LexaceLexace Ask the AI ›
⚖️ Ask the AI about your situation:🚗 Car Accident💼 Work / Job🏠 Housing / Eviction👪 Family / Divorce📋 Contract Dispute💰 Money Owed

The NETAJI SUBHAS UNIVERSITY ACT, 2018

Jharkhand · state statute
Open in Lexace · Ask the AI about this act
    
 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड गजट  
असाधारण अंक  
झारखईफञyढङ2ू5ड सरकार ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलकाईफञyढङ87ूशत 
 
          2 आिईफञyढङ2लूवन, 1940 (श०) 
संईफञyढङ202 या– 904  राँची, सोमवार        24 ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 2018 (ई०) 
 
ःglyph8ख4वःglyph8खोध (ःglyph8ख4वधान) ःglyph8ख4वभाग  
----------- 
अईफञyढङ87पधसूचना  
19 ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर, 2018 
 
संःglyph:प:या-एल०जी०-21/2018-141/लेज०--  झारखंड ईफञyढङ874वधान मंडल का ईफञyढङ470नईफञyढङ225नईफञyढङ87ूलईफञyढङ872खत अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम 
िजस पर राईफञyढङ208यपाल ईफञyढङ4पपदनांक 17 ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर, 2018 को अनुमईफञyढङ470त दे चुकईफञyढङ5पपं है, इसके ईफञyढङप2लवारा सवईफञyढङूू0साधारण कईफञyढङ5पप 
सूचना के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ2दलकाईफञyढङ87ूशत ईफञyढङ87लकया जाता है । 
 
नेताजी सुभाष  ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय अःglyph8खोधःglyph4खपनयम , 2018 
(झारखईफञyढङ2ू5ड अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम संईफञyढङ202याब 11, 2018) 
ःglyph:ई3ःglyph:33तावना 
 
 झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य मईफञyढङ582 नेताजी सुभाष ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना एवं समावेश के ईफञyढङ87ूलए और उससे 
सईफञyढङ225बईफञyढङ425 एक ईफञyढङ470नजी ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के आनुषंईफञyढङ87पगक मामलईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप िईफञyढङ2ललथईफञyढङ470त ईफञyढङ2दलदान करने हेतु एक अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम ; 
 जबईफञyढङ87लक यह समयोईफञyढङ87पचत है ईफञyढङ87लक पटना, ईफञyढङ4प7बहार से सृिजत एवं पंजीकृत sitwanto Devi Mahila  
Kalyan संईफञyढङ2ललथान सूरज पथ, Bariddih, ईईफञyढङ2ललट ईफञyढङ87ूसंहभूम, जमशेदपुर, सोसायटईफञyढङ548 रिजईफञyढङ2ललईफञyढङ28लेशन एईफञyढङ20ूट, 21, 
1860 (पंजीयन संईफञyढङ202याब209/1996ब97 ईफञyढङ4पपदनांकब11.12.1996) ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलायोिजत नेताजी सुभाष 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय, पोखारईफञyढङ548, ईईफञyढङ2ललट ईफञyढङ87ूसंहभूम, जमशेदपुर कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना तथा समावेशन और उसके अनुईफञyढङ5ूूप 

 
2 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
ईफञyढङ470नजी ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का दजाईफञyढङूू0 ईफञyढङ2दलदान करने हेतु और उससे संबईफञyढङ425 आनुषंईफञyढङ87पगक मामलईफञyढङ58प के संदभईफञyढङूू0 मईफञyढङ582 
आवईफञyढङ2लूयक है । 
 एतद ईफञyढङप5ूवारा भारतीय गणराईफञyढङ208य के उईफञyढङ220हतरवईफञyढङ582 वषईफञyढङूू0 मईफञyढङ582 झारखईफञyढङ2ू5ड ईफञyढङ874वधानबसभा ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नईफञyढङ225नईफञyढङ87ूलईफञyढङ872खत 
ईफञyढङ5ूूप मईफञyढङ582 अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयईफञyढङ87ूमत ईफञyढङ87लकया जाता हैः  
ःglyph:ई3ारंःglyph8ख1भक 
1. संःglyph8खईःglyph1ो3ःglyph::1त नाम, ःglyph8ख4वःglyph:33तार एवं ःglyph:ई3ारंभः- 
 1) यह अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम ” नेताजी सुभाष  ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय अःglyph8खोधःglyph4खपनयम , 2018“ कहा जाएगा । 
 2) इसका ईफञyढङ874वईफञyढङ2ललतार सईफञyढङ225पूणईफञyढङूू0 झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य मईफञyढङ582 होगा । 
 3) यह उस ईफञyढङ470तईफञyढङ87पथ से ईफञyढङ2दलवृत होगा जैसा ईफञyढङ87लक राईफञyढङ208य सरकार ईफञyढङप2लवारा शासकईफञyढङ5पपय राजपईफञyढङ288 मईफञyढङ582  
  अईफञyढङ87पधसूचना जारईफञyढङ548 कर ईफञyढङ470नयत ईफञyढङ87लकया जाय ।  
2. पःglyph4ोथरभाषा:-  
 अगर इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के संदभईफञyढङूू0 मईफञyढङ582 अईफञyढङ220यथा अपेईफञyढङ87दईफञyढङूपलत/आवईफञyढङ2लूयक होः 
(क) ’अकादईफञyढङ87ूमक पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप अकादईफञyढङ87ूमक पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल जैसा ईफञyढङ87लक 
अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब24 मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त है; 
(ख) ‘वाईफञyढङ874षईफञyढङूू0क ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तवेदन’ का आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का वाईफञyढङ874षईफञyढङूू0क ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तवेदन जैसा अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम 
कईफञyढङ5पप धाराब39 मईफञyढङ582 संदईफञyढङ87ूभईफञyढङूू0त है; 
(ग) ‘ईफञyढङ2दलबंधन’ बोडईफञyढङूू0’ का अथईफञyढङूू0 है, इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब23 के तहत गईफञyढङ4पपठत ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय 
का ईफञyढङ2दलबंधन बोडईफञyढङूू0; 
 (घ) ‘पईफञyढङ4प5रसर’ का आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का ईफञyढङूपलेईफञyढङ288फल जहाँ यह अविईफञyढङ2ललथत है; 
 (ङ) ‘क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के कुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त, जो इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब
12  के अधीन ईफञyढङ470नयुईफञyढङ20ूत हईफञyढङ58प; 
 (च) ’म ुईफञyढङ202य ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपत एवं लेखा पदाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के मुईफञyढङ202य ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपत एवं लेखा 
  पदाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 जो अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब18 के अधीन ईफञyढङ470नयुईफञyढङ20ूत हईफञyढङ58प; 
(छ) ‘परईफञyढङ548ईफञyढङूपला ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288क’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के परईफञyढङ548ईफञyढङूपला ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288क, िजनकईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत 
अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब19 के अधीन हुई हो; 
(ज) ‘अंगीभ ूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय’ से आशय है वैसे महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अथवा संईफञyढङ2ललथान जो 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा संपोईफञyढङ874षत हईफञyढङ58प; 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोमवार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
 
3 
(झ) ‘कमईफञyढङूू0चारईफञyढङ548’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नयुईफञyढङ20ूत कमईफञyढङूू0चारईफञyढङ548; इसके  
अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय एवं अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलक एवं अईफञyढङ220य कमईफञyढङूू0चारईफञyढङ548 भी 
समाईफञyढङ4पपहत हईफञyढङ584; 
(ञ) ‘ईफञyढङ2ललथायी ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथायी ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध िजसकईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम 
कईफञyढङ5पप धाराब37 के तहत हुई हो; 
 (ट) ‘संकाय’ से आशय है समान अन ुशासनईफञyढङ58प के अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ874वभाग; 
(ठ) ‘श ुईफञyढङ228क’ का आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प से उगाहईफञyढङ548 गयी राईफञyढङ87ूश, जो ईफञyढङ87लकसी 
पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम तथा उससे संबंईफञyढङ87पधत हो; 
(ड) ‘सामाईफञyढङ220य ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप सामाईफञyढङ220य ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध, िजसकईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना 
अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब38 के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त हुई हो; 
(ढ) ‘शासी ईफञyढङ470नकाय’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का  शासी ईफञyढङ470नकाय, िजसका गठन अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम 
कईफञyढङ5पप धाराब22 के तहत हुआ हो; 
(ण) ‘राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मूईफञyढङ228यांकन एवं ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल से आशय है राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मूईफञyढङ228यांकन एवं ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन 
पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, बईफञyढङ582गलुईफञyढङ5ूू, ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग कईफञyढङ5पप एक ईफञyढङ2ललवायईफञyढङ2ूपत संईफञyढङ2ललथा; 
(त) ‘ईफञyढङ874वईफञyढङ4पपहत’/’ईफञyढङ470नयत’ का अथईफञyढङूू0 है इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के तहत ईफञyढङ874वईफञyढङ4पपहत/ईफञyढङ470नयत पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम और 
ईफञyढङ470नयमावलईफञyढङ548; 
(थ) ‘ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तबकुलपईफञyढङ470त’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ2दलईफञyढङ470त कुलपईफञyढङ470त, िजनकईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत 
अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब15 के तहत हुई हो; 
(द) ‘क ुलसईफञyढङ87पचव’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के कुलसईफञyढङ87पचव, िजनकईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप 
धाराब17 के तहत हुई हो; 
(ध) ‘ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288ी ईफञyढङ470नकाय’ का आशय है भारत सरकार ईफञyढङप2लवारा उईफञyढङ20पच ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला के अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ2ललतर के 
सुईफञyढङ470नईफञyढङ2लूचयन हेतु मानकईफञyढङ58प एवं शतईफञyढङप08 के ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0रण के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत ईफञyढङ470नकाय, यथाब
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग, अईफञyढङ872खल भारतीय तकनीकईफञyढङ5पप ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य 
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलक ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, भारतीय ईफञyढङ87पचईफञyढङ87लकईफञyढङ2ूपसा पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, बार काउंईफञyढङ87ूसल ऑफ इंईफञyढङ875डया, फामईफञyढङ5प7सी 
काउंईफञyढङ87ूसल ऑफ इंईफञyढङ875डया, राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मूईफञyढङ228यांकन एवं ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, भारतीय नईफञyढङ87ूसईफञyढङ5द0ग पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, 
भारतीय कृईफञyढङ874ष अनुसंधान पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, वैईफञyढङूप7ाईफञyढङ470नक एवं औईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगक शोध पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल आईफञyढङ4पपद तथा 
इसके अलावा सरकार अथवा कोई वैसा ईफञyढङ470नकाय, जो भारत सरकार या राईफञyढङ208य सरकार 
ईफञyढङप2लवारा गईफञyढङ4पपठत ईफञyढङ87लकया गया हो; 
 (न) ‘ईफञyढङ470नयमावलईफञyढङ548’ से आशय है इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त ईफञyढङ470नईफञyढङ87ूमईफञyढङूू0त ईफञyढङ470नयमावलईफञyढङ548; 
 (प) ‘अन ुसूची’ का अथईफञyढङूू0 है इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के तहत संलईफञyढङ20लन अनुसूची; 
 (फ) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय से संबंईफञyढङ87पधत ‘ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय’ का अथईफञyढङूू0 हैःब 
 
4 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
  (i) सोसाइटईफञyढङ548ज रिजईफञyढङ2ललईफञyढङ28लेशन एईफञyढङ20ूट, 1860 के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त कोई संईफञyढङ2ललथा, अथवा 
  (ii) इंईफञyढङ875डयन ईफञyढङ28लईफञyढङ2ललट एईफञyढङ20ूट, 1882 के अधीन पंजीकृत कोई लोक ईफञyढङ220यास, अथवा 
  (iii) ईफञyढङ87लकसी राईफञyढङ208य कईफञyढङ5पप ईफञyढङ874वईफञyढङ87पध के अनुईफञyढङ5ूूप पंजीकृत कोई संईफञyढङ2ललथा या ईफञyढङ220यास। 
 (ब) ‘राईफञyढङ208य सरकार’ से आशय है झारखईफञyढङ2ू5ड कईफञyढङ5पप राईफञyढङ208य सरकार; 
 (भ) ‘पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम’ ’अईफञyढङ2ूदयादेश’ और ‘ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयम' का ईफञyढङ27लमशः आशय है, पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम, अईफञyढङ2ूदयादेश और 
  ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयम जो इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नईफञyढङ87ूमईफञyढङूू0त हईफञyढङ58प; 
(म) ‘ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाथईफञyढङ5पद’ का अथईफञyढङूू0 है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय मईफञyढङ582 उपाईफञyढङ87पध, ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा अथवा 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत अईफञyढङ220य अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टता ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत करने हेत ु एक 
पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम मईफञyढङ582 नामांईफञyढङ87लकत ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत, िजसमईफञyढङ582 शोधबउपाईफञyढङ87पध भी शाईफञyढङ87ूमल है; 
(य) ‘ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलक’ से आशय है ईफञyढङ2दलोफेसर, एसोईफञyढङ87ूसएट ईफञyढङ2दलोफेसर, अईफञyढङ87ूसईफञyढङ2ललटेईफञyढङ220ट ईफञyढङ2दलोफेसर अथवा इस तरह 
के अईफञyढङ220य ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत, िजनकईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय या ईफञyढङ87लकसी अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय या 
संईफञyढङ2ललथा मईफञyढङ582 ईफञyढङ470नदईफञyढङ5प7ईफञyढङ87ूशत करने (ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण) अथवा शोधकायईफञyढङूू0 संचालन हेतु हुई हो, इसके तहत 
अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अथवा संईफञyढङ2ललथान के ईफञyढङ2दलधानाचायईफञyढङूू0 भी सिईफञyढङ225मईफञyढङ87ूलत हईफञyढङ584, िजनकईफञyढङ5पप संपुिईफञyढङ2ल2ट 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत ईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त हुई हो; 
(र) ‘ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग 
अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम, 1956 के अधीन ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग; 
(ल) ‘ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय’ का अथईफञyढङूू0 है इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त झारखईफञyढङ2ू5ड मईफञyढङ582 ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत नेताजी 
सुभाष  ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय; 
(व) ‘क ुलपईफञyढङ470त’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के कुलपईफञyढङ470त, िजनकईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम 
कईफञyढङ5पप धाराब13 के तहत हुई हो; 
 (श) ‘ईफञyढङ874विजटर’/‘अईफञyढङ470तईफञyढङ87पथ’/’आगंतुक’ से आशय है ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874विजटर/अईफञyढङ470तईफञyढङ87पथ/आगंतुक 
  यथा इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप धाराब10 मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त है। 
3. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय कःglyphथोो ःglyph:33थापना:-  
 (1) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना नेताजी सुभाष  ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के नाम से होगी। 
 (2) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का मुईफञyढङ202यालय झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त होगा तथा यह पोखारःglyphथ48, ईःglyph:33ट 
 ःglyph8ख1संहभूम, जमशेदपुर  मईफञyढङ582 अविईफञyढङ2ललथत होगा। 
 (3) ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय को राईफञyढङ208य सरकार ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकार पईफञyढङ288 जारईफञyढङ548 ईफञyढङ87लकये जाने के बाद हईफञyढङ548 
  ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का संचालन आरंभ ईफञyढङ87लकया जायेगा। 
(4) इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप अनुसूची ’ए’ मईफञyढङ582 सिईफञyढङ225मईफञyढङ87ूलत शतईफञyढङप08 को ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत 
समयावईफञyढङ87पध मईफञyढङ582 पूरा करेगा। 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोमवार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
 
5 
(5) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के शासी ईफञyढङ470नकाय, ईफञyढङ2दलबंधन बोडईफञyढङूू0, अकादईफञyढङ87ूमक पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल, कुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त, 
कुलपईफञyढङ470त, ईफञyढङ2दलईफञyढङ470त कुलपईफञyढङ470त, कुलसईफञyढङ87पचव, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलक, मुईफञyढङ202य ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपत एवं लेखा पदाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 एवं 
अईफञyढङ220य अईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 यासदईफञyढङ2ललय या ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 एतईफञyढङप5ूवारा ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के नाम से गईफञyढङ4पपठत 
ईफञyढङ470नकाय बनाएंगे जब तक वे इस पद पर है अथवा उनकईफञyढङ5पपसदईफञyढङ2ललयता बनी रहेगी। 
(6) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय एक असईफञyढङ225बईफञyढङ425 ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ5ूूप मईफञyढङ582 कायईफञyढङूू0 करईफञyढङ582गे और वे ईफञyढङ87लकसी भी 
महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय या संईफञyढङ2ललथान मईफञyढङ582 नामांईफञyढङ87लकत ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प को उपाईफञyढङ87पध (ईफञyढङ875डईफञyढङ275ी), ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा और 
ईफञyढङ2दलमाणबपईफञyढङ288 ईफञyढङ2दलदान करने हेतु सबईफञyढङ425ता नहईफञyढङ548ं दे सकईफञyढङ582गे। 
(7) इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के ईफञyढङ2दलभावी होने के पूवईफञyढङूू0 ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय के अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय और 
संईफञyढङ2ललथान, जो सईफञyढङ225बईफञyढङ425ता ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत हईफञyढङ584 और ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874वशेषाईफञyढङ87पधकार का उपयोग कर 
रहे हईफञyढङ584 वे इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के ईफञyढङ2दलभावी होने के साथ हईफञyढङ548 उस ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय से असईफञyढङ225बईफञyढङ425 हो 
जाएंगे, उनकईफञyढङ5पप ऐसी सुईफञyढङ874वधाएँ इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के लागू होने के साथ समाईफञyढङ22ूत हो जाएंगी 
और नेताजी सुभाष ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालयके ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत सुईफञyढङ874वधाओं के साथ 
ऐसे महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय और संईफञyढङ2ललथान उस नेताजी स ुभाष ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के अंगीभूत 
महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय या संईफञyढङ2ललथान बन जाएंगे। 
(8) नेताजी स ुभाष ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय नाम से एक ईफञyढङ470नकाय होगा और इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के 
ईफञyढङ2दलावधानईफञyढङ58प के अनुईफञyढङ5ूूप उसके पास सतत् पदबईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत अनुईफञyढङ27लम और सामाईफञyढङ220य ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तईफञyढङूप7ा ईफञyढङ2दलमाणन 
कईफञyढङ5पप शिईफञyढङ20ूत होगी, सईफञyढङ225पईफञyढङ470त ईफञyढङ275हण करने व उस पर आईफञyढङ87पधपईफञyढङ2ूपय रखने, उसे अनुबंध/संईफञyढङ874वदा 
पर देने अथवा कईफञyढङ87पथत नाम से वाद चलाने के अईफञyढङ87पधकार हईफञyढङ58पगे या िजस पर वाद दायर 
ईफञyढङ87लकया जा सकेगा।  
(9) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय राईफञyढङ208य सरकार अथवा केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0 सरकार से ईफञyढङ87लकसी भी ईफञyढङ2दलकार के अनुदान 
अथवा  ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपतीय सहायता ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत नहईफञyढङ548ं कर सकईफञyढङ582गे। 
बशतईफञyढङ5प7 ईफञyढङ87लक राईफञyढङ208य सरकार अथवा केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0 सरकार अनुदान या अईफञyढङ220य तरईफञyढङ548के से ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपतीय 
सहायता दे सकती हैः 
(a) शोध ईफञyढङ874वकास और अईफञyढङ220य गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पधयईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए जैसे राईफञyढङ208य सरकार के अईफञyढङ220य संगठनईफञyढङ58प को 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपतीय सहायता उपलईफञyढङ22लध करायी जाती है अथवा 
 (b) ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2ट शोध अथवा कायईफञyढङूू0ईफञyढङ27लम आधाईफञyढङ4प5रत कोई गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पध;  
4. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय कःglyphथोो सःglyph::थपःglyph4खपत एवं इसके अनुःglyph:ई3योग :ब 
(1) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना हो जाने पर भूईफञyढङ87ूम और अईफञyढङ220य चल एवं अचल सईफञyढङ225पईफञyढङ470तयाँ, जो 
झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य मईफञyढङ582 ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय (पूईफञyढङ470तईफञyढङूू0) के ईफञyढङ87ूलए अईफञyढङ87पधईफञyढङ275ईफञyढङ4पपहत, सृिजत, 
ईफञyढङ2ल0यविईफञyढङ2ललथत या ईफञyढङ470नईफञyढङ87ूमईफञyढङूू0त कईफञyढङ5पप जाती हईफञyढङ584, वे ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय मईफञyढङ582 ईफञyढङ470नईफञyढङ4पपहत हईफञyढङ58पगी। 
(2) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा भूईफञyढङ87ूम, भवन और अईफञyढङ220य अईफञyढङ87पधईफञyढङ275ईफञyढङ4पपहत सईफञyढङ225पईफञyढङ470तयाँ ईफञyढङ87लकसी अईफञyढङ220य उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय 
के  ईफञyढङ87ूलए इईफञyढङ2ललतेमाल नहईफञyढङ548ं हईफञyढङ58पगी ईफञyढङ87ूसवा िजस उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय के ईफञyढङ87ूलए वे अईफञyढङ87पधईफञyढङ275ईफञyढङ4पपहत कईफञyढङ5पप गयी हईफञyढङ584। 
 
6 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
(3) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप चल अथवा अचल सईफञyढङ225पईफञyढङ470तयईफञyढङ58प का ईफञyढङ2दलबंधन शासी ईफञyढङ470नकाय ईफञyढङप2लवारा 
ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प मईफञyढङ582 ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत रईफञyढङ548ईफञyढङ470त के अनुईफञyढङ5ूूप ईफञyढङ87लकया जायेगा। 
(4) उप धाराब(1) के अईफञyढङ220तगईफञyढङूू0त ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के नाम से हईफञyढङ2ललतांतईफञyढङ4प5रत सईफञyढङ225पईफञyढङ470त को 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874वघटन अथवा समापन के फलईफञyढङ2ललवईफञyढङ5ूूप ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत ढंग से ईफञyढङ470नयमावलईफञyढङ548 
मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त तरईफञyढङ548के से ईफञyढङ2दलयुईफञyढङ20ूत ईफञyढङ87लकया जाएगा।  
5. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय के ःglyph4खपनबःglyphथईपधन/अवरोध और बाःglyph:1ईयताएँ:- 
(1) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ2ल0यावसाईफञyढङ470यक पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लमईफञyढङ58प, यथाबअईफञyढङ87ूभयंईफञyढङ288ण एवं ईफञyढङ2दलौईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगकईफञyढङ5पप, ईफञyढङ87पचईफञyढङ87लकईफञyढङ2ूपसाब 
शाईफञyढङ2ललईफञyढङ288, ईफञyढङ2दलबंधन आईफञyढङ4पपद के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलणबशुईफञyढङ228क का ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0रण ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङप2लवारा राईफञyढङ208य 
सरकार ईफञyढङप2लवारा अईफञyढङ87पधसूईफञyढङ87पचत समयबसमय पर ईफञyढङ470नयामक ईफञyढङ470नकाय, जैसा वह उईफञyढङ87पचत समझेगी, 
के पयईफञyढङूू0वेईफञyढङूपलण मईफञyढङ582 ईफञyढङ87लकया जाएगा। 
(2) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय मईफञyढङ582 नामांकन पूरईफञyढङ548 तरह योईफञyढङ20लयता के आधार पर होगा। ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय मईफञyढङ582 
नामांकन कईफञyढङ5पप योईफञyढङ20लयता का ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0रण ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूतांक या अहईफञyढङूू0ता परईफञyढङ548ईफञyढङूपला मईफञyढङ582 ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत ईफञyढङ275ेड और 
पाईफञyढङप20येतर और अईफञyढङ470तईफञyढङ4प5रईफञyढङ20ूत पाईफञyढङप20यचयाईफञyढङूू0 गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पधयईफञyढङ58प अथवा राईफञyढङ208य ईफञyढङ2ललतर पर ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय 
या ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालयईफञyढङ58प के संगठन या राईफञyढङ208य सरकार के ईफञyढङ87लकसी अईफञyढङ87ूभकरण  
ईफञyढङप2लवारा समान पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लमईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए संचाईफञyढङ87ूलत ईफञyढङ2दलवेश परईफञyढङ548ईफञyढङूपला मईफञyढङ582 ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत अंकईफञyढङ58प या ईफञyढङ275ेड के 
आधार पर ईफञyढङ87लकया जाएगा। 
बशतईफञyढङ5प7 ईफञyढङ87लक ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ2ल0यावसाईफञyढङ470यक ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालयईफञyढङ58प अथवा संईफञyढङ2ललथानईफञyढङ58प 
मईफञyढङ582 नामांकन ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288ी ईफञyढङ470नकाय के ईफञyढङ2दलावधानईफञyढङ58प ईफञyढङप2लवारा शाईफञyढङ87ूसत/ईफञyढङ470नयईफञyढङ87ूमत हो। 
(3) ईफञyढङ470नधईफञyढङूू0न एवं आईफञyढङ87पथईफञyढङूू0क ईफञyढङ507िईफञyढङ2ल2ट से ईफञyढङ874पछड़े वगईफञyढङप08 के ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय 
कोईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण शुईफञyढङ228क मईफञyढङ582 पूरईफञyढङ548 ईफञyढङूपलमता के कम से कम पाँच ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तशत को मेधा छाईफञyढङ288वृईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप 
अनुमईफञyढङ470त देनी होगी। ईफञyढङ470नधईफञyढङूू0नता तथा आईफञyढङ87पथईफञyढङूू0क ईफञyढङ507िईफञyढङ2ल2ट से ईफञyढङ874पछड़े वगईफञyढङप08 कईफञyढङ5पप कसौटईफञyढङ548 का 
ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0रण राईफञyढङ208य सरकार ईफञyढङप2लवारा समयबसमय पर ईफञyढङ87लकया जा सकेगा। 
(4) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप कुल संईफञyढङ202या के कम से कम पईफञyढङ20पचीस ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तशत सीटईफञyढङ58प 
पर झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य के अईफञyढङ87पधवासी ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए आरईफञyढङ87दईफञyढङूपलत करने का ईफञyढङ2दलावधान 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को करना होगा। सीटईफञyढङ58प के आरईफञyढङूपलण का ईफञyढङ470नयमन झारखईफञyढङ2ू5ड सरकार के 
ईफञyढङ470नयम और समयबसमय पर जारईफञyढङ548 आदेशईफञyढङ58प के ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ87लकया जायेगा। 
(5) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकेतर पदईफञyढङ58प के कम से कम पचास ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तशत 
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकेतर पदईफञyढङ58प को झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य के अईफञyढङ87पधवासी लोगईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए आरईफञyढङ87दईफञyढङूपलत करने का 
ईफञyढङ2दलावधान रखना होगा। सीटईफञyढङ58प के आरईफञyढङूपलण का ईफञyढङ470नयमन झारखईफञyढङ2ू5ड सरकार के ईफञyढङ470नयम और 
समयबसमय पर जारईफञyढङ548 आदेशईफञyढङ58प के ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ87लकया जायेगा।  
(6) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ2ललतर को बनाये रखने के ईफञyढङ87ूलए यथेईफञyढङ2ल2ट/पयाईफञyढङूू0ईफञyढङ22ूत संईफञyढङ202या मईफञyढङ582 
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प एवं अईफञyढङ87पधकाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत करनी होगी और यह सुईफञyढङ470निईफञyढङ2लूचत करना होगा ईफञyढङ87लक 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोमवार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
 
7 
उन ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प या अईफञyढङ87पधकाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप योईफञyढङ20लयता ईफञyढङ2दलासंईफञyढङ87पगक ईफञyढङ470नयामक ईफञyढङ470नकाय ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत 
मानक से ईफञyढङ470नईफञyढङ225न न हो। 
(7) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय से जुड़ी तमाम स ूचनाएँ ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प एवं 
अईफञyढङ220यपणधाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प के ईफञyढङ4पपहत मईफञyढङ582 सावईफञyढङूू0जईफञyढङ470नक करनी होगी, जैसे ईफञyढङ87लक संचाईफञyढङ87ूलत पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम, 
अलगबअलग कोईफञyढङ4पपट (ईफञyढङल0लेणी) के तहत सीटईफञyढङ582, शुईफञyढङ228क एवं अईफञyढङ220य पईफञyढङ4प5रईफञyढङ2ल0यय, ईफञyढङ2दलदत सहूईफञyढङ87ूलयतईफञyढङ582 एवं 
सुख सुईफञyढङ874वधाएँ, उपलईफञyढङ22लध संकाय/ईफञyढङ2दलाईफञyढङ2ूदयापक वगईफञyढङूू0 एवं अईफञyढङ220य ईफञyढङ2दलासंईफञyढङ87पगक सूचनाएँ। 
(8) पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त रईफञyढङ548ईफञyढङ470त के अनुईफञyढङ5ूूप ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयेक अकादईफञyढङ87ूमक वषईफञyढङूू0 मईफञyढङ582 उपाईफञyढङ87पध, 
ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा ईफञyढङ2दलदान करने एवं अईफञyढङ220य उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय से दईफञyढङ548ईफञyढङूपलांत समारोह आयोिजत कर सकेगा। 
(9) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को ईफञyढङ2ललथापना के पाँच वषईफञyढङप08 के भीतर राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मूईफञyढङ228यांकन एवं ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन 
पईफञyढङ4प5रषईफञyढङप2ल (NAAC) से ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत करना होगा और भारत सरकार कईफञyढङ5पप अईफञyढङ220य ईफञyढङ470नयामक 
संईफञyढङ2ललथाएँ, जो ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा संचाईफञyढङ87ूलत पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लमईफञyढङ58प से सईफञyढङ225बईफञyढङ425 हईफञyढङ584, के ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत 
ईफञyढङ275ेड कईफञyढङ5पप सूचना राईफञyढङ208य सरकार को देनी होगी। ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को समयबसमय पर ऐसे 
ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ूपयायन का नवीकरण कराना होगा। 
(10) इतना होते ह ुए भी इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम कईफञyढङ5पप अनुसूची ’A’ मईफञyढङ582 उिईफञyढङ228लईफञyढङ872खत शतईफञyढङप08 और भारत 
सरकार कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयामक संईफञyढङ2ललथाओं के ईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प, ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प, मानदईफञyढङ2ू5डईफञyढङ58प आईफञyढङ4पपद का इन संईफञyढङ2ललथाओं 
ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत सहूईफञyढङ87ूलयतईफञyढङ58प तथा सहयोग व कतईफञyढङूू0ईफञyढङ2ल0यईफञyढङ58प के ईफञyढङ470नईफञyढङ2ल2पादन एवं कायईफञyढङूू0 को जारईफञyढङ548 रखने 
के ईफञyढङ87ूलए उन संईफञyढङ2ललथाओं को जैसी आवईफञyढङ2लूयकता होगी, ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ87ूलए इनका 
अनुपालन बाईफञyढङ2ूदयकारईफञyढङ548 होगा। 
6. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय के उःglyph4:4ेःglyph:31य:- 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय अनुदेशनाईफञyढङ2ूपमक, शोध तथा ईफञyढङ2दलसार एवं ऐसी अईफञyढङ87पधगम कईफञyढङ5पप 
शाखाओं के ईफञyढङप2लवारा जैसा वो उपयुईफञyढङ20ूत समझे, ईफञyढङूप7ान तथा कौशलईफञyढङ58प को बढ़ाना तथा ईफञyढङ874वईफञyढङ2ललतार 
करना होगा और ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय यह ईफञyढङ2दलयईफञyढङ2ूपन करेगा ईफञyढङ87लक ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प तथा ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प को 
ईफञyढङ470नईफञyढङ225नईफञyढङ87ूलईफञyढङ872खत के ईफञyढङ87ूलए आवईफञyढङ2लूयक माहौल तथा सुईफञyढङ874वधाएँ उपलईफञyढङ22लध करायी जायईफञyढङ582:ब  
(क) पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम का मुईफञyढङ202य ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला मईफञyढङ582 पुनईफञyढङ470नईफञyढङूू0माईफञyढङूू0ण एवं नवाचार, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण के नवीन तरईफञyढङ548के, 
ईफञyढङ2दलईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण तथा अईफञyढङ87पधगम ऑनलाइन अईफञyढङ87पधगम सईफञyढङ4पपहत, सिईफञyढङ225मईफञyढङ87पईफञyढङल0लत अईफञyढङ87पधगम, सतत् ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला 
एवं अईफञyढङ220य तरईफञyढङ548के तथा एकईफञyढङ5पपकृत एवं ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूतईफञyढङ2ूपव का ईफञyढङ4पपहतकर ईफञyढङ874वकास; 
 (ख) ईफञyढङ874वईफञyढङ874वध अनुशासनईफञyढङ58प मईफञyढङ582 अईफञyढङ2ूदययन; 
 (ग) अंतर अन ुशासईफञyढङ470नक अईफञyढङ2ूदययन; 
(घ) राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य अखंडता, धमईफञyढङूू0ईफञyढङ470नरपेईफञyढङूपलता एवं सामािजक समता तथा अईफञyढङ220तरराईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मेल ईफञyढङ87ूमलाप 
एवं नीईफञyढङ470तशाईफञyढङ2ललईफञyढङ288। 
 
 
 
8 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
7. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय ःglyph8ख1लंग, धमःglyph11प, वगःglyph11प, रंग, पंथ, अथवा मत से परे सबके ःglyph8ख1लए खुला होगा:-  
 ईफञyढङ87लकसी भी ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत को ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ87लकसी कायाईफञyढङूू0लय अथवा उसके ईफञyढङ87लकसी अईफञyढङ220य ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकार 
कईफञyढङ5पप सदईफञyढङ2ललयता से अथवा ईफञyढङ87लकसी ईफञyढङ875डईफञyढङ275ी, ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा अथवा अईफञyढङ220य अकादईफञyढङ87ूमक वैईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2ईफञyढङपूदय पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम मईफञyढङ582 नामांकन 
से ईफञyढङ87ूलंग, मत, वगईफञyढङूू0, जाईफञyढङ470त, जईफञyढङ220म के ईफञyढङ2ललथान और धाईफञyढङ87ूमईफञyढङूू0क ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवास अथवा राजनीईफञyढङ470तक या अईफञyढङ220य मतवाद 
के आधार पर पईफञyढङूपलपात या भेदभाव कर वंईफञyढङ87पचत नहईफञyढङ548ं ईफञyढङ87लकया जाएगा।  
8. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय के कायःglyph11प एवं शिःglyph:प1तयाँ:-  
(i) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का ईफञyढङ2दलशासन एवं ईफञyढङ2दलबंधन, इसके अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालयईफञyढङ58प का ईफञyढङ2दलशासन एवं 
ईफञyढङ2दलबंधन तथा शोध, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण, ईफञyढङ2दलईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण के केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0ईफञyढङ58प का ईफञyढङ874वईफञyढङ2ललतार एवं सतत् ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, दूरईफञyढङ2ललथ 
अईफञyढङ87पधगम एवं ईबलईफञyढङ470नईफञyढङ5द0ग के ईफञyढङ874वईफञyढङ2ललतार एवं पहुँच को इसके झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य मईफञyढङ582 अविईफञyढङ2ललथत 
पईफञyढङ4प5रसर मईफञyढङ582 संचालन व ईफञyढङ2दलबंधन; 
(ii) ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, ईफञyढङ2दलौईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगकईफञyढङ5पप, मानईफञyढङ874वकईफञyढङ5पप, समाज ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलाबशाईफञyढङ2ललईफञyढङ288, ईफञyढङ2दलबंधन, वाईफञyढङ872णईफञyढङ208य, ईफञyढङ874वईफञyढङ87पध, 
फामईफञyढङ5प7सी, ईफञyढङ2ललवाईफञyढङ2ललईफञyढङ2ू7य सेवा एवं अईफञyढङ220य ईफञyढङूपलेईफञyढङ288ईफञyढङ58प मईफञyढङ582 शोध, उईफञyढङ20पच ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, ईफञyढङ2ल0यावसाईफञyढङ470यक  
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलणब ईफञyढङ2दलईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण,  सतत् ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, दूरईफञyढङ2ललथ अईफञyढङ87पधगम एवं ईबलईफञyढङ470नईफञyढङ5द0ग के संसाधनईफञyढङ58प को 
उपलईफञyढङ22लध कराना;  
(iii) शैईफञyढङ87दईफञyढङूपलक ईफञyढङ2दलौईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगकईफञyढङ5पप, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण एवं अईफञyढङ87पधगम ईफञyढङ2दलईफञyढङ87लईफञyढङ27लया मईफञyढङ582 नवाचारईफञyढङ548 ईफञyढङ2दलयोग, राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य एवं 
अईफञyढङ220तरराईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य संईफञyढङ2ललथाओं के साथ सहयोग एवं वैसी संईफञyढङ2ललथाओं को संयुईफञyढङ20ूत कायईफञyढङूू0ईफञyढङ27लमईफञyढङ58प का 
ईफञyढङ2दलईफञyढङ2ललताव देना िजससे ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला के ईफञyढङ874वतरण एवं अईफञyढङ220तरराईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य मानकईफञyढङ58प को ईफञyढङ874वकईफञyढङ87ूसत एवं ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत 
करने मईफञyढङ582 ईफञyढङ470नरंतरता रहे; 
(iv) ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला ईफञyढङ2दलदान करने मईफञyढङ582 लचीलेपन के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लम, पाईफञyढङप20यचयाईफञyढङूू0 एवं ईफञyढङ2दलणालईफञyढङ548 मईफञyढङ582 
इलेईफञyढङ20ूईफञyढङ28लाईफञyढङ470नक एवं दूरईफञyढङ2ललथ अईफञyढङ87पधगम ईफञyढङ874वईफञyढङ4पपहत करना; 
(v) परईफञyढङ548ईफञyढङूपला का आयोजन तथा ईफञyढङ87लकसी ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत के नाम ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा तय शतईफञyढङप08 के 
साथ उपाईफञyढङ87पध, ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा या ईफञyढङ2दलमाणबपईफञyढङ288 और अईफञyढङ220य अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टता ईफञyढङ2दलदान करना 
अथवा ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त तरईफञyढङ548के से उस उपाईफञyढङ87पध, ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा या ईफञyढङ2दलमाणबपईफञyढङ288 और अईफञyढङ220य 
अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टता या नाम को वापस लेना;  
 (vi) फेलोईफञyढङ87ूशप (ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलावृिईफञyढङ2ूपत), छाईफञyढङ288वृिईफञyढङ2ूपत, पदक और पुरईफञyढङ2ललकार ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत एवं ईफञyढङ2दलदान करना; 
 (vii) पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम मईफञyढङ582 वईफञyढङ872णईफञyढङूू0त तरईफञyढङ548के के अनुईफञyढङ5ूूप मानद उपाईफञyढङ87पध या अईफञyढङ220य ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टता ईफञyढङ2दलदान करना; 
(viii) उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत मईफञyढङ582 आवईफञyढङ2लूयक सहायता के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ2ललकूल, केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0, संईफञyढङ2ललथान, महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय 
कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना और ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के मतानुसार कायईफञyढङूू0ईफञyढङ27लमईफञyढङ58प तथा पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लमईफञyढङ58प का आयोजन; 
(ix) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के मतानुसार ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला ईफञyढङ2दलदान करने व ईफञyढङ2दलयोजनईफञyढङ58प के ईफञyढङ2दलोईफञyढङ2ूपसाहन के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ87लकसी 
महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय, केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0, संईफञyढङ2ललथान को अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय घोईफञyढङ874षत करना या नये 
अंगीभूत महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय, केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0, संईफञyढङ2ललथान कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना करना; 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोमवार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
 
9 
(x) शोध, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण सामईफञyढङ275ी एवं अईफञyढङ220य कायईफञyढङप08 के ईफञyढङ87ूलए मुईफञyढङ2द0ण, ईफञyढङ2दलकाशन एवं पुनईफञyढङ5ूूईफञyढङ2ूपपादन हेतु 
ईफञyढङ2दलबंधन एवं ईफञyढङ2दलदशईफञyढङूू0ईफञyढङ470नयईफञyढङ58प, सईफञyढङ225मेलनईफञyढङ58प, कायईफञyढङूू0शालाओं एवं संगोिईफञyढङ2ल2ठयईफञyढङ58प का आयोजन; 
 (xi) ईफञyढङूप7ान संसाधन केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0 कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना; 
(xii) ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, ईफञyढङ2दलौईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगकईफञyढङ5पप, मानईफञyढङ874वकईफञyढङ5पप, समाज ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, ईफञyढङ2दलबंधन, वाईफञyढङ872णईफञyढङ208य, ईफञyढङ874वईफञyढङ87पध, 
फामईफञyढङ5प7सी, ईफञyढङ2ललवाईफञyढङ2ललईफञyढङ2ू7य सेवा एवं अईफञyढङ220य सईफञyढङ225बईफञyढङ425 ईफञyढङूपलेईफञyढङ288ईफञyढङ58प मईफञyढङ582 अनुसंधान तथा शैईफञyढङ87दईफञyढङूपलक कायईफञyढङूू0ईफञyढङ27लमईफञyढङ58प का 
ईफञyढङ2दलायोजन एवं  दाईफञyढङ470यईफञyढङ2ूपव वहन करना; 
 (xiii) समान उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूयईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ87लकसी शैईफञyढङ87दईफञyढङूपलक संईफञyढङ2ललथान के साथ सहयोग व संबईफञyढङ425ता; 
 (xiv) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत के ईफञyढङ87ूलए आभासी (वचुईफञyढङूू0अल) पईफञyढङ4प5रसर समेत पईफञyढङ4प5रसरईफञyढङ58प 
  कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना; 
 (xv) पेटेईफञyढङ220ट ईफञyढङ2दलकृईफञyढङ470त के शोध, योजना अईफञyढङ87पधकारईफञyढङ58प एवं ऐसे समान अईफञyढङ87पधकारईफञyढङ58प के साथ सईफञyढङूपलम 
  ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ58प से अनुसंधान के संबंध मईफञyढङ582 पंजीकरण का दाईफञyढङ470यईफञyढङ2ूपव लेना; 
(xvi) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के आंईफञyढङ87ूशक अथवा पूणईफञyढङूू0 उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत हेतु दुईफञyढङ470नया के ईफञyढङ87लकसी भी ईफञyढङ4पपहईफञyढङ2ललसे 
के शैईफञyढङ87दईफञyढङूपलक एवं अईफञyढङ220य संईफञyढङ2ललथानईफञyढङ58प, ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालयईफञyढङ58प के साथ ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प, शोधाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प, 
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प, कमईफञyढङूू0चाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प के आदानबईफञyढङ2दलदान के ईफञyढङप2लवारा संबंध अथवा सहयोग बनाना जैसा वो 
उईफञyढङ87पचत समझे; 
(xvii) अन ुसंधान, ईफञyढङ2दलईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलण, परामशईफञyढङूू0 तथा इस ईफञyढङ2दलकार कईफञyढङ5पप अईफञyढङ220य सेवाएँ देना, जो ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय 
के ईफञyढङ2दलयोजन के ईफञyढङ87ूलए आवईफञyढङ2लूयक हो; 
(xviii) ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प, शोधाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प, ईफञyढङ2दलशासकईफञyढङ58प एवं ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, ईफञyढङ2दलौईफञyढङप2लयोईफञyढङ87पगकईफञyढङ5पप, मानईफञyढङ874वकईफञyढङ5पप, समाज ईफञyढङ874वईफञyढङूप7ान, 
ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला, ईफञyढङ2दलबंधन, ईफञyढङ874वईफञyढङ87पध, वाईफञyढङ872णईफञyढङ208य, फामईफञyढङ5प7सी, ईफञyढङ2ललवाईफञyढङ2ललईफञyढङ2ू7य सेवा एवं सईफञyढङ225बईफञyढङ425 ईफञyढङूपलेईफञyढङ288 के ईफञyढङ874वशेषईफञyढङूप7ईफञyढङ58प के 
बीच ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के लईफञyढङ2ल5यईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत के ईफञyढङ87ूलए संबंध बनाये रखना; 
(xix) मईफञyढङ4पपहलाओं एवं अईफञyढङ220य वंईफञyढङ87पचत ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा यथासंभव 
वांछनीय ईफञyढङ874वशेष ईफञyढङ2ल0यवईफञyढङ2ललथा करने पर ईफञyढङ874वचार; 
 (xx) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के  ईफञyढङ2ल0यय का ईफञyढङ470नयमन, ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपत का ईफञyढङ2दलबंधन एवं लेखा का रखबरखाव; 
(xxi) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूय एवं लईफञyढङ2ल5य ईफञyढङ2दलािईफञyढङ22ूत के ईफञyढङ87ूलए हईफञyढङ2ललतांतरण ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध, चल एवं 
अचल  सईफञyढङ225पिईफञyढङ2ूपत, उपईफञyढङ2ललकर, सॉईफञyढङ222टवेर एवं अईफञyढङ220य संसाधनईफञyढङ58प को ईफञyढङ2ल0यवसाय, उईफञyढङप2लयोग, समाज 
के अईफञyढङ220य वगईफञyढङप08, राईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य एवं अईफञyढङ220तरराईफञyढङ2ल2ईफञyढङ28लईफञyढङ548य संगठनईफञyढङ58प अथवा ईफञyढङ87लकसी अईफञyढङ220य ईफञyढङल05ोत से उपहार, 
दान, उपकार या वसीयत के ईफञyढङ5ूूप मईफञyढङ582 ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत करना; 
(xxii) ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए सभागार, छाईफञyढङ288ावास एवं ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प तथा कमईफञyढङूू0चाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प के ईफञyढङ470नवास के 
ईफञyढङ87ूलए आवास का ईफञyढङ470नमाईफञyढङूू0ण, रखबरखाव एवं ईफञyढङ2ल0यवईफञyढङ2ललथा; 
(xxiii) खेल, सांईफञyढङ2ललकृईफञyढङ470तक सहबपाईफञyढङप20यचयाईफञyढङूू0 एवं अईफञyढङ470तईफञyढङ4प5रईफञyढङ20ूत पाईफञyढङप20यचयाईफञyढङूू0 गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पधयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप उईफञyढङ220नईफञyढङ470तके 
ईफञyढङ87ूलए केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0ईफञyढङ58प, पईफञyढङ4प5रसरईफञyढङ58प, सभागारईफञyढङ58प, भवनईफञyढङ58प, ईफञyढङ2ललटेईफञyढङ875डयम का ईफञyढङ470नमाईफञyढङूू0ण, ईफञyढङ2दलबंधन तथा रखबरखाव; 
 
10  
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
(xxiv) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ470नवासी ईफञyढङ874वईफञyढङप2लयाईफञyढङ87पथईफञyढङूू0यईफञyढङ58प, ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपलकईफञyढङ58प तथा कमईफञyढङूू0चाईफञyढङ4प5रयईफञyढङ58प के ईफञyढङ87ूलए अनुशासन 
बनाये रखने और उनके ईफञyढङ2ललवाईफञyढङ2ललईफञyढङ2ू7य, सामाईफञyढङ220य कईफञyढङ228याण, सामािजक एवं सांईफञyढङ2ललकृईफञyढङ470तक 
गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पधयईफञyढङ58प के ईफञyढङ2दलोईफञyढङ2ूपसाहन, संवईफञyढङ425ईफञyढङूू0न हेतु पयईफञyढङूू0वेईफञyढङूपलण, ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288ण तथा ईफञyढङ470नयमन; 
 (xxv) पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत फईफञyढङ5पपस एवं अईफञyढङ220य शुईफञyढङ228क तय करना, मांगना तथा ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत करना; 
 (xxvi) फैलोईफञyढङ87ूशप (शोधवृिईफञyढङ2ूपत), छाईफञyढङ288वृिईफञyढङ2ूपत, पुरईफञyढङ2ललकार, पदक एवं अईफञyढङ220य पुरईफञyढङ2ललकारईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना; 
(xxvii) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय आवईफञyढङ2लूयकता या ईफञyढङ2दलयोजन को पूरा करने कईफञyढङ5पप ईफञyढङ507िईफञyढङ2ल2ट से ईफञyढङ87लकसी भूईफञyढङ87ूम या 
भवन को खरईफञyढङ548दने, पईफञyढङ8प4े पर लेने या उपहारव वसीयत, ईफञyढङ874वरासत या अईफञyढङ220य तरईफञyढङ548के से कायईफञyढङूू0 
हेतु ईफञyढङ2दलाईफञyढङ22ूत कर सकेगा और यह उन ईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प व शतईफञyढङप08 के ईफञyढङ5ूूप मईफञyढङ582 ईफञyढङ2ललवीकायईफञyढङूू0 हो सकता है, 
िजससे ईफञyढङ87लकसी भवन  को बनाने या कायईफञyढङूू0 करने, उसमईफञyढङ582 पईफञyढङ4प5रवतईफञyढङूू0न करने और रखबरखाव 
हेतु उईफञyढङ87पचत हो; 
(xxviii) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ4पपहत, गईफञyढङ470तईफञyढङ874वईफञyढङ87पधयईफञyढङ58प एवं उईफञyढङ424ेईफञyढङ2लूयईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप संगईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप ईफञyढङ507िईफञyढङ2ल2ट से जो माईफञyढङ220य हो, 
उसके अनुईफञyढङ5ूूप ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप चल या अचल सईफञyढङ225पिईफञyढङ2ूपत या उसके ईफञyढङ87लकसी ईफञyढङ4पपहईफञyढङ2ललसे को 
बेचने, ईफञyढङ874वईफञyढङ470नमय, पईफञyढङ8प4ा या अईफञyढङ220य तरईफञyढङ548के से ईफञyढङ2दलबंईफञyढङ87पधत करना; 
(xxix) ईफञyढङ470नमाईफञyढङूू0ण और समथईफञyढङूू0न, कटौती और वाताईफञyढङूू0, वचनपईफञyढङ288 नोट, ईफञyढङ874वईफञyढङ470नयम ईफञyढङ4प7बल, चेक और अईफञyढङ220य 
ईफञyढङ874वईफञyढङ470नमेय उपईफञyढङ2ललकर आकईफञyढङ874षईफञyढङूू0त और ईफञyढङ2ललवीकार करना; 
(xxx) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के सभी खचईफञyढङप08 को पूरा करने के ईफञyढङ87ूलए ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नईफञyढङ87पध को 
बढ़ाना और बांड पर उधार लेना, बंधक, वचनपईफञyढङ288 नोट या अईफञyढङ220य दाईफञyढङ470यईफञyढङ2ूपवईफञyढङ58प या ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तभूईफञyढङ470तयईफञyढङ58प 
कईफञyढङ5पप ईफञyढङ2ललथापना या सईफञyढङ225पूणईफञyढङूू0 अथवा ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप ईफञyढङ87लकसी संपिईफञyढङ2ूपत और पईफञyढङ4प5रसईफञyढङ225पिईफञyढङ2ूपत 
अथवा ईफञyढङ4प7बना ईफञyढङ87लकसी ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तभूईफञyढङ470त और माईफञyढङ220य ईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प और शतईफञyढङप08 के अनुईफञyढङ5ूूप करना; 
9. सःglyph::थबःglyph4:थता के अवरोधक:-  
(1) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय को ईफञyढङ87लकसी महाईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय या संईफञyढङ2ललथा को सईफञyढङ225बईफञyढङ425ता देने का ईफञyढङ874वशेषाईफञyढङ87पधकार 
नहईफञyढङ548ं होगा। 
(2) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग अथवा सरकार ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत ऐसे अईफञyढङ220य ईफञyढङ470नयामक 
ईफञyढङ470नकायईफञyढङ58प अथवा केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0 या राईफञyढङ208य सरकार, जैसा भी हो, के ईफञyढङप2लवारा पूवईफञyढङूू0 ईफञyढङ2ललवीकृईफञyढङ470त के पईफञyढङ2लूचात् 
हईफञyढङ548 ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अपने पईफञyढङ4प5रसर के अलावा कोई दूरवतईफञyढङ5पद पईफञyढङ4प5रसर, अपतट पईफञyढङ4प5रसर, 
अईफञyढङ2ूदययन केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0, परईफञyढङ548ईफञyढङूपला केईफञyढङ220ईफञyढङ2द0 झारखईफञyढङ2ू5ड राईफञyढङ208य के अईफञyढङ220दर या बाहर शुईफञyढङ5ूू कर सकेगा। 
(3) द ूरईफञyढङ2ललथ ईफञyढङ2दलणालईफञyढङ548 से पाईफञyढङप20यईफञyढङ27लमईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप शुईफञyढङ5ूूआत केवल ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग अथवा 
सरकार ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2ललथाईफञyढङ874पत ऐसी ईफञyढङ470नयामक संईफञyढङ2ललथा कईफञyढङ5पप पूवईफञyढङूू0 ईफञyढङ2ललवीकृईफञyढङ470त के बाद कईफञyढङ5पप जाएगी। 
10. आगंत ुक (ःglyph8ख4विजटर):-  
 (1) झारखईफञyढङ2ू5ड के राईफञyढङ208यपाल ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874विजटर (आगंतुक) हईफञyढङ58पगे। 
 (2) आगंत ुक (ईफञyढङ874विजटर) जब दईफञyढङ548ईफञyढङूपलांत समारोह मईफञyढङ582 ईफञyढङ875डईफञyढङ275ी (उपाईफञyढङ87पध), ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा, चाटईफञyढङूू0र, ओहदा 
 (पदनाम) और ईफञyढङ2दलमाणबपईफञyढङ288 ईफञyढङ2दलदान करने के ईफञyढङ87ूलए मौजूद रहईफञyढङ582गे तो उसकईफञyढङ5पप अईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपलता करईफञyढङ582गे। 
(3) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अथवा ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय ईफञyढङप2लवारा संपोईफञyढङ874षत ईफञyढङ87लकसी संईफञyढङ2ललथान के ईफञyढङ87ूशईफञyढङूपला के ईफञyढङ2ललतर, 
अनुशासन, ईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टाचार और समुईफञyढङ87पचत ईफञyढङ87लईफञyढङ27लयाशीलता को सुईफञyढङ470निईफञyढङ2लूचत करने कईफञyढङ5पप ईफञyढङ507िईफञyढङ2ल2ट से 
आगंतुक को ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ2दपमण/दौरे का अईफञyढङ87पधकार होगा। 
 
 
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोमवार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
 
11  
ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय के अःglyph8खोधकारःglyphथ48 
11. ःglyph8ख4वःglyph:31वःglyph8ख4वःglyphो:3यालय के ःglyph4खपनःglyph::थनःglyph8ख1लःglyph8ख:खत अःglyph8खोधकारःglyphथ48 हःglyphथ8ोगे:- 
 (क) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त  (छ) कुलपईफञyढङ470त 
 (ख) ईफञyढङ2दलईफञyढङ470तबकुलपईफञyढङ470त  (ज) ईफञyढङ470नदेशक/ईफञyढङ2दलधानाचायईफञyढङूू0 
 (ग) क ुलसईफञyढङ87पचव  (झ) मुईफञyढङ202य ईफञyढङ874वईफञyढङ2ूपत एवं लेखा पदाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 
 (घ) परईफञyढङ548ईफञyढङूपला ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288क  (ञ) छाईफञyढङ288 कईफञyढङ228याण संकायाईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपल 
 (ङ) संकायाईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपल  (च) कुलानुशासक और 
 (च) ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय मईफञyढङ582 अईफञyढङ220य ऐसे अईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 जो पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयम ईफञyढङप2लवारा घोईफञyढङ874षत ईफञyढङ87लकये जाएंगे।   
12. क ुलाःglyph8खोधपःglyph4खपत:-  
(1) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय ईफञyढङप2लवारा पाँच वषईफञyढङप08 कईफञyढङ5पप अवईफञyढङ87पध के ईफञyढङ87ूलए आगंतुक 
(ईफञyढङ874विजटर) के अनुमोदन के पईफञyढङ2लूचात् ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत ईफञyढङ2दलईफञyढङ87लईफञyढङ27लयाओं तथा एतईफञyढङप2लसंबंधी ईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प एवं 
शतईफञyढङप08 के अनईफञyढङ5ूूप कईफञyढङ5पप जाएगी। कायईफञyढङूू0काल पूरा होने के पईफञyढङ2लूचात् कुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त आगंतुक कईफञyढङ5पप 
सलाह के बाद ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय ईफञyढङप2लवारा पुनईफञyढङ470नईफञyढङूू0युईफञyढङ20ूत ईफञyढङ87लकये जा सकईफञyढङ582गे।  
 (2) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त अपने कायाईफञyढङूू0लय पद के अईफञyढङ87पधकार से ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ2दलधान हईफञyढङ58पगे। 
(3) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त शासी ईफञyढङ470नकाय कईफञyढङ5पप बैठकईफञyढङ58प कईफञyढङ5पप अईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपलता करईफञyढङ582गे और जब आगंतुक 
(ईफञyढङ874विजटर)मौजूद नहईफञyढङ548ं रहईफञyढङ582गे तब उपाईफञyढङ87पध (ईफञyढङ875डईफञyढङ275ी), ईफञyढङ875डईफञyढङ22ूलोमा या अईफञyढङ220य अकादईफञyढङ87ूमक ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूशईफञyढङ2ल2टता 
ईफञyढङ2दलदान करने हेतु दईफञyढङ548ईफञyढङूपलांत समारोह कईफञyढङ5पप अईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपलता करईफञyढङ582गे। 
(4) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त अपने हाथ से ईफञyढङ87ूलईफञyढङ872खत व ईफञyढङ2दलवतईफञyढङूू0क ईफञyढङ470नकाय को संबोईफञyढङ87पधत कर अपने पद से 
इईफञyढङ2ललतीफा दे सकते हईफञyढङ584। 
 (5) क ुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त को ईफञyढङ470नईफञyढङ225नईफञyढङ87ूलईफञyढङ872खत अईफञyढङ87पधकार हईफञyढङ58पगे, यथाःब 
  (क) ईफञyढङ87लकसी भी जानकारईफञyढङ548 या अईफञyढङ87ूभलेख कईफञyढङ5पप माँग करने; 
  (ख) क ुलपईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत; 
  (ग) इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के ईफञyढङ2दलावधानईफञyढङ58प के अनुईफञyढङ5ूूप कुलपईफञyढङ470त को हटानेऔर 
  (घ) इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम या पईफञyढङ4प5रईफञyढङ470नयमईफञyढङ58प के ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत अईफञyढङ220य शिईफञyढङ20ूतयाँ। 
13. क ुलपःglyph4खपत:-  
(1) क ुलपईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप ईफञyढङ470नयुिईफञyढङ20ूत कुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय अनुदान आयोग ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ470नधाईफञyढङूू0ईफञyढङ4प5रत 
योईफञyढङ20लयताओं के अनुईफञyढङ5ूूप करईफञyढङ582गे और ये पाँच साल कईफञyढङ5पप अवईफञyढङ87पध के ईफञyढङ87ूलए अपने पद पर बने 
रहईफञyढङ582गे। बशतईफञyढङ5प7 ईफञyढङ87लक कुलपईफञyढङ470त पाँच वषईफञyढङूू0 कईफञyढङ5पप अवईफञyढङ87पध पूरईफञyढङ548 होने के पईफञyढङ2लूचात् पाँच वषईफञyढङूू0 के एक और 
कायईफञyढङूू0काल के ईफञyढङ87ूलए पुनईफञyढङ470नईफञyढङूू0युिईफञyढङ20ूत के पाईफञyढङ288 हईफञyढङ58पगे। शतईफञyढङूू0 यह रहेगी ईफञyढङ87लक कुलपईफञyढङ470त के ईफञyढङ5ूूप मईफञyढङ582 
ईफञyढङ470नयुईफञyढङ20ूत ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत 70 वषईफञyढङूू0 कईफञyढङ5पप आयु पूरईफञyढङ548 करने के बाद अपने पद से, कायईफञyढङूू0काल के दौरान 
या ईफञyढङ874वईफञyढङ2ललताईफञyढङ4प5रत कायईफञyढङूू0काल से सेवाईफञyढङ470नवृत हो जाएगा।  
(2) क ुलपईफञyढङ470त ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के मुईफञyढङ202य कायईफञyढङूू0कारईफञyढङ548 और अकादईफञyढङ87ूमक अईफञyढङ87पधकारईफञyढङ548 हईफञyढङ58पगे और 
ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के मामलईफञyढङ58प मईफञyढङ582 सामाईफञyढङ220य अधीईफञyढङूपलण और ईफञyढङ470नयंईफञyढङ288ण का ईफञyढङ2दलयोग करईफञyढङ582गे 
तथाईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ874वईफञyढङ87ूभईफञyढङ220न ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकारईफञyढङ58प ईफञyढङप2लवारा ईफञyढङ87ूलए गए फैसलईफञyढङ58प पर अमल करईफञyढङ582गे। 
(3) आगंत ुक (ईफञyढङ874विजटर) और कुलाईफञyढङ87पधपईफञyढङ470त कईफञyढङ5पप गैर मौजूदगी मईफञyढङ582 ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के दईफञyढङ548ईफञyढङूपलांत 
समारोह कईफञyढङ5पप अईफञyढङ2ूदयईफञyढङूपलता करईफञyढङ582गे। 
 
12  
झारखईफञyढङ2ू5ड  गजट  (असाधारण ) सोम वार , 24  ईफञyढङ87ूसतईफञyढङ225बर ,, 201 8  
(4) क ुलपईफञyढङ470त यईफञyढङ4पपद यह अनुभव करईफञyढङ582 ईफञyढङ87लक ईफञyढङ87लकसी मामले पर तईफञyढङ2ूपकाल कारईफञyढङूू0वाई आवईफञyढङ2लूयक है, तो 
वे ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय के ईफञyढङ87लकसी ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकार का इस अईफञyढङ87पधईफञyढङ470नयम के तहत ईफञyढङ2दलदईफञyढङ2ूपत शिईफञyढङ20ूतयईफञyढङ58प का 
इईफञyढङ2ललतेमाल कर सकते हईफञyढङ584 और उस ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकार को संबईफञyढङ425 मामले मईफञyढङ582 कृत कारईफञyढङूू0वाई कईफञyढङ5पप 
जानकारईफञyढङ548 दे सकते हईफञyढङ584। 
बशतईफञyढङ5प7 ईफञyढङ87लक ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय का ईफञyढङ2दलाईफञyढङ87पधकार या ईफञyढङ874वईफञyढङ2लूवईफञyढङ874वईफञyढङप2लयालय कईफञyढङ5पप सेवा का अईफञyढङ220य 
ईफञyढङ2ल0यिईफञyढङ20ूत यईफञyढङ4पपद कुलपईफञyढङ470त ईफञyढङप2लवारा कृत कारईफञyढङूू0वाई से ईफञyढङ2ल0यईफञyढङ87पथत है तो इस उप धारा के तहत इस 
ईफ

Excerpt shown. Open the full act in Lexace.

‹ Prev All Jharkhand acts Next ›