀÌzÀÝ­è CxÀªÁ ¸ÀzÀj RAqÀzÀ CxÀð ªÁå¦ÛAiÀįè 
AiÀiÁªÀÅzÉà PÀgÁgÀÄ CxÀªÁ ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà µÉÃgÀÄ CxÀªÁ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÁÝ£ÉAzÀÄ 
¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 6. ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÄß vÉUÉzÀÄ ºÁPÀĪÀÅzÀÄ.Š (1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÀzÀ¸ÀågÉƧâgÀ£ÀÄß ¸ÀzÀ¸Àå¸ÁÜ£À¢AzÀ DvÀ,Š 
 (J) 5£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ºÉüÀ¯ÁzÀ C£ÀºÀðvÉUÀ¼À°è AiÀiÁªÀÅzÉà C£ÀºÀðvÉUÉ M¼À¥ÀlÖgÉ vÉUÉzÀĺÁPÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ AiÀiÁªÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÆß, CªÀgÀÄ D ¥ÀæPÀgÀtzÀ (1)£Éà G¥À ¥ÀæPÀgÀtzÀ (E ) RAqÀzÀ°è ºÉüÀ¯ÁzÀ 
C£ÀºÀðvÉUÉ M¼ÀUÁVzÁÝgÉA§ PÁgÀtzÀ ªÉÄïÉ, vÉUÉzÀĺÁPÀĪÀ ¥Àæ¸ÁÛªÀzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è CzÀgÀ «gÀÄzÀÞ vÀ£Àß 
ªÀÄ£À«AiÀÄ£ÀÄß ¸À°è¸À®Ä CªÀjUÉ MAzÀÄ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß PÉÆlÖ ºÉÆgÀvÀÄ, vÉUÉzÀÄ ºÁPÀvÀPÀÌzÀÝ®è; CxÀªÁ 
 (©) CªÀgÀÄ PÁAiÀÄ𠤪Àð»¸À®Ä ¤gÁPÀj ¹zÀgÉ CxÀªÁ PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ¤ªÀð»¸À®Ä C¸ÀªÀÄxÀðgÁzÀgÉ 
vÉUÉzÀĺÁPÀvÀPÀÌzÀÄÝ; CxÀªÁ 
 (¹) UÉÊgÀÄ ºÁdgÁUÀ®Ä ¥Áæ¢üPÁgÀ¢AzÀ C£ÀĪÀÄw ¥ÀqÉAiÀÄzÉ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÆgÀÄ ¤gÀAvÀgÀ ¸À¨sÉUÀ½UÉ 
UÉÊgÀĺÁdgÁzÀgÉ vÉUÉzÀĺÁPÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 
11 
 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, F RAqÀªÀÅ ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛ ¸ÀzÀ¸ÀåjUÉ C£ÀéAiÀĪÁUÀvÀPÀÌzÀÝ®è; CxÀªÁ 
 (r) DvÀ£À£ÀÄß D ¥ÀzÀzÀ°è ªÀÄÄAzÀĪÀj¹zÀgÉ, ¸ÁªÀðd¤PÀ »vÁ¸ÀQÛUÉ ¨ÁzsÀPÀ GAmÁUÀĪÀAvÉ vÀ£Àß 
¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß DvÀ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ£ÉAzÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀlÖgÉ vÉUÉzÀĺÁPÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, AiÀiÁªÀ ¸ÀzÀ¸Àåg À£ÀÆß CªÀjUÉ ¸ÀzÀj ¥Àæ¸ÁÛªÀzÀ «gÀÄzÀÞ ªÀÄ£À«AiÀÄ£ÀÄß ºÉýPÉƼÀî®Ä MAzÀÄ 
CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß PÉÆlÖ ºÉÆgÀvÀÄ F RAqÀzÀ CrAiÀÄ°è vÉUÉzÀÄ ºÁPÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 7. ªÀÄgÀÄ £ÉêÀÄPÁwUÉ CºÀðvÉ.Š  ¸ÀzÀ¸ÀåvÀé PÉÆ£ÉUÉÆAqÀ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄÄ, 6£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è 
ºÉýzÀAvÉ C£ÀºÀðvÉUÉƼÀUÁVzÁÝUÀ ºÉÆgÀvÀÄ, ¸ÀzÀ¸ÀågÁV ªÀÄgÀÄ£ÉêÀÄPÀ ºÉÆAzÀ®Ä CºÀðgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 8. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ.Š  (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ D±ÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀ®Ä vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ ¥ÀqÀĪÀAxÀ AiÀiÁªÀŪÉà PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀ®Ä 
¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV C¢üPÁgÀ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, F ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è EgÀĪÀÅzÀÄ AiÀiÁªÀÅzÀÆ, EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ 
£ÉgÀªÉÃj¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ°è ¤¢ðµÀÖªÁV w½¹zÀAxÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀĪÀÅzÀPÉÌ 
¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ C¢üPÁgÀ ¤ÃqÀÄvÀÛzÉÝAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 (2) (1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ ¸ÁªÀiÁ£Áå£ÀéAiÀÄPÉÌ ¨ÁzsÀPÀªÁUÀzÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ,Š 
 (J) ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà GzÉÝñÀªÀ£ÀÄß 
£ÉgÀªÉÃj¸À®Ä CªÀ±ÀåPÀ CxÀªÁ AiÀÄÄPÀÛªÉA zÀÄ vÁ£ÀÄ ¥ÀjUÀt¸ÀĪÀAxÀ J®è PÀgÁgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrPÉƼÀî®Ä ªÀÄvÀÄÛ 
£ÉgÀªÉÃj¸À®Ä C¢üPÁgÀ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ PÀgÁgÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ 
ªÀiÁrPÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, LzÀÄ ®PÀë gÀÆ¥Á¬Ä CxÀªÁ CzÀPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÉZÀѪÀ£ÉÆß¼À UÉƼÀÄîªÀ AiÀiÁªÀ PÀgÁgÀ£ÀÆß gÁdå 
¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀǪÀð ªÀÄAdÆgÁw E®èzÉ ªÀiÁrPÉƼÀîvÀPÀÌzÀÝ®è; 
 (©) gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀǪÁð£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉAiÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ F ¸ÀA§AzsÀªÁV ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ 
µÀgÀvÀÄÛUÀ½UÉƼÀ¥ÀlÄÖ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV PÁ®PÁ®PÉÌ CUÀvÀåªÁUÀĪÀ  AiÀiÁªÀÅzÉà ªÉƧ®UÀ£ÀÄß 
¸Á®ªÁV ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä; 
 (¹) 42£Éà ¥ÀæPÀgÀtPÉÌ M¼À¥ÀlÄÖ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¤§ðAzsÀUÀ¼ÀÄ, µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 
¥Àj«ÄwUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ vÀ£ÀUÉ ¸ÉÃjzÀ ZÀgÀ CxÀªÁ ¹ÜgÀ ¸ÀévÀÛ£ÀÄß UÀÄwÛUÉ, ªÀiÁgÁl CxÀªÁ EvÀgÀ jÃwAiÀÄ°è 
ªÀUÁðªÀuÉ ªÀiÁqÀ®Ä ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀǪÁð£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉAiÉÆA¢UÉ AiÀiÁªÀÅzÉà C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ 
 
12 
 
GzÉÝñÀPÁÌV vÀ£Àß°è ¤»vÀªÁVgÀĪÀ CxÀªÁ vÁ£ÀÄ Dfð¹zÀÝ AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß, ªÉÄÊzÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
gÀƦ¸ÀĪÀ CxÀªÁ PÀlÖqÀ ¤«Äð¸ÀĪÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÉà EvÀg À jÃwAiÀÄ°è «¤AiÉÆÃV¸À®Ä 
CxÀªÁ §¼À¸À®Ä, 
 Š C¢üPÁgÀ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 9. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ G¥ÀŠ¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ GzÉÝñÀPÁÌV, DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ 
CzsÀåPÀëgÁVgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¸À«ÄwAiÀÄ°è LªÀjUÉ «ÆgÀzÀAvÉ EvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀåjgÀĪÀ MAzÀ Ä CxÀªÁ ºÉaÑ£À 
G¥ÀŠ¸À«ÄwUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 (2) G¥ÀŠ¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¹zÀAxÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ZÀ®Á¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ 
ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
 (3) ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ G¥ÀŠ¸À«ÄwAiÀÄÄ wAUÀ½UÉ PÀ¤²À×¥ÀPÀë MAzÀÄ ¸À ®ªÁzÀgÀÆ ¸À¨sÉ ¸ÉÃgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
«¤AiÀĪÀÄUÀ½AzÀ G¥À§A¢ü¸À§ºÀÄzÁzÀAvÉ CzÀgÀ ¸À¨sÉAiÀÄ PÁAiÀÄðPÀ¯Á¥ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ CAxÀ ¥ÀæQæAiÀiÁ 
¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 10. DAiÀÄÄPÀÛgÀ £ÉêÀÄPÁw.Š  (1) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ¸ÀPÁðgÀzÀ G¥À PÁAiÀÄðzÀ²ðAiÀÄ zÀeÉðU É 
PÀrªÉÄAiÀÄ®èzÀ zÀeÉðAiÀÄ C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛgÁV £ÉëĸÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ ¤zsÀðj¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ªÉÃvÀ£À ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ¨sÀvÉåUÀ¼À£ÀÄß 
¥ÀqÉAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, PÁ®PÁ®PÉÌ vÁ£ÀÄ AiÀÄÄPÀÛªÉAz ÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ CªÀ¢üUÉ DAiÀÄÄPÀÛjUÉ gÀeÉAiÀÄ£ÀÄß 
ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
 11. DAiÀÄÄPÀÛgÀ C¢üPÁgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ.Š (1) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄRå PÁAiÀÄð¤ªÁðºÀPÀ 
C¢üPÁj ªÀÄvÀÄÛ DqÀ½vÁ¢üPÁjAiÀiÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, F C¢ü¤AiÀÄ ªÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ CzÀgÀ CrAiÀÄ°è CxÀªÁ vÀvÁÌ®zÀ°è 
eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À CrAiÀÄ°è vÀ£ÀUÉ ¥ÀæzÀvÀÛªÁVgÀĪÀAxÀ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀĪÀÅzÀgÀ 
eÉÆvÉUÉ,Š 
 (J) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤tðAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (©) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀåª ÀºÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¹PÉÆAqÀÄ §gÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀvÀæ ªÀåªÀºÁgÀªÀ£ÀÄß 
£ÀqɹPÉÆAqÀÄ §gÀvÀPÀÌzÀÄÝ;  
 
13 
 
 (¹) ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¤zÉÃð²¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ PÁªÀÄUÁjUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¹ 
PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ D §UÉÎ CªÀ±ÀåªÁUÀĪÀ ªÉZÀÑUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ;  
 (r) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À C£ÀĵÁ×£ÀPÉÌ dªÁ¨ÁÝgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (E) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¨ÁåAPï SÁvÉUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAqÀ°AiÀÄ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß ElÄÖPÉÆAqÀÄ 
§gÀ®Ä dªÁ¨ÁÝgÀgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (J¥sï) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ  ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀgÀ ªÉÄÃ¯É PÁAiÀÄð¤ªÀðºÀuÉ, DqÀ½vÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ 
ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀgÀ ¸ÉêÁ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ CªÀgÀ ªÉÃvÀ£À ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀvÉåUÀ¼À£ÀÄß 
«¤AiÀĪÀÄ£ÀUÉƽ¸ÀĪÀ §UÉÎ ªÉÄðéZÁgÀuÉ ºÁUÀÆ ¤AiÀÄAvÀætªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (f) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ÀqÀªÀ½UÀ¼À ¸ÀAQë¥ÀÛ n¥ÀàtÂUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÉà «ªÀgÀ¥ÀvÀæzÀ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß CxÀªÁ gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÁ®PÁ®PÉÌ PÉÆÃgÀ§ºÀÄzÁzÀ EvÀgÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ MzÀV¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (JZï) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ vÀvÁÌ®zÀ°è eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà E vÀgÀ PÁ£ÀƤ£À ªÀÄÆ®PÀ 
CxÀªÁ CzÀgÀrAiÀÄ°è vÀ£ÀUÉ ¥ÀæzÀvÀÛªÁUÀĪÀAxÀ EvÀgÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 12. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀgÀÄ.Š (1) ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉƼÀ¥ÀlÄÖ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ ¥ÀjuÁªÀÄPÁj C£ÀĵÁ×£ÀPÁÌV CzÀÄ CªÀ±ÀåPÀªÉAz ÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ £ËPÀgÀgÀ£ÀÄß £ÉêÀÄPÀ 
ªÀiÁrPÉƼÀÀÄzÀÄ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¯ÉPÀÌ ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ ¥ÀvÀæ ¸ÉêɬÄAzÀ CxÀªÁ 
PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ ¸ÉêɬÄAzÀ ``J'' UÀÄA¦£À QjAiÀÄ ªÉÃvÀ£À ±ÉæÃtÂAiÀÄ zÀeÉðVAvÀ PÀrªÉÄ AiÀÄ®èzÀ 
zÀeÉðAiÀÄ C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ ¤AiÀÄAvÀæuÁ¢üPÁjAiÀiÁV £ÉêÀÄPÀ 
ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæ ¤AiÀÄAvÀæuÁ¢üPÁjAiÀÄÄ DAiÀÄÄPÀÛjUÉ ªÀgÀ¢ ¸À°è¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀÄ 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ¤AiÀĪ ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¹PÉÆAqÀÄ §gÀĪÀAvÉ ºÁUÀÆ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À §UÉÎ 
ªÁ¸ÀÛ«PÀªÁzÀ ºÁUÀÆ £ÁåAiÀĪÁzÀ avÀætªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀ jÃwAiÀÄ°è ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß CAzÀA¢£ÀªÀgÉUÉ 
¤ªÀð»¹PÉÆAqÀÄ §gÀĪÀAvÉ £ÉÆÃrPÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) (1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ¯è G®ÉèÃT¸ À¯ÁzÀ £ËPÀgÀgÀ ªÉÃvÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, ¨sÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ¸ÉêÁ 
µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÀÄ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAvÉ EgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
14 
 
 (4) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀjUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ £ÉêÀÄPÁw C¢üPÁjAiÀiÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¹§âA¢AiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¸ÁªÀiÁ£Àå ¤AiÀÄAvÀæt ªÀÄvÀÄÛ ªÉÄðéZÁgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 13. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CrAiÀįè£À ¸ÉêÉUÉ ¸ÁªÀiÁ£Àå C£ÀºÀðvÉUÀ¼ÀÄ.Š  AiÀiÁªÀ ªÀåQÛAiÀÄÆ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁj 
CxÀªÁ £ËPÀgÀ£ÁV C®èzÉ, RÄzÁÝV CxÀªÁ vÀ£Àß ¥Á®ÄzÁgÀ£À ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ vÀ£Àß KdAl£À ªÀÄÆ®PÀ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÀiÁªÀ ÅzÉà µÉÃgÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÝgÉ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ªÀiÁrPÉÆAqÀ E®èªÉà CzÀgÀ ¥ÀgÀªÁV 
ªÀiÁrPÉÆAqÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀgÁj£À°è CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ CrAiÀÄ°è£À AiÀiÁªÀÅzÉà ¤AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è 
»vÁ¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÝgÉ DvÀ£ÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C¢üPÁj CxÀªÁ GzÉÆåÃVAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÝ®è CxÀªÁ DVgÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 14. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼ÀÄ.Š (1) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ CzsÀåPÀëgÀ ¥ÀǪÁð£ÀĪÀÄwAiÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåPÀëgÀÄ 
AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ CªÀ¢üUÀ¼À CAvÀgÀzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåPÀëgÀÄ ¤zsÀðj¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¸ÀܼÀzÀ°è 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ MAzÀÄ PÁå¯ÉAqÀgï ªÀµÀðzÀ°è PÀ¤µÀ× ¥ÀPÀë JgÀqÀÄ ¨ÁjAiÀiÁzÀgÀÆ ¸À¨sÉ 
¸ÉÃgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ®Æè CzsÀåPÀëgÀÄ CzsÀåPÀëvÉ ªÀ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀt¢AzÁV 
CzsÀåPÀëjUÉ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸À¨sÉUÉ ºÁdgÁUÀ ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¢zÀÝgÉ, ¸À¨sÉAiÀÄ°è ºÁdjgÀĪÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ vÀªÀÄä ¥ÉÊQ DAiÉÄÌ 
ªÀiÁqÀĪÀAxÀ AiÀiÁªÉǧâ EvÀgÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ CzsÀåPÀëvÉ ªÀ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß, ºÁdjzÀÄÝ ªÀÄvÀ ºÁPÀĪÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ C«gÉÆÃzsÀ ¸ÀªÀÄäw¸ÀÆZÀPÀ ªÀÄvÀzÀ 
ªÀÄÆ®PÀ PÉÊUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄAzÉ wêÀiÁð£ÀPÁÌV §AzÀ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ 
AiÀiÁªÀŪÉà ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½zÀÝ°è, DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ D «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ 
«µÀAiÀÄUÀ¼À §UÉÎ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ wêÀiÁð£ÀªÀÅ CAwªÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (4) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤tðAiÀĪÀÅ, F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÉà EvÀgÀ PÁ£ÀƤ£À 
G¥À§AzsÀªÀ£ÀÄß CxÀªÁ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CxÀªÁ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà P Á£ÀƤ£À CrAiÀÄ°è gÀa¸À¯ÁzÀ CxÀªÁ 
ºÉÆgÀr¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤AiÀĪÀÄ CxÀªÁ C¢ü¸ÀÆZÀ£É CxÀªÁ «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ 
gÁdå¸ÀPÁðgÀªÀÅ ºÉÆgÀr¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà DzÉñÀªÀ£ÀÄß G®èAX¸ÀÄvÀÛzÉAiÉÄAzÀÄ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ »vÁ¸ÀQÛUÉ 
CxÀªÁ PÁV£É¯É PÉëÃvÀæzÀ C©üªÀø¢Þ  ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉUÉ zsÀPÉÌ GAlĪÀiÁqÀÄvÀÛzÉ CxÀªÁ ºÁ¤PÀgÀªÁUÀÄvÀÛzÉAzÀÄ 
DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ ¥ÀlÖgÉ CªÀgÀÄ ¤tðAiÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¹zÀ ºÀ¢£ÉÊzÀÄ ¢£ÀUÀ¼À M¼ÀUÁV, «µÀAiÀÄzÀ 
§UÉÎ DzÉñÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÆÃj CzÀ£ÀÄß gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¹PÉÆqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄA¢£À ¸À¨sÉAiÀÄ°è 
 
15 
 
vÁ£ÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄzÀ §UÉÎ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ w½¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ PÀ¼ÀÄ»¹PÉÆlÖ CAxÀ «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ 
gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ DzÉñÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀªÀgÉUÉ, DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ D ¤tðAiÀĪÀ£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀ®Ä §zÀÞgÀ®è. 
 (5) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ vÀ£Àß ¸À¨sÉUÀ¼À PÁAiÀÄðPÀ¯Á¥ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖAvÉ F 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀĪÀÄUÀ½UÉ C¸ÀAUÀvÀªÁUÀzÀAvÀºÀ PÁAiÀÄð«zsÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß 
UÉÆvÀÄÛ¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 15. ªÀåªÀºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁzÀĪÉAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ HfðvÀªÁzÀªÉAzÀÄ ¥ÀǪ Àð¨sÁªÀ£É ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.Š 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀøvÀå CxÀªÁ ªÀåªÀºÀgÀuÉAiÀÄÄ C£ÀåxÁ F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ 
C£ÀĸÁgÀªÁVzÀÝgÉ, CzsÀåPÀëgÁV CxÀªÁ ¸ÀzÀ¸ÀågÁV PÁAiÀÄð¤ªÀð»¸ÀĪÀ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄ C£ÀºÀðvÉ CxÀªÁ 
£ÉêÀÄPÁwAiÀÄ°è£À £ÀÆå£ÀvÉAiÀÄÄ, CAxÀ PÀøvÀå CxÀªÁ ªÀåªÀºÀgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß zÀƶvÀUÉƽ¸ÀÄvÀÛzÉAiÉÄAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 16. ¸ÀÄvÉÆÛîÉAiÀÄ ªÀÄÆ­PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š (1) CzsÀåPÀëgÀÄ, AiÀiÁªÀÅzÉà 
¥ÀæPÀgÀtªÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ MAzÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ°è ZÀZÉðUÉ vÀgÀĪÀÅzÀPÉÌ §zÀ¯ÁV, ¤AiÀīĸÀ¯ÁzÀ £ÀªÀÄÆ£ÉAiÀÄ°è MAzÀÄ 
n¥ÀàtÂAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ £ÀqÀÄªÉ D §UÉÎ CªÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄ PÉÆÃj ¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁr¸À®Ä 
¤zÉðò¸À§ºÀÄzÀÄ. ºÁUÉ ¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ n¥ÀàtÂAiÀÄ°ègÀĪÀ ¥Àæ¸ÁÛªÀªÀ£ÀÄß J®è ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ C«gÉÆÃzsÀªÁV 
C£ÀĪÉÆâ¹zÀgÉ CzÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀªÀÄäw¸ÀÆZÀPÀ ¤tðAiÀĪÉA§ÄzÁV ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ vÀzÀ£ÀĸÁgÀªÁV 
ªÀÄÄA¢£À PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀPÁÌV ¥ÀjZÀ®£É ªÀiÁqÀ¯ÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤¢ðµÀÖ «µÀAiÀÄzÀ 
§UÉÎ AiÀiÁªÀÅzÉà ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛªÁzÀgÉ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, D «µÀ AiÀĪÀ£ÀÄß, gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
D §UÉÎ gÁdå¸ÀPÁðgÀzÀ wêÀiÁð£ÀªÀÅ CAwªÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) (1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀįè C©ü¥ÁæAiÀÄPÁÌV ¥ÀjZÀ­£É ªÀiÁqÀ®ÁzÀ ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À 
¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è AiÀiÁªÉǧ⠸ÀzÀ¸ÀågÀÄ n¥ÀàtÂAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ¥Àr¹g ÀĪÀ ¢£ÁAPÀzÉƼÀUÉ vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß 
w½¸À®Ä vÀ¦àzÀgÉ, CAxÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¸ÀÄvÉÆÛïÉAiÀiÁV PÀ¼ÀÄ»¸À¯ÁzÀ D n¥ÀàtÂAiÀÄ°è M¼ÀUÉÆAqÀ ¥Àæ¸ÁÛªÀªÀ£ÀÄß 
M¦àPÉÆArzÁÝgÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) 14£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ G¥À§AzsÀUÀ¼ÀÄ AiÀÄxÉÆÃavÀ ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ F ¥ÀæPÀgÀ tzÀ CrAiÀÄ°è 
¥ÀjZÀ®£É ªÀÄÆ®PÀ PÉÊUÉÆAqÀ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ½UÉ C£ÀéAiÀĪÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 17. PÉ­ªÉÇAzÀÄ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî­Ä CzsÀåPÀëgÀ C¢üPÁgÀ.Š  (1) AiÀiÁªÉÇAzÀÄ «µÀAiÀĪÀÅ, 14£Éà 
¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸À¨sÉ PÀgÉAiÀÄ®Ä CUÀvÀå¥Àr¸ÀĪÀ µÀÄÖ CxÀªÁ 16£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è 
¥ÀjZÀ®£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ wêÀiÁð¤¸ÀĪÀªÀgÉUÀÆ PÁAiÀÄ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀzÀµÀÄÖ vÀÄvÀÄð 
¸ÀégÀÆ¥ÀzÁÝVzÉAiÉÄAzÀÄ CxÀªÁ «µÀAiÀĪÀÅ UÀºÀ£ÀªÁzÀÄzÀ®èªÉAzÀÄ CzsÀåPÀëgÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀlÖ°è, vÁªÀÅ AiÀÄÄPÀÛªÉAzÀÄ 
 
16 
 
¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ DzÉà ±ÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀgÀÄ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À jÃwAiÀÄ°èAiÉÄà 
C£ÀĵÁ×£ÀUÉƽ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ F ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è CzsÀåPÀëgÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ wêÀiÁð£ÀªÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ªÀÄÄAzÉ 
CzÀgÀ ªÀÄÄA¢£À ¸À¨sÉAiÀÄ°è ªÀÄAr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ.  
CzsÁåAiÀÄ - III 
PÁV£É¯ÉAiÀÄ C©üªÀø¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ 
 18. PÁV£É®ÉAiÀįèAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼ÀÄ.Š (1) AiÀiÁªÀÅzÉà ¥ÀzÀÞw, ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄ, gÀÆrüAiÀÄ°è CxÀªÁ 
vÀvÁÌ®zÀ°è eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À CrAiÀÄ°è ¸Àøf¸À¯ÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ C¹ÛvÀézÀ°ègÀĪÀ £ Áå¸ÀzÀ 
¤§AzsÀ£ÉUÀ¼À°è K£Éà EzÀÝgÀÆ, C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ¥Àr¹zÀ PÁV£É¯ÉAiÀÄ°ègÀĪÀ J¯Áè CxÀªÁ AiÀiÁªÀŪÉà 
¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ vÁtUÀ¼À ¸ÀA¥ÀÇtð ¤AiÀÄAvÀæt, MqÉvÀ£À, DqÀ½vÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ ªÉÄðéZÁgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß FUÁUÀ¯Éà 
gÁdå¸ÀPÁðgÀzÀ°è CzÀÄ ¤»vÀªÁVgÀ¢zÀÝgÉ gÁdå¸ÀP ÁðgÀªÀÅ ¨sÀƸÁé¢üãÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1894PÉÌ (1894gÀ PÉÃAzÀæ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1) C£ÀĸÁgÀªÁV ¸Áé¢üãÀ¥Àr¹PÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ D vÀgÀĪÁAiÀÄ gÁdå¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆa¹zÀ 
¢£ÁAPÀ¢AzÀ CzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ªÀUÁðªÀuÉAiÀiÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ,  F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ CrAiÀÄ°è ¸Á é¢üãÀ¥Àr¹PÉÆAqÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ¨sÀƸÁé¢üãÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 
1894gÀ CrAiÀÄ°è ¸ÁªÀðd¤PÀ GzÉÝñÀPÁÌV ¸Áé¢üãÀ¥Àr¹PÉƼÀî¯ÁVzÉ JAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, vÁvÁÌ°PÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ ¨sÁ«¹zÀgÉ, CzÀÄ 
¸ÁªÀiÁ£Àå CxÀªÁ «±ÉõÀ DzÉñÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ vÁvÁÌ°PÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 19. C£ÀĸÀÆaAiÀÄ wzÀÄÝ¥ÀrUÉ C¢üPÁgÀ.Š gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ, 
¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ PÁAiÀÄð«zsÁ£ÀªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ C£ÀĸÀÆaAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà £ÀªÀÄÆzÀ£ÀÄß 
¸ÉÃj¹ CxÀªÁ ªÀiÁ¥Àðr¹ CzÀ£ÀÄß wzÀÄÝ¥ÀrªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
 20. C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ, CzÀgÀ C£ÀĪÉÆÃzÀ£É ºÁUÀÆ CzÀ£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀ 
UÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, CzÀgÀ gÀZÀ£ÉAiÀiÁzÀ ªÉÄïÉ, DzÀµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É PÁV£É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ 
AiÀiÁvÁæ ¸ÀܼÀª À£ÁßV ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ºÁUÀÆ ¥ÀæªÁ¹ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAvÀPÀ« PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀÄ, CªÀgÀ 
¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ²µÀågÀ ¹zÁÞAvÀ aAvÀ£ÉUÀ¼À ªÉÊZÁjPÀ ºÁUÀÆ ¥ÀæZÁgÀzÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁr 
C©üªÀø¢ÞUÉƽ¸À®Ä AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉA iÀÄÄ F ªÀÄÄA¢£ÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß 
M¼ÀUÉÆArgÀ§ºÀÄzÀÄ, JAzÀgÉ:Š 
 
17 
 
 (J) AiÀiÁªÀÅzÉà ¥ÀgÀA¥ÀgÉ vÁtzÀ CxÀªÁ PÀlÖqÀUÀ¼À ¸ÀAgÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ fÃuÉÆðÃzÁÝgÀPÁÌV 
PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ; 
 (©) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C©ü¥ÁæAiÀÄzÀ°è C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸À®Ä CªÀ±ÀåªÁz À 
¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß, ¨sÀƸÁé¢üãÀ CxÀªÁ Rjâ CxÀªÁ «¤ªÀÄAiÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ C£ÀåxÁ ¸Áé¢üãÀ¥Àr¹ 
PÉƼÀÄîªÀÅzÀPÁÌV ¥Àæ¸ÁÛªÀUÀ¼ÀÄ; 
 (¹) ¸ÁªÀðd¤PÀ GzÁå£ÀªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, ¥sÀ®¥ÀŵÀà vÉÆÃlUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ªÀÄøUÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, PÁgAfUÀ¼ÀÄ, PÀøvÀPÀ 
d®¥ÁvÀUÀ¼ÀÄ, ªÀ£ÀåªÀÄøUÀ GzÁå£À ªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, zÉÆÃt «ºÁgÀ CxÀªÁ EvÀgÀ d® QæÃqÁ ¸Ë®¨sÀå«gÀĪÀ 
¸ÀgÉÆêÀgÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ EAxÀªÉà ¥ÀæªÁ¹UÀ½UÉ DPÀµÀðuÉAiÀÄ£ÀÄßAlĪÀiÁqÀĪÀAxÀ EvÀgÀ PÉÃAzÀæUÀ¼À£ÀÄß 
¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (r) ««zsÀ ªÀUÀðzÀ ¥ÀæªÁ¹UÀgÀ CªÀ°ÀåPÀvÉ ¥ÀÇgÉʸÀ­Ä bÀvÀæUÀ¼ÀÄ, ªÀ¸ÀwŠUÀøºÀUÀ¼ÀÄ, PÀÄnÃgÀUÀ¼ÀÄ, 
ºÉÆÃmÉ®ÄUÀ¼ÀÄ, gɸÉÆÖÃgÁUÀ¼ÀÄ  ªÀÄvÀÄÛ ¨sÉÆÃd£Á®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (E) CªÀ°ÀåPÀ ¸Á­Ä CAUÀrUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ ªÁtÂd劸ÀAQÃtðUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (J¥sï) C£ÀĨsÀªÀ ªÀÄAl¥ÀzÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è MAzÀÄ ¸À¨sÁAUÀtªÀ£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (f) DAiÀÄPÀnÖ£À ¸ÀܼÀUÀ¼À°è ¥ÁæxÀð£Á ªÀÄA¢gÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ zsÁå£À ªÀÄA¢gÀUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (JZï) 2£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ¥Àj¨sÁ¶¸À¯ÁzÀAvÉ ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß PÀ°à¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (L) PÀlÖqÀUÀ¼À ¤ªÀiÁðt ºÁUÀÆ ¥ÀÅ£ÀgªÀiÁðtªÀÇ ¸ÉÃjzÀAvÉ J®Áè CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ 
«£Áå¸À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÀÄ «£Áå¸À; 
 (eÉ) ZÀgÀAr ªÀåªÀ¸ÉÜ, «zÀÄåZÀáQÛ ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÀÄ ¥ÀÇgÉÊPÉ ªÀÄvÀÄÛ £ÉʪÀÄð®å ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (PÉ) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¸ÁzsÁgÀtªÁV vÀ£Àß AiÉÆÃd£Á PÁAiÀÄðPÉÌ C£ÀÄPÀÆ®ªÁUÀĪÀAvÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄRåªÁV 
¤ÃgÀÄ GvÀÛªÀĪÁV ºÀjAiÀÄĪÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¸À®Ä, AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß JvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ 
¨sÁ«¹zÀgÉ CAxÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß JvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (J¯ï) PÁV£É®ÉAiÀįè CxÀªÁ CzÀPÉÌ ºÉÆA¢PÉÆAqÀAwgÀĪÀ ¥ÀæzÉðÀzÀ¯è GvÀÛªÀÄ UÁ½Š¨É¼ÀPÀÄ 
zÉÆgÀPÀĪÀAvÉ SÁ° eÁUÀUÀ¼À£ÀÄß ©qÀĪÀÅzÀÄ; 
 (JªÀiï) d£ÀgÀ ªÁ¸ÀPÉÌ AiÉÆÃUÀåªÀ®èzÀ ºÁUÀÆ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉUÉ vÀPÀÌzÀ®èzÀ J®è PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß 
PÉqÀªÀŪÀÅzÀÄ; 
 
18 
 
 (J£ï) CqÀZÀuÉAiÀÄ£ÀÄßAlĪÀiÁqÀĪÀ PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ PÀlÖqÀUÀ¼À ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß PÉqÀªÀŪÀÅzÀÄ; 
 (M) PÀlÖqÀUÀ¼À ¤ªÀiÁðt ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÅ£Àg浪ÀiÁðt, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ  ¸ÀAgÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (¦) 26£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è£À G¥À§AzsÀUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ, AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è ¸ÉÃjgÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀévÀÛ£ÀÄß 
ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ, ¨ÁrUÉUÉ PÉÆqÀĪÀÅzÀÄ CxÀªÁ «¤ªÀÄAiÀÄ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ; 
 (PÀÆå) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ £ËPÀgÀjUÉ ªÀ¸Àw ¸Ë®¨sÀåªÀ£ÀÄß MzÀV¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
 (Dgï) ¸ÀA¥ÀPÀð ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁjUÉ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À£ÀÄß MzÀV¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
  (J¸ï) C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ¨sËUÉÆýPÀ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è FVgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄAzÀĪÀj¸À®Ä 
C£ÀĪÀÄw¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ªÀÄwÃAiÀÄ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÉÆA¢UÉ,  CªÀÅ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ¥ÀjPÀ®à£ÉUÉ 
¸ÀjºÉÆAzÀÄwÛgÀĪÀªÀgÉUÉ ºÉÆAzÁtÂPÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ M¥ÀàAzÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ; 
 (n) PÁV£É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÁA¸ÀÌÈwPÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV, AiÀiÁvÁæ¸ÀܼÀªÀ£ÁßV ªÀÄvÀÄÛ CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¥ÀæªÁ¹ 
PÉÃAzÀæªÀ£ÁßV ªÀiÁqÀĪÀÅzÀPÁÌV ªÀÄv ÀÄÛ ¸ÀAvÀ PÀ« PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀ ¹zÁÞAvÀ aAvÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉ, CªÀgÀ 
¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ ºÁUÀÆ ²µÀågÀ ¹zÁÞAvÀ aAvÀ£ÀUÀ¼À «ZÁgÀ ªÀÄAxÀ£À ªÀiÁqÀĪÀÅzÀPÁÌV ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAvÀ PÀ« 
PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀ, CªÀgÀ ¸ÀªÀÄPÁ°Ã£ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ²µÀågÀ fêÀ£À ªÀÄvÀÄÛ ¨ÉÆÃzsÀ£ÉUÀ½UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥À lÖ EvÀgÀ ªÀĺÀvÀézÀ 
¸ÀܼÀUÀ¼À ¸ÀAgÀPÀëuÉ ºÁUÀÆ C©üªÀø¢ÞUÁV ºÁUÀÆ zÁ¸À ¸Á»vÀåzÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀPÁÌV ±ÉÊPÀëtÂPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£Á 
PÉÃAzÀæzÀ ªÀÄvÀÄÛ D «µÀAiÀÄPÉÌ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖAvÉ «²µÀÖ UÀæAxÁ®AiÀÄzÀ ¸ÁÜ¥À£ÉUÁV, AiÀÄÄPÀÛ ºÁUÀÆ 
D£ÀĵÀAVPÀªÉAzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀqÀĪÀAxÀ EvÀgÀ AiÀiÁªÀŪÉà «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ; 
 (AiÀÄÄ) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÁæzÉòPÀ ¥Àj«ÄwAiÉƼÀV£À LwºÁ¹PÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܼÀzÀ°è 
ªÀÄtÂÚ£À°è ºÀÆvÀÄ ºÉÆÃVªÉ JAzÀÄ £ÀA§¯ÁzÀ ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀŪÁzÀgÀÆ EzÀÝgÉ CªÀ£ÀÄß 
¨sÀƫĬÄAzÀ ºÉÆgÀUÉ vÉUÉAiÀÄĪÀÅzÀPÁÌV GvÀÍ£À£À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÅgÁvÀvÀé ±Á¸ÀÛæ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ C£ÉéõÀuÉ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, F RAqÀzÀ°è M¼ÀUÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ AiÀiÁªÀÅzÀÆ ¥ÁæaãÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÅgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ 
ªÀÄvÀÄÛ CªÀ±ÉõÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1958gÀ (1958gÀ PÉÃAzÀæ C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 24)  G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß 
CzsÁågÉÆû¸ÀÄvÀÛzÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 (2) (1)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀr ¹zÀÞ¥Àr¸À®ÁzÀ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ C£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉUÁV 
gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¹PÉÆqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ¼À ¸À»vÀªÁV CxÀªÁ AiÀiÁªÀŪÉà 
ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ½®èzÉ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 
19 
 
 (3) (2)£Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀr C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ²¥sÁgÀ¸ÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÁ® PÁ®PÉÌ vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ¼À£ÀÄß 
AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ°è ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
 (4) F ¥ÀæPÀgÀtzÀr gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C£ÀĪÉÆâ¹zÀ C©üªÀø¢Þ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðUÀvÀ 
UÉƽ¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV PÁªÀÄUÁjUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîªÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ 
ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 21. PÁV£É®ÉAiÀÄ ¤ªÀðºÀuÉ.Š  gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ²¥sÁgÀ¹ì£À ªÉÄÃ¯É CxÀªÁ C£ÀåxÁ, 
PÁV£É¯ÉAiÀÄ ¤ªÀðºÀuÉUÁV ¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄÆ®PÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ, F G¥À§AzsÀUÀ¼À°è CzÀgÀ 
¥ÀgÀA¥ÀgÉ vÁtUÀ¼ÀÆ ¸ÉÃjzÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¸ÀévÀÛ£ÀÄß §¼À¹PÉƼÀÀÄzÁzÀ jÃw, UÁæªÀÄPÉÌ §gÀĪÀ ¨sÀPÀÛ gÀÄ, 
AiÀiÁwæPÀgÀÄ, ¥ÀæªÁ¹UÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ¸ÀAzÀ±ÀðPÀgÀÄ §¼À¹PÉƼÀÀÄzÁzÀ ««zsÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ½UÁV CªÀjAzÀ 
ªÀ¸ÀÆ®Ä ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÁzÀ zÀgÀUÀ¼ÀÄ, ±ÀÄ®ÌUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ EvÀgÀ ªÉZÀÑUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ vÁtUÀ¼À DªÀgÀtPÉÌ 
¸ÀA§A¢ü¹zÀ AiÀÄÄPÀÛªÁzÀAxÀ EvÀgÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ;  ¨sÀÆ PÀAzÁAiÀÄzÀ ¨ÁQ JA§AvÉ ¨ÁrUÉ CxÀªÁ 
£ÀµÀÖ¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ªÀ¸ÀÆ®Ä ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀ ªÀÄÄAvÁzÀ EvÀgÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 22. PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁV£É¯ÉUÉ M AzÀÄ C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ UÁæªÀÄ¥À AZÁAiÀÄw 
DVgÀĪÀÅzÀÄ.Š PÀ£ÁðlPÀ ¥ÀAZÁAiÀÄvïgÁeï C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1993gÀ°è (1993gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 14) 
K£Éà EzÀÝgÀÆ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ gÀZÀ£ÉAiÀiÁzÀ ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ, CzÀÄ PÁV£É¯ÉAiÀÄ C©üªÀø¢Þ 
¥Áæ¢üPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw DVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, PÀ£ÁðlPÀ ¥ÀAZÁAiÀÄvïgÁeï C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 
1993gÀ (1993gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 14) 4£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è ¸ÀzÀj ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ gÀavÀªÁVzÀÝgÉ 
ºÉÃUÉÆà ºÁUÉ UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄwAiÀÄ J®è C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ZÀ¯Á¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß 
£ÉÃgÀªÉÃj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 23. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ C£ÀĪÀÄw E®èzÉ AiÀiÁªÀÅzÉà EvÀgÀ ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ªÀåQÛAiÀÄÄ C©üªÀø¢ÞAiÀÄ£ÀÄß 
PÉÊUÉƼÀîPÀÆqÀzÀÄ.Š (1) vÀvÁÌ®zÀ°è eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀƤ£À°è K£Éà EzÀÝgÀÆ, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
¥ÀǪÁð£ÀĪÀÄwAiÉÆA¢UÉ ºÉÆgÀvÀÄ, PÁV£É¯ÉAiÉƼÀUÉ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁ®PÁ® PÉÌ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀPÁðj 
gÁdå¥ÀvÀæzÀ°è ¥ÀæPÀluÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ªÀiÁzÀjUÀ¼À AiÀiÁªÀÅzÉà C©üªÀø¢ÞAiÀÄ£ÀÄß 
AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ªÀåQÛAiÀÄÄ PÉÊUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 (2) PÁV£É¯ÉAiÉƼÀUÉ, (1)£Éà G¥À ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è G¯ÉèÃT¹zÀ AiÀiÁªÀ ÅzÉà C©üªÀø¢Þ PÉÊUÉƼÀî®Ä, CAxÀ 
C©üªÀø¢ÞUÁV ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃrzÀÝ ºÉÆgÀvÀÄ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß 
¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÝ®è. 
 
20 
 
 (3) (1)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ°è G¯ÉèÃT¹zÀ C©üªÀø¢ÞAiÀÄ£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî®Ä Eaá¸ÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Áæ¢üPÁgÀ  
CxÀªÁ ªÀåQÛAiÀÄÄ C AxÀ C©üªÀø¢ÞAiÀÄ£ÀÄß PÉÊUÉƼÀî®Ä C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß PÉÆÃj °TvÀ CfðAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ 
¸À°è¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (4) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, vÁ£ÀÄ CªÀ±ÀåªÉ AzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀ AxÀ «ZÁgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß £ÀqɹzÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, vÁ£ÀÄ 
«¢ü¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÉÆqÀ£É CxÀªÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ½®èzÉ C AxÀ C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß 
¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ CxÀªÁ CAxÀ C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀ®Ä ¤gÁPÀj¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 (5) (4)£Éà G¥À ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°èAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ wêÀiÁð£À¢ AzÀ ¨Á¢üvÀªÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà 
¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ªÀåQÛAiÀÄÄ, wêÀiÁð£À zÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ ªÀÄƪÀvÀÄÛ ¢£ÀUÀ¼ÉƼÀUÉ C AxÀ wêÀiÁð£ÀzÀ «gÀÄzÀÞ 
gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ C¦Ã®£ÀÄß  ¸À°è¸À§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ D §UÉÎ gÁdå¸ÀPÁðgÀzÀ wêÀiÁð£ÀªÀÅ CAwªÀĪÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ: 
 ¥ÀgÀAvÀÄ, C AxÀ C¦Ã®£ÀÄß ¸À°è¸ÀĪÀ ¨Á¢üvÀ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, PÉà AÀzÀæ ¸ÀPÁðgÀzÀ DqÀ½vÀ 
¤AiÀÄAvÀætzÀ°èzÀÝgÉ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ PÉà AzÀæ ¸ÀPÁðgÀzÉÆqÀ£É ¸ÀªÀiÁ¯ÉÆÃZÀ£É £ÀqɹzÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ C¦Ã®£ÀÄß 
wêÀiÁð¤¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (6) AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ (5)£Éà G¥À ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è ªÀiÁ¥Àðr¸À¯ÁzÀ AvÉ (4)£Éà G¥À 
¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è ¤ÃrzÀ wêÀiÁð£ÀPÉÌ «gÀÄz ÀÞªÁV AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß PÉÊUÉÆ ArzÀÝgÉ, C AxÀ 
wêÀiÁð£ÀPÉÌ «gÀÄzÀÞªÁV PÉÊUÉÆAqÀ AiÀiÁªÀÅzÉà C©üªÀø¢ÞAiÀÄ£ÀÄß PÉqÀºÀĪÀ, £Á±À¥Àr¸ÀĪÀ CxÀªÁ vÉUÉzÀĺÁPÀĪÀ 
C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ PÉqÀºÀĪÀ, £Á±À¥Àr¸ÀĪÀ CxÀªÁ vÉUÉzÀĺÁPÀĪÀ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ  ªÀåQÛ¬ÄAzÀ 
CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀ¢AzÀ ªÀ¸ÀƯÁäqÀĪÀ  C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 24. ¥ÀæªÉðÀPÉÌ C¢üPÁgÀ.Š  ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀªÀ£ÀÄß, PÉ®¸ÀUÁgÀgÀ 
¸ÀºÁAiÀÄ¥ÀqÉzÀÄ CxÀªÁ ¸ÀºÁAiÀĪÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄzÉ, 
 (J) CAxÀ ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ PÀlÖqÀPÁÌV AiÀiÁªÀÅzÉà «ZÁgÀuÉ, vÀ¥Á¸ÀuÉ, C¼ÀvÉ CxÀªÁ ¸À«ÄÃPÉë CxÀªÁ 
ªÀÄlÖ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ; 
 (©) ¤ªÀiÁðtzÀ°ègÀĪÀ PÁªÀÄUÁjUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ M¼ÀZÀgÀ Ar ºÁUÀÆ ZÀgÀ ArUÀ¼À 
ªÀiÁUÀðªÀ£ÀÄß RavÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ; 
 (¹) PɼÀ ªÀÄtÂÚ£À°è vÉÆÃqÀĪÀ CxÀªÁ PÉÆgÉAiÀÄĪÀ; 
 (r) PÁªÀÄUÁjAiÀÄ UÀrUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ GzÉÝòvÀ gÉÃSÉUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ; 
 (E) UÀÄgÀÄvÀÄUÀ¼À£ÀÄß Ej¸ÀĪÀ ºÁUÀÆ PÀAzÀPÀUÀ¼À£ÀÄß vÉÆÃqÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ CAxÀ ªÀÄlÖUÀ¼À£ÀÄß, UÀrUÀ¼À£ÀÄß 
ªÀÄvÀÄÛ gÉÃSÉUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀĪÀ; 
 
21 
 
 (J¥sï) AiÀiÁªÀÅzÉà AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß G®è AX¹ CxÀªÁ AiÀiÁªÀ µÀgÀvÀÄÛUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ CAxÀ 
C£ÀĪÀÄwAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁVvÉÆÛà D µÀgÀvÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß G®è AX¹ AiÀiÁªÀÅzÉà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß 
C©üªÀø¢Þ¥Àr¸À¯ÁUÀÄwÛzÉAiÉÄà CxÀªÁ C©üªÀø¢Þ¥Àr¸À¯ÁVzÉAiÉÄà J A§ÄzÀ£ÀÄß RavÀ¥Àr¹PÉƼÀÄîªÀ; 
CxÀªÁ 
 (f) F C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ zÀPÀë DqÀ½vÀPÁÌV CªÀ°ÀåPÀªÁzÀ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀĪÀ,Š  
  Š GzÉÝðÀPÁÌV ¥ÀæªÉñ¸À­Ä AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄ£ÀÄß ¥Áæ¢üPÀj¸À§ºÀÄzÀÄ: 
  ¥ÀgÀAvÀÄ, 
 (i) ¸ÀÆAiÉÆðÃzÀAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆAiÀiÁð¸ÀÛzÉƼÀV£À CªÀ¢üAiÀÄ ºÉÆgÀvÁV ªÀÄvÀÄÛ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ¤UÉ 
CxÀªÁ C°è AiÀiÁª Éǧâ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ£ÀÄ EgÀ¢zÀÝgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ 
ªÀiÁ°ÃPÀ¤UÉ ¸ÀÆPÀÛ £ÉÆÃnøÀ£ÀÄß PÉÆqÀzÉ ºÁUÉ ¥ÀæªÉò¸ÀvÀPÀÌzÀÝ®è; 
 (ii) ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ CxÀªÁ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, AiÀiÁgÁzÀgÀÆ EzÀÝgÉ CªÀgÀÄ, CAxÀ ¨sÀÆ«Ä CxÀªÁ 
PÀlÖqÀ¢AzÀ ºÉÆgÀ ºÉÆÃUÀ®Ä ¸ÁPÀµÀÄÖ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß ¥Àæw ¸ÀAzÀÀ¨sÀðzÀ°èAiÀÄÆ ¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
 (iii) ¥ÀæªÉñÀ ªÀiÁrzÀ GzÉÝñÀzÀ dgÀÆgÀÄ CªÀ±ÀåPÀvÉUÉ ¸ÀjºÉÆAzÀĪÀµÀÖgÀ ªÀÄnÖUÉ ¥ÀæªÉò¹zÀ ¨sÀÆ«Ä 
CxÀªÁ PÀlÖqÀzÀ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀ£À ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ zsÁ«ÄðPÀ DZÀgÀuÉUÉ AiÀiÁªÁUÀ®Æ ¸ÀÆPÀÛ 
UËgÀªÀ ¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 25. ±ÀÄ­Ì «¢ü¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š 23£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è C£ÀĪÀÄwUÀ¼À ¤ÃrPÉUÁV «¤AiÀĪÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ 
¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ zÀgÀzÀ°è ±ÀĮ̪À£ÀÄß «¢ü¸ÀĪÀÅzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ PÁ£ÀÆ£ÀħzÀÞªÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 26. ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É.Š  PÀ£ÁðlPÀ ¥ÁæaãÀ ªÀÄvÀÄÛ LwºÁ¹PÀ 
¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ¥ÀÅgÁvÀvÀé ¸ÀܼÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀ±ÉõÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1961 gÀ°è (1962gÀ PÀ£ÁðlPÀ 
C¢ü¤AiÀĪÀÄ ¸ÀASÉå 7) K£Éà EzÀÝgÀÆ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ vÁ£ÀÄ ZÀ¯Á¬Ä¸À§ºÀÄzÁzÀ 
AiÀiÁªÀŪÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀr¹zÀ 
vÀgÀĪÁAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ°è ¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ 
CAxÀ ¥ÀæPÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 27. ©Ã¢ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À ¤ªÀ ðºÀuÉAiÀÄ PÀvÀðªÀå.Š PÀ£ÁðlPÀ ¥ÀAZÁAiÀÄvïgÁeï C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1993 
gÀ°è (1993gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 14) K£Éà EzÀÝgÀÆ, F ªÀÄÄA¢£À «µÀAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ vÁ£ÀÄ 
PÁ£ÀÆ£ÀÄ §zÀÞªÁV §¼À¸À§ºÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÁzsÀ£À CxÀªÁ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÀæªÀ ÄzÀ 
ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀªÀÄAd¸ÀªÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄ¥ÀðPÀªÁzÀ G¥À§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀĪÀÅzÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ PÀvÀðªÀåªÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ; 
JAzÀgÉ:Š 
 
22 
 
 (J) PÁV£É¯ÉAiÀÄ°è ©Ã¢UÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ, zÀÄgÀ¹Û ªÀiÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ, ¢Ã¥À ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀéZÀáUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ; 
ªÀÄvÀÄÛ 
 (©) PÁV£É¯ÉAiÀÄ ©Ã¢UÀ¼À ¸ÀA§AzsÀzÀ°è ZÀgÀAr, £ÉʪÀÄð®å ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÀÄ ¸ÀgÀ§gÁdÄ. 
 28. 1974gÀ PÀ£ÁðlPÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 32£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š  (1) gÁdå 
¸ÀPÁðgÀªÀÅ, (2)£Éà G¥À¥ÀæPÀgÀtzÀ G¥À§AzsÀUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÄÖ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ, CAxÀ C¢ü¸ÀÆZÀ£É AiÀÄ°è 
¤¢ðµÀÖ¥Àr¸À§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¢£ÁAPÀ¢AzÀ, PÀ£ÁðlPÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ¼À (C£À¢üPÀøvÀ C¢ü¨sÉÆÃUÀzÁgÀgÀ£ÀÄß 
ºÉÆgÀºÁPÀĪÀ) C¢ü¤AiÀĪÀÄ, 1974gÀ C¢ü¤AiÀĪÀĪÀÅ ¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹ C£Àé¬Ä¸ÀĪÀAvÉ 
¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¸ÉÃjzÀ, CzÀgÀ°è ¤»vÀªÁzÀ CxÀªÁ CzÀÄ UÀÄwÛUÉ UÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ DªÀgÀtPÉÌ, C£Àé¬Ä¸ÀvÀPÀÌzÉÝAzÀÄ 
G¥À§AzsÀ PÀ°à¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 (2) (1)£Éà G¥À ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀÄ°è C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀr¹zÀ vÀgÀĪÁAiÀÄ, ªÉÄîÌAqÀ 
C¢ü¤AiÀĪÀĪÀÅ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀr gÀa¹zÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ F ªÀÄÄA¢£À ªÀiÁ¥ÁðqÀÄUÀ¼ÉÆqÀ£É ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¸ÉÃjzÀ 
DªÀgÀtUÀ½UÉ C£ÀéAiÀĪÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ, JAzÀgÉ,Š 
  (J) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, vÁ£ÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAvÉ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
M§â C¢üPÁjAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄîÌAqÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ½UÁV ¸ÀPÀëªÀÄ C¢üPÁj JAzÀÄ 
£ÉëĸÀ§ºÀÄzÀÄ; 
  (©) D C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ° è ªÀÄvÀÄÛ D ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À°è ``¸ÁªÀðd¤PÀ DªÀgÀt'' PÉÌ ªÀiÁrzÀ 
G¯ÉèÃRUÀ¼ÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DªÀgÀtUÀ½UÉ  ªÀiÁrzÀ G¯ÉèÃRUÀ¼ÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ D 
C¢ü¤AiÀĪÀÄzÀ 6, 7, 8, 14, 15, 16 ªÀÄvÀÄÛ 17£Éà ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À°è ``gÁdå ¸ÀPÁðgÀ'' PÉÌ  
ªÀiÁrzÀ G¯ÉèÃRUÀ¼À£ÀÄß, ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ªÀiÁrzÀ G¯ÉèÃRUÀ¼ÉAzÀÄ  ¨sÁ«¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 29. ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀÄPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁvÉæ PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀPÉÌ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ.Š  F ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ 
vÁtUÀ½UÉ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥ÀæZÁgÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ®Ä ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ, ZÁjwæPÀ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁwæPÀ ¥ÀæªÁ¸ÉÆÃzÀåªÀĪÀ£ÀÄß 
GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 
CAxÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ F ªÀÄÄA¢£ÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀvÀPÀÌzÀÄÝ:Š 
 (J) PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀ dAiÀÄAw GvÀìªÀ 
 (©) zÁ¸À ¸Á»vÉÆåÃvÀìªÀ 
 (¹) PÀ¯Á ¥ÀæzÀ±Àð£ÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁgÁl 
 
23 
 
 (r) ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, «ZÁgÀUÉÆö×UÀ¼ÀÄ, PÁAiÀiÁðUÁgÀUÀ¼ÀÄ 
 (E) ªÁ¶ðPÀ eÁvÉæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ «±ÉõÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ ºÀ§âUÀ¼ÀÄ 
 30. C¢üPÁgÀUÀ¼À ¥ÀævÁåAiÉÆÃd£É.Š  (1) 45£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀr ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀa¸ÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß 
ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹ gÁdå ¸À PÁðgÀªÀÅ C¢ü¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ F CzsÁåzÉñÀzÀr CxÀªÁ CzsÁåzÉñÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ 
CzÀPÉÌ ¥ÀæzÀvÀÛªÁzÀ AiÀiÁªÀŪÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß, AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 (2) 46£Éà ¥ÀæPÀgÀtzÀrAiÀÄ «¤AiÀĪÀÄ gÀZÀ£Á¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀÄ¥Àr¹, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ « ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À 
ªÀÄÆ®PÀ, F CzsÁåzÉñÀzÀr CxÀªÁ CzsÁåzÉñÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ CzÀPÉÌ ¥ÀæzÀvÀÛªÁzÀ AiÀiÁªÀŪÉà C¢üPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß 
DAiÀÄÄPÀÛjUÉ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ EvÀgÀ C¢üPÁjUÀ½UÉ ¥ÀævÁåAiÉÆÃf¸À§ºÀÄzÀÄ. 
CzsÁåAiÀÄ - IV 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀévÀÄÛ 
 31. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü.Š (1) PÁV£É¯É C©üªÀø¢Þ ¥Áæ¢üPÁgÀ ¤¢üAiÉÄAzÀÄ PÀgÉAiÀįÁUÀĪÀ  MAzÀÄ ¤¢üAiÀÄÄ 
EgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) ¸ÀzÀj ¤¢üUÉ,Š 
  (i) PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ, gÁdå ¸ÀPÁðgÀ, AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Áæ¢üPÁgÀ CxÀªÁ ¤UÀ«ÄvÀªÁzÀ E®èªÉà 
¤UÀ«ÄvÀªÀ®èzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ¤PÁAiÀÄ CxÀªÁ AiÀiÁªÉǧ⠪ÀåQÛAiÀÄÄ ¤ÃrzÀ J®è C£ÀÄzÁ£ÀUÀ¼ÀÄ, 
zsÀ£À ¸ÀºÁAiÀÄ, zÉÃtÂUÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ zÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß; 
  (ii) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ¸Á® ¥ÀqÉzÀ ªÉƧ®UÀ£ÀÄß; ªÀÄvÀÄÛ 
  (iii) AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄÆ®¢AzÁUÀ°Ã, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CxÀªÁ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ¥ÀqÉzÀÄPÉÆAqÀ 
EvÀgÀ J®è ªÉÆvÀÛUÀ¼À£ÀÄß, 
  ŠdªÉÄ ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ C£ÀåxÁ ¤zÉðò¹zÀ ºÉÆgÀvÀÄ, ¤¢üUÉ dªÉĪÀiÁqÀ¯ÁzÀ J®è ºÀtªÀ£ÀÄß 
AiÀiÁªÀÅzÉà C£ÀĸÀÆavÀ ¨ÁåAQ£À°è CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ReÁ£ÉAiÀÄ°è Ej¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
24 
 
 (4) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀÄÄPÀÛjUÉ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ C¢üPÁjUÀ½UÉ ªÀÄvÀÄÛ £ËPÀgÀjUÉ ¸ÀAzÁAi ÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁzÀ 
ªÉÃvÀ£ÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀøwÛªÉÃvÀ£ÀªÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è, CzÀ£ÀÆß M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ 
DqÀ½vÁvÀäPÀ ªÉZÀÑUÀ¼À£ÀÄß ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¤¢ü¬ÄAzÀ ¨sÀj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 32. ¤¢üAiÀÄ §¼ÀPÉ.Š ¤¢üAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ ºÉÆ0¢gÀĪÀ CxÀªÁ CzÀgÀ°è ¤»vÀªÁVgÀĪÀ J®è 
¸ÀévÀÛ£ÀÄß F CzsÁåzÉñÀzÀ GzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß £ÉgÀªÉÃj¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV §¼À¹PÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 33. ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ C£ÀÄzÁ£À.Š  gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ, ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ vÀ£ÀßzÉà 
¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ½AzÀ ¸ÀéAiÀÄA ¤ªÀðºÀuÉ ªÀiÁrPÉƼÀÄîªÀ º ÀAvÀªÀ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀŪÀªÀgÉUÉ, CzÀgÀ DqÀ½vÁvÀäPÀ ªÉZÀÑUÀ½UÉ 
¸ÀªÀÄ£ÁzÀ ªÉÆvÀÛªÀ£ÀÄß C£ÀÄzÁ£ÀzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¤ÃqÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 34. ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ.Š (1) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¢£ÁAPÀPÉÌ 
ªÉÆzÀ®Ä ªÀÄvÀÄÛ CAxÀ £ÀªÀÄÆ£ÉAiÀÄ°è, ªÀÄÄA§gÀ ĪÀ K¦æ¯ï MAzÀ£ÉAiÀÄ ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀĪÀ 
ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀµÀðPÁÌV vÀ£Àß DzÁAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÉZÀÑzÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁd£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå 
¸ÀPÁðgÀPÉÌ ªÀÄAdÆgÁwUÁV PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CªÀ±ÀåªÁzÀgÉ, AiÀiÁªÀÅzÉà ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀµÀðzÀ 
CªÀ¢üAiÀÄ°è ¥ÀÇgÀPÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀºÀ ¹zÀÞ¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ.  
 (2) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, F DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÇgÀPÀ §eÉmï CAzÁdÄUÀ¼À£ÀÄß, 
CªÀÅUÀ¼À°è ªÀiÁ¥ÁðlÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁr CxÀªÁ ªÀiÁqÀzÉ C£ÀĪÉÆâ¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (3) CvÀåAvÀ vÀÄvÀÄð ¸ÀA zÀ¨sÀðUÀ¼À°è, DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ MAzÀÄ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀµÀðzÀ°è LzÀÄ ®PÀë 
gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ «ÄÃgÀzÀAvÉ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß, CAxÀ ªÉZÀѪÀ£ÀÄß (2) £Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀr gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ 
C£ÀĪÉÆâ¹zÀ ªÁ¶ðPÀ CxÀªÁ ¥ÀÇgÀPÀ DAiÀĪÀåAiÀÄ CAzÁf£À°è ¸ÉÃj¹®è¢zÁÝUÀÆå, ªÀiÁqÀ®Ä 
¸ÀPÀëªÀÄgÁVgÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (4) DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, MAzÀÄ ¨ÁjUÉ, MAzÀÄ ®PÀë gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À UÀjµÀ× «ÄwUÉ M¼À¥ÀlÄÖ, ªÉZÀÑzÀ MAzÀÄ 
WÀlPÀ¢AzÀ E£ÉÆßAzÀÄ WÀlPÀPÉÌ ¤¢üUÀ¼À ¥ÀÅ£Àg﫤AiÉÆÃUÀ ªÀiÁqÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 35. ®ÉPÀÌ ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ®ÉPÀÌ¥Àj°ÉÆÃzsÀ£É.Š (1) DAiÀÄÄP ÀÛgÀÄ, ¤AiÀīĸÀ§ºÀÄzÁzÀAxÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À 
¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ jf¸ÀÖgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¹PÉÆAqÀÄ §gÀĪÀAvÉ ªÀiÁqÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀīĸÀ¯ÁzÀ 
«zsÁ£ÀzÀ°è ªÁ¶ðPÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À vÀBSÉÛAiÀÄ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (2) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ºÀtPÁ¸ÀÄ ªÀµÀðªÀÅ  ¥Àæw PÁå¯ÉAqÀgï ªÀµÀðzÀ K¦æ¯ï MAzÀ£ÉAiÀÄ ¢£ÁAPÀzÀAzÀÄ 
¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄA§gÀĪÀ PÁå¯ÉAqÀgï ªÀµÀðzÀ ªÀiÁað 31£Éà ¢£ÀzÀAzÀÄ PÉÆ£ÉUÉƼÀîvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 
25 
 
 (3) ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß gÁdå ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À E¯ÁSÉAiÀÄ ¤AiÀÄAvÀæuÁ¢üPÁjAiÀÄÄ ªÁ¶ðPÀ ªÁV 
¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£É £ÀqɸÀvÀPÀÌzÀÄÝ. ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CxÀªÁ gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÀªÀĪÀwð ªÀÄvÀÄÛ «±ÉõÀ 
¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£ÉUÁVAiÀÄÆ DzÉò¸À§ºÀÄzÀÄ. 
 (4) ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ, ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀ£ÉAiÀÄ GzÉÝñÀUÀ½UÁV, ¥Áæ¢üPÁgÀzÀ J®è ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ 
EvÀgÀ zÁR¯ÉUÀ¼À£ÀÄß £ÉÆÃqÀĪÀ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (5) ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ, ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À ªÁ¶ðPÀ vÀBSÉÛAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¹éÃPÀj¹zÀ 
vÀgÀĪÁAiÀÄ, ¸ÁzsÀåªÁUÀ§ºÀÄzÁzÀµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ£É, CzÀ£ÀÄß vÀ£Àß ¸À¨sÉAiÀÄ°è ¥Àj²Ã°¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ ªÁ¶ðPÀ ¯ÉPÀÌ¥ÀvÀæUÀ¼À 
vÀBSÉÛ ºÁUÀÆ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ ¥ÀæwAiÀÄ£ÀÄß, ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ ªÀiÁrzÀ nÃPÉUÀ¼ÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è, 
CzÀPÉÌ ¤ÃrzÀ vÀ£Àß «ªÀgÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉPÀÌ¥Àj±ÉÆÃzsÀPÀ£ÀÄ ¸ÀÆa¹zÀ CPÀæªÀÄvÉUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ 
¯ÉÆÃ¥ÀzÉÆõÀUÀ¼ÉãÁzÀgÀÆ EzÀÝ°è, CªÀÅUÀ¼À ¥ÀjºÁgÉÆÃ¥ÁAiÀÄPÁÌV ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ PÉÊUÉÆAqÀ PÀæªÀÄzÀ «ªÀgÀuÉUÀ¼À 
eÉÆvÉUÉ gÁdå ¸ÀPÁðgÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 (6) gÁdå ¸ÀPÁðgÀªÀÅ, ®ÉPÀÌ ¥Àj°ÉÆÃzsÀPÀ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ (5) £Éà G¥ÀŠ¥ÀæPÀgÀtzÀ CrAiÀįè 
vÀ£ÀUÉ ¸À°è¸À¯ÁzÀ EvÀgÀ zÀ¸ÁÛªÉÃdÄUÀ¼À£ÀÄß ¥À j²Ã°¹zÀ £ÀAvÀgÀ, ¥Áæ¢üPÁgÀPÉÌ, CzÀÄ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀAxÀ 
¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥Áæ¢üPÁgÀªÀÅ CAxÀ ¤zÉðñÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀvÀPÀÌzÀÄÝ. 
 36. ªÀgÀ

Excerpt shown. Open the full act in Lexace.

‹ Prev All Karnataka acts Next ›