LexaceLexace Ask the AI ›
⚖️ Ask the AI about your situation:🚗 Car Accident💼 Work / Job🏠 Housing / Eviction👪 Family / Divorce📋 Contract Dispute💰 Money Owed

The Chhattisgarh Vanopaj (Vyapar Viniyaman) Adhiniyam, 1969

Chhattisgarh · state statute
Open in Lexace · Ask the AI about this act
\/ 
trJr. q.f ~ (a.Wm fqf,P-144) 3Tf~ 1969 
lf0.4Sl~:i'I ~ ~ (64141{ fctRll'H) 3lf~f-1c1q, 1969 
~ 9/1969 
363 
(1,~ fcfm;, ~~ WU i:nfur 31-f~ 1:f\ m{~ l-H;l9fo9 q;t ~ 31 ~ 
1969 cH ~ ~ m .,_ >f. ~ 3ffif'l-ffiUT ft 2 3Pffii 1969 -q:. 1943-1953 1:f\ ~ 
~ TT<TT 31-f~ ~- 21438 ~ - <IT (>IT)~ 1 3Pffii 1969 ~ ~ ~) 
~ ~ ~ a.Wm cfi) m mn it fof.ll!f~11 ~ 3ITT ~ ~ ~ o!l'1Q'R it 
"Ui'l cfiT ~~ (State Monoploy) ai' ~ ~ ai' m 
~~qjf~ 
'llrnf ~ ifi ffl qet if 1,~ <ilf"10lil( (fcfm;,-~) WU~ f1Yf~f{!ld 
~if31f~fci;<{r~ :-
~ ~ clil'{Uf:- dli9ilf~ch 6Jlcl1<4chdl 3f:!~ q;t -;;rH it~~ ;t 1,~ 
9'f m (&ITcITT fclf-141-1.:i) <IT~ ~-- 9/1969 if; ~ if ~ ~ fct;<{r 2n, ~ 3fW:f 
mITTT it ~ ,reg fct;<{r TT<TT 2TT fcf;-
( a) ~if;~ q;rr if 31-f~ ~ ~ mIB ll'W if 9'f m ~ ctt 
~ ~ ~ ol:WfKifi ftjf14J.H (Regulate) c!if.t ifi@ir m >flqm;f -;,m' 
~ fJroo ol:WfK"cliT :fWliT ~ <lT f-1-ajf~l-{j (ll~) WU "WfUl" cfir@<TT 
~ ~ I ~ ifi ~ 3lT111--f (Proceeds) if; fu'"Q: ~ fqf1<fPI lff(T u;;.:f 
ifi mrr~ if ~ c!if.t ~ 9'f m ifi o1:TT1W cit fcl f14 f~ a <hB ifi fu'"Q: 
31-f~ q;t dllcl1<4chdl ~ I 
(b) ~ o!lfcRf ~ itit-it-;ft "cliT 11lffi mt-R 9'f m "cliT ~ ~ ~ ~ 
~ -;mfu cr2rr ~ qTf if; m1T i ~ ~ ~ 9'f m "cliT .:r2rr~ ~ 
~ -;,m' "ITT -cmrr ~ ~ ,:ft 9'f m if; o1:TT1W q;, fqf.l 49 ,i ~ ~ "cliT 
~~iRT31ffl<fcli~I 
( c) ~ 9'f m ifi o!111-!"K, f.r:0!uT cf2TT ffle.TT ~ ( Control and 
Supervisory powers) it~ mcfiK cH ~ ~ TT<TT; (ll. >f. ~ 
3ffif'l-ffiUT R. 3 ~ 1969 ~ 1586) 
mu 1. tITa_:ft<i ;rrq; fcrnm: ~ ~- (1) ~ 3TT~ q¼Sl~/ili q;r ~ 
(-arrtm fc1Pit14-1) ~Pit14, 1969 cfi"ITT ~ I 
(2) ~ fcr@R ~ lf~ lR i I 
(3) ~-
(~) itiT ~ if cfl'TT i):m q;f ~ ~ ~~ if cfcqiffi ~ "ITT1TT- ~ 
(31~-9/69) cfi1 mu 1 cfi1 ~mu (3) ~ 3l~ P:tf.t~~ (Specified) 
mT l'fllT -?r- ~ (3l~ cil) 3lf~ cfi1 mu 23 ~ 3l~ 
w«r cR wn l'fllT l 3lR 
(~) itiT 3R ~ <TT ~ if cfl'TT itiT 3R q;f ~ ~ ~ it cfl'TT ~ 
crrfug <TT crm&T ciT ~ "ITT1lT ~ <TT ~ ~ mcfiR 3TT~ 
mrw~~if fqf.t~~ cli11 
~ 
~ ~ 11W m(Uft (cfl@qiT-Table) if~ 31-f~ cf2TT cfifr& ~ ~ t ~ 
~ <IT~ (9/1969) ctt qm 1 (3) q;t ~ ifi m if~ mcfiK;t ~ <IT~ 
364 llt}.j~~j Q_ci 0'ffi<·f'i~ q,f fufu' ~ [ mTI 1 
q;) ~ it B11l ~~cf~ an~~ il; ~ 1:1\ sif11f\!11f\!a ~ -qr an~ 
cf>1 tlm 1 (3) M) il; 3{m;r an~:m IDU ~ <!iT-ff q;) lf. >r. ~ m<W ~ ~ il; 
mt it B11l ~ i-
(1) 
(1) an~~-3544-X-69 ~ 21-6-1969 IDU- cR~~3TT1Ff,~3TT 
~~'ll">f<fiKil;~,~il;~it3l~~- 9/69-Wll°T~cR 
~ <f«K, ~' f•kiltl9,{, efl~i'll«ll<!., mm, u<TT, lfu:f R«lz.l'.:!◊ cf~ 
~ it B71l ~ ~ I 
(2) (1) an~~- 289-1344-X-(3)-70 ~ 10 3llffif 1970- lf. >f. cR ~ 
(cxrr91( fclf.P-11-H) an~, 1969 ~- 9/1969) <H 'l-lTU 1 <H 6'f'tlrn (3) IDU 
~~clilmqi@~~m<W~~~~l~"3"<Rf 
~ 1 {1J.cfi) ~ 1970 ~ ~ mt it ~ ~ cR ~ il; ~ it 
B11l wrr :-
2 (2) 
(A) 1$f- ~ f;@- (1) mw. (2) mi@ (3) m1F[T - WcIB "fR 
-raK~~), (4) tn~i1ll«lli!. (5) ~ (6) ~ (7) ~ 
cf~(8) ofm 
(B) ~ ~ - wit.f (Tectona Grandis) 
"B@" (Shorea Roubasta) 
~ (Terminetia Tomentosa) cf~ 
~ (Pterocarpus Massupium) 
f1Yf<?1f©d ~ ~ il; ~ (Coupes) qi) cR fil~ ffla:TUT 
(Supervision) il; 3Ttjr-, <ll f1Yf<?1f©d fcrcl"{ur il; ~ ~ ~ 
t11<h1f1qi eTT1l ~ 0@Tlft) "[TU - qiP-lTf-4d ~ ~:-
~ tit if; ':fill' ~ ~ ~ qjl cfillllf,qii ~ ~ 
q,f ~ ~,,htf.lcti ~ 
im~ if; am;t ~ fuifi?l 1m 
(2) (3) (4) 
1. mm i. 1lcffmm 
2. ~mm 
2. ~ 3.~mi@ 
2. ~mm 
3. ~ 
4.~ 
5. tjtuit 
6.~ 
1. WT<f 
2. lfl6T 
3. ~ 
1. ~~ 
2.~~ 
3. ,,p:if'8tFl'R 
4.~ 
5. ~<ft 
6. t[@l 
4. ~ 
5. cf{TfcTT 
6. firTicR 
mu1 J trJr. 'q.f ~ ('o!flQR fclf.l<ttFI) 3TI~ 1969 
(1) (2) 
4. ef~~ 
5.~ 
3. ~ 6. ~aTTfil 
8. ~ 
(3) 
7. ~ 
1. ~l-j{cf,02.cf, 
2. ~ 
3.~ 
1. q;rtfoT 
2. c@T 
3. -lTTW 
4. ~ 
5. ~ 
6. ~ 
7. ~ 
1. ~ 
2. ~ 
3. ~ 
4. ~ 
5. ms;t 
6. ~ 
1. ?J~i'iliill~ 
2. ~ 
3. 'iilTU 
4. ~ 
25_ [~)) 
6. [ " ] 
7. [ " ] 
8. [ ,, ] 
31. (~] 
2. 
-
"' 3. ~ 
4. ~ 
5. ftfcf.ft 
1. ~ 
2. ~ 
33 [- ] 
4. lil-l(;lsl•llJ 
5.~ 
365 
(4) 
4. ~ 
5. ~ 
6. ~ 
7. ~ 
l[mw:IT] 
2. ~ 
3. cfTRT 
4. ~ 
1. 3lflTTf'R! iii. 813-1712-X-3-71 R. 20-7-1971 ~ 3R:~ I 
2. cfi@l-1 ;j_ 3 nT iii. 5, 6, 7, 8 <ii\~ f%clT ~- 31-f~ iii. 813-1712-X-3-71 R. 20-7-72. 
3. 31-f~ ~ R. 20-7-71 ~ ~ <1>1 71{~) <ll'ff ~ 'lTi 1, R. 13-8-1971 l 1012 ~ 
3lllIBl3R:~1 
366 lt&1~1;11 ~ ~'ffiijll~ q.f fuf~ ~ r mu1 
(1) (2) (3) (4) 
10. ef~~ 1. ~ 
2. ~ 
3. m~~ 
4. R 
5. ~ 
6. ~ 
11. ~~ 1. lITro. 
2. zr~ 
3. w=1ctl•1~ 
4. \TIU 
5. m;r 
6. ~ 12. '3'nU~ 1. ~ 
2. ef~marr;r 
3. ~ 
4. fHlll91ffi 
5. '3'nU "ffia{R 
6. ~ 
13. zjeJUft~ 1. ~ 
2. ftl<lHl-$1 
3. mPTfcT 
4. ~ 
5. ffrw 
6. ~ 
14. ~~ 1. 'IRll lttl-< 
2. lfR1¥ 
3. ~wr 
4. ~ (Chhura) 
7. "0 15. '3'nU "0 1. ~ 
2. ~ 
3. ~ 
4. <ffillT9 
5. cficWTT 
6. ~ 
16. ef~"0 1. ~ 
2. ~ 
3. ~ 
4. 9Fll<=IHI 
5. 1'{!1-1cfilf11 
6. ~ 
7. llR1jU 
8. ~ 17. 00 1. "cfiTW 
2. \il::{>!<llq'.l{ 
mTTI] tfJI'. cR ~ (o!fTQR fclf.p;iq;i) 31f'"~ 1969 367 
(1) (2) (3) (4) 
3. ~ 
4. ~ 
5. ~ -
6. fflIB 
7. ~ 
8. ~ 
18.~~ 1. ~ 
2. ~ 
3. .Jl{P-HS,l 
4. ~wrr 
5. ~ 
6. ~ 
7. ~~ 
8. zj'~~ 
19. 1cTT~ l. ~ 
2. -rftc:.r 
3. ~ 
4. cfiTTK 
5. ~ 
6. "1 I IC::<i19,{ 
7. ~{C::191<i'l 
8. ~ 
9. ~ 
10. ~ 
11. q;'t~11Tcf 
20. zj'~~ 1. ~ 
2. irmR 
3. ~ 
4. "1 'l{!,!O:SI 
5. w 
6. ~ 
7. fl~ 
21.~~ 1. ~ 
2. ~ 
3. ~ 
4. ~ 
5. ~ 
6. ~ 
7. l{ITT 
8. ~~ 
9. i$w 
[lf. >f. a:fm'lTT{Uf ~ ft 10 ~ 1970 ~ 1289-1292 if~] 
368 
3TT~ ~-ft~ ~ 
lf. >f. ~ f0tq; (t:Tm) 
(1) (2) (3) (4) 
1. ~- 704-503-X-3-72 ft 12 ~ f;re- m~, mwi, (Dalbergia 
2. 
1. 
~ 1972 (ll. >f. ~ ~. ~ (m Latifolia) ~ ~ 
3ffift-WUT 12-6-1972 ~- ili<!.lo-11@< 't:f>ITTc 
1734) 3TT~ cfil" t:Tm 1 ~) ?i~i•llo-11<!., 
(3) (ii) ~. ~. '0 <fl!TT 
~ 
~ . 1290-986-X-3-72 ft 14 ~f;re- mflt,~, 
f~ 1972 (lf. >T. 1:FTT, ffifW <fl!TT 
m 14-9-1972 ~- 2300) 21cfi1-1•1if 
3TT~ cfil" t:Tm 1 (3) (ii) 
3TT~ ~- ft <fl!TT 
lf. >f. ~ ft (t:Tro) 
3TT~ ~- 706-503-X-3 1. ~.arr~ 
fc::. 12 ~ 1972 (ll. >f. 2. ~.arr ~ 
~ 3ffift-WUT fc::. 12-6 3. ~ (Terminalia 
1972 ~. 1735) t:Tm 22 A 
6'ft:Tro (1) 
Tomentose) 
~~ 
~ 
-112.1f4,cfi~H ~- F-30-31-73-III -I-X fc::.30 ~ 1973 
(Tectona-Grandis) ~ 
(Shorea Roubursta) 
~- (Pterocarpus 
Massupium) ~ 
(Dalbergia Latifolia) 
~lf~ 
~lf~"" 
~f;re-m~.~. 
~ (cl1c@ ili<!.lo-11@{ 
~ f-s~1;,H) ?i~i•llo-11<!., 
~~.'03ffi"~ 
lf. >T. cR" ~ (cx:J'l'CfR M•P1l-1-i) 3TT~, 1969 cfil" t:Tm 1 cfil" 6'ft:Tm (3) cfi ~ 
(II) cfi 31"~ >f0f ~ cfiT >f<TTTT ~~~~it~ cR" ~ cfi ~ ~ 
~ w=rr- mm (ll. >f. arm~~ 30-6-1973 ~ 2268) 
1. ~f;@-
1. wm;r, 2. ,w{@, 
3. m?ir4 . ~, 
5. ~ ,6-~ 
7. fucf;ft,s. f~<!.c:tl-%1 
W cfil" ~ ~ (Tectona grandis) 
~ (Shorea Robusta) 
~ (Pterocarpus massupium) 
<fl!TT ~ (Delbergia Latifolia) 
369 
<1121f4i¾i~H 91i.18-6-73 -III-1-X fc::. 9 ~1973 (l,. >f. 3ffiftmUTm 9-11-1973 
~ 3636) 
~ 1 (3) (ii)~ 3ll:ffi 3TT~ ~if~~ fclf.ffzy ~ ~ fclf.ffzy f;;rffi 
if fclf.ffzy 91 ~ ~ ~ if ffill WTT I 
(1) (2) 
1. ~ f;;@-~' 0, offfi, 
l1;,i.:iic::11i9, ftjc•m-19,l ~, 
~' ~' ~, 
fg,<cJl~I, -1<f~H\:l,l, ft:rq;:ft, 
~.Ucrr,m1cft,~,-q-;;,r, 
~'~~~), 
il~i'il~IC::, ~' 2l<t,I-PI~ 
3W~ 
~ 
fclf.ffzy 91 ~ 
(3) 
Wffif>l<liK ~ ajm ~ ~ 
Bamboos of all Species 
3TT~ 91i. 18-6-73 III-11-X ft::. 9 ~ 1973 (l,. >f. 3ffiTtmUT m fc::. 
9-11-1973 'Cf. 3637) 
~ 1 (3) (ii) ~ ar1:fR ~ ~ cfiT m qi@~ fclf.ffzy ~ if ~ if 
m fclf.ffzy 91 ~ ~ wf~ if 3TT~ ffill iRf & I 
~ fclf.ffzy ~ 
(1) (2) 
1. ~ ~-Ucrr, m1cft, 
~, -q-;;,f, ~ ' 2l<t,I-PI~, 
~. ~ ~ 
(m-rrR), ~ ~ ~) 
~ 
fclf.ffzy 91 ~ 
(3) 
~ (Salai) (Boswallia 
Serrate Timber) 
3TT~ 91i. 30-1-75-3-X-l, ft::. 9 ~ 1975 (1-!";;f. 3ffiftmUT m fc::. 
10-10-1975 'Cf. 2302) 
~ 1 (3) (ii)~ ar1:fR ~ ~ cfiT m qi@~ fclf.ffzy ~ if fclf.ffzy 91 
~ ~ @it ~ ffill iRf & I 
~ 
~ fclf.ffzy ~ fclf.ffzy 91 ~ 
(1) (2) (3) 
W (Acacia Catechu) 
3TT~ 91i. "Q;l,- 31-9-75-3-1-X fc::. 9 ~ 1975 (l-JX m 3ffiftmUT ft::. 
9-12-1975 'Cf. 2740) 
370 
mu (1) (3) (ii) t 3T~ ~ ~ cfiT m ~ ~ ~ ey--;f it fclf.lfzy cf.'f 
~tffill:3lf'~~~~, 
~ ~~ 
(1) (2) 
1. ~ ~ <lm, ~ ' 
iill~IElll, W-Gcll~I, ~. 
~ . m!:ft, {1;,i.,ie:•ticl, 
lf~I ?i~i•lliillc!. 
(3) 
~-~ 
(Sal- Seeds) 
3lf'~ s:fi. 1:!;fi-30-37-76-III-X ft 24 ~ 1976 (1UL arnf~ -~ 
24-9-1976 ~ - 2867) 
(1) 
1. 
- mu 1 (3) (ii) t 3T~~~cfifffl~~~ mit ~ 
cf.'f ~ t IBll: 3lf'~ ~ ~ <TTm I 
(2) 
~ ~- Ucrr, ~. 
m:rrr,<w:rrr"tfiim 
~cfif~3IT{"zjaJUit 
WT~)~'~ ' 
~. «@llt, ~' '"W, 
~3TT, '9ftil.ft ~' 
1cllfW-H, f~, ~, ~ ­
~ 3ITT":f{T 
(3) 
W ~ ~ (Tectona grandis) 
~ (Shorea Robusta) 
ff (Pteroc arpus massupium) 
~ (Dalbergia Latifolia) 
3lf'~ s:fi. 30-16-1974-E-31-1, ft 31 3T%f 1974, (l:l. >f. arnf~ ~ ft 
31-8-1974 ~ - 2101) 
- mu 1 (3) (ii) ~ 3T~ ~ ~ cfiT m ~ ~ ~ m it fc!f.rtzy cf.'f 
~ ~ IBll: 3lf'~ "ffi'Tl ~ fi I 
~ 
(1) (2) (3) 
1. 1. -,{f~t;~{ 
2. ~ 
3. ~Q~ 
4. ~ 
-wctt~~ 
(Tectona Grandis) 
~ (Shorea Robusta) 
ff (Pterocarpus massupium) 
~ (Dalbergia Latifolia) 
,. 
371 
mu 2. qft~ - ~ m~ if ~ crq; tR~ * 3"Pl~ 311\"f~ :rm,­
(~) '~' * mffl l mu 4 ~ 3lm:r ~ ~ ~ m~; 
("@) 'cfiT5' * 3TTffl ! -i:i-~ ~ ~ cfils, 1959 (~ 20, ~ 
(s) 
1959); 
~I] 
'q;r ~' * 3TTffl ! 
2
[ ~tjt ffl ~ j ~' cfif6i3, ~ ' (~) 
. (~ ~ (~), ~ ~' ~ "JTR, ~ "JTR, ~ "1fR, mct' 
ch1 Th'f (Resin),~ ch1 Th'f (Salai Resin), um 'tITTi, um 'tITT1 
cfiT ~' ~ ~ if <fmf, ~' lf§:3lT ~ ~. lf§:3lT <iITTf (itm), 
~' 
3
[mct' <iITTi] ~ ' m am cfri-lRlll, ~ ~ lffi, ~ ctt 
~, ~ ~ 'tITT1 <TT ~ ~; ,,, 
'~11wil~ qg1i11ft', * mffl ! cfils ctt mu 181 ~ 3lm:r ~ 
WcfiR * ~ ~ cfi"G q@"f ~; 
'q;r' ~ 3l'TR cf@T, * 3TT~-
(~) &f ~ if, ~ ~-~ tR ~ q;:r 3TT~, 1927 (~. 
16, ~ 1921) ~ 3lm:r 31Rfarcr <TT mfarcr cr.rr ~ ~ if 7Tfua 
~ ~ "ITT, ~ ~ <TT ~ ~ qffl ~ ~ if ~ 
WcfiR * ! 3lh:; 
(~) ~(~) ~~:f31Rcf@~if~~<TT~ 
~ q;:r~~ ~ if-
(~) ~ WcfiR * l ~ q;:r ~ cfils ctt mu 2 ~ ~mu (1) 
ch1 ~ (Z-3) if <l~ m'llTft«r ~ ~ (Unoccupied) 
~ tR ~ <TT ~ '51m; 
("&) fcnm ~ ~ ~ 3lR cf@ -:r~ itB "©rir ~ 'llmu 
<TT~ (Tenant) <li !?lmi:hlll ~ (Government Lessee) 
<TT ~ WIT ~mu (Holder of Service land) * ! ~ 
q;:r ~ ~ "ITT <TT~~ "ITT <TT~~~~ 
3l@T t ~ ~-~ l:R, ~ l:JT~ * ~ q;:r ~ tR 
6cfi cfiT ~ cfi«IT "ITT; 3lh: 
(lT) M~~if~q;tq;:r~~"ITT<TT~~ 
"ITT, -i:i-~ ~ ~ 3TT~, 1986 (~. 28, ~ 1968) ~ 
3lm:r~~*!3fu~~~~~ 
3l@T t ~ ~-~ tR ~ l:JT~ * q;:r ~ tR 6cfi cfiT 
~ cfi«IT "ITT; 
1. 1n1. ffl!R 3lf1c1. ~- 1612002 (lfx m (3lmlcffiUT) R. 30-os-2002) mi~ 1 if if~ f~ ?U­
(71) 'm'i=rfu' ~ 3TI'1Ni! i ITI'U 6 <li1 ~ITI'U (1) ~ 31!,ft:{ m ~ ~ ~ "{l'i'.JTIT ~ ~ lffi3cl milftf; 
2. Wo'G "t1'1l\ ~ ;Ii" 3TI~ ~- 5 <lif 1974 m R. 2-2-74 'f'\3 161 ml ~:~ I 
3. "ti@ <ITT!" 3lf~ ~- 1241/21/A, fu. 5-5-75, (m fu. 5-5-75, l 119) &.TU~=~ 1 
372 
(~) ~ "B" aif~-
(~) ~ ~ ~ -« t ~ ~ 1I~ "B" f.rmfur ~3TT "ITT 
~ '5TT ~ "ITT ~~ (Tenure) ~ 3lm;f mfur "ITT; ~ 
(~) ~ <lT ~llflctil4 ~mu WU mfur ~ ~ ~ # ~ 
m ~ <lT ~mm~~ 9Tffi waf ~ 31m;r "ll~ ~ 
~ <lf ~mcfiR "B" ~ ~ 1Tit ~~"B" t 
(~> ircrr ~a; ~"B" 3lfm%1lTcf~oo~~*wrrcfif.rchl 
~ 1R ~ ~ cfiB q@l ~; 
(~) '~ fcmior' (Licence Vendor) "B" 3TT~, fctf.tfe:l?! cR" ~ ~ 
~*~~"B"i, ~itmcr.r~~~~~~ 
mu n ~ 31m;r ~ -{t ~ "ITT; 
("3f) '~ ~' (Retail Sale) "B" 3TTffl l ~ 'QWTTUT "B", ~ ch1 
~ mefiR 3lf~ WU, iJ:m Fcif.tfe:l?! cR" ~ ~ ~ # 
rc1f.tffi:l?! ~. 3lf~ ;i- ~ cnm fcllm rc1f.tffi:l?! cr.r ~ cf1T ~; 
(Z) 'fclf.t~ ~' (Specified Area) "B" 3TT~ M fctf.tfe:l?! q.f ~ 
~ ~ #, ~ ey;f "B" l -it fcfi mu 1 ch1 -a-crmu (3) ~ 31m;r 
3TT~ * ~ fctf.tfe:l?! ~ ~ ~ fctf.tfe:l?! fcfi<lT "ITT; 
~ (o) 'fclf.tfg~ cr,:r~' "B" 3TT~, fctf.trnl?! ey;f ~ ~ * itm cR" ~ 
"B" i -it mu 1 ch1 ~mu (3) ~ 3l~ 3lf~ # ~ fctf.tfe:l?! ~ 
~ ~ Fci f.t Fe:)?! ch1 ~ "ITT; 
(s) '~' (Tenant) "B" 3TTffl % cfilG ~ ~ 3l~ 3lm;f ~ 
~ "B" ~ c:fil~ctc:fil{ (Occupancy Tenant) ~ ~ # ~ ~ 
cfiB q@l~; 
(~) '~' (Tenure Holder) "B" 3TTffl % ~ ~ '5TT ~ mcfiR "B" 
~ ~ "c:fi«lT "ITT ~ -it cfilG ~ ~ ~ 3l~ ~ ~ "ITT, 
<lT ~ ~ llf.TI l'flIT "ITT; 
(Uf) 1'~' (Kashtha) "B" 3lf~ % Rh-lfaf@ct ~a.TT chl, ~ ~ 
(Standing) <lT cfiTl ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ M ~ 
~ ~ ~ ~ "ITT, (Fashioned) <lT ·ls:i'i&ctl ch1 ~ "ITT (Hollowed) 
3l~~-
1. m-rit.f (Tectona Grandis) 
2. "ff[(.1 (Shorea Robusta) 
3. ~ (Pterocarpus massupium) 
4. fir;:rm (Ouginia Dalbar goides) 
5. ~ (Dalbergia Latifolia) 
6. ~ (Annogeissus Latifolia) 
7. ~ (Terminalia Tomentosa) 
373 
8. ~3lf (Madhuca Latifolia) 
9. Pro (Chloroxy on Swietenia) 
10. ~ (Pongamia Glabra) 
11. ~ (Diospyros meleroxylon) 
12. ~ (Lagerstrosmia Parviflora) 
13. ~ ~ (Boswellia Serratta) 
(er) ~ - if 3lf'lNCT i - fctf.!Fd:e ~ cfiT ~ ~ fsC1l;jj-l (-a-q "@ls) 
-;jj) mu 3 ~ 3l~ ~ ~ ~ -q 7lfurcr fq;<lPT<ll "ITT I 
(l'.f) &I"~ cfl'.fl 3TT1164fcR14f cfiT - °;jjl ~ 3TT~ -q ~ qiT ~ 
~ m~ :rm i- cm 3l~ wrr °;jjl ~ ~ q.f 3lf~ 
~- 16/1927 -q 1ITT~ ~ RclT 1l<TT i I 
~mu2 
cR m - 'TTlf 2 ('El) = (D) Q~ 'TTlf 1 (3) ll)f. cR m (olWITT fqf .. p.jl-H) ~' 
1969, ~ cR 3lf~-'TTlf 26 (8) er~ 41- fcff.ffzy cR m ~ 3lf~ cf,1 <li14cm;l 
cf,1 ~'!:TTIT-ffl fcff.ffzy (Specified) cR m '<liT 3TT~ (Confiscation) fcf;<rr \lfT "Wfi<TT 
l f;ra cR m ~ onrit 'TTlf 1 (3) ~ ~ 'fcff.ffzy cR m' ~ '<liT 112.lN>cli~H '5fffi ~ 
8an m ~ ~ cR m ~ ~ ~ 1 m-a oft'5ff F-1«1-<i! q;r m ~ ~ ~ 
~ ~ ~ 1TT9 ~ m-a ~ ~ ontit ll. >f. cR m (o1WITT-fc:lf-lll'l-l) 3TT~, 1969 
cf,1 'TTlf 1 (3) ~ 3lm:l •fklfq,4,~11 ~ml~ tfPTI zj;t il" ll. >r. m cili ~ ~ ~~­
~ ~ Jt4c;4/H fcf. ~ '11.JT. c};- rrrrm- i1u 4 if - (1992 FLT 35) ~ "cf,] <lil4cm\1 
ffi«r q,t <TT 3ITT" m-a ~ 9ffil ~ ~ I 
~cRm(ol!'TqR fqf-lll1·H) 3TT~,1984 cf,1 'TTlf2 (4) - ~cR 3TT~ 
cf,1 'TTlf 21- Kendu Leaves - '<liT 3TT~ fcf;<rr l'"f<IT, 3Wlfu ~ cf,1 TfW fcfi ~ it 
(KENDU- LEAVES) fcff.ffzy (Specified) ~ ~ 3PT ~3TT llg3TT cf,1 tffirTT cf~ m-a 
cf,1 '9TTrTT, ~ cf,1 TfW l ~ fcff.ffzy cR m it ~ '9TTrTT ~ 3TTm l I ~ cfcfi o/ 
fc:rint ~ ~ ~ fcfi <FIT-~ cR m (exnw Fi:lf-1ll'l-1) 3lf~ 1984 "ffi1l it<!T ~ <TT 
~ ? l-WTffi ~ ~ 1 ll le-Ill if fc:rint fcfi<TT ~ ~ I ~ ~ c!,1 'T(- (~ ~ 
3fE ~ mer fcf. ~ ~ 1992 FLT 14 flro ~ (mfr cF:1) (~ ~ "fflsT) ; 
~ lWM i1 Q,sl~11e1 .:iti:i, -1slf~1lle1 ~ ~ <li-B<tj2{ 3lfq; ~ cir 3lf~ cf,1 
m ~ ~ tITTrTT 3lf~ cir~ ~ '<liT ~ wn 3lR -;fu;ntjt it ~ 3lflTq 
Wcfil'U ~ it -;;,in ~ '<liT ~ WTT I ~ ~ '<liTl!ll BID l'"f<IT I 'TTlf 457 ~ ~ 
~ ~ ont it~~ Fi:lf-i~illl fcfi<TT l'"f<IT fcfi ~ lWM it t;r 3ITT>TW ~ seizure ~ 1:ffil'<TT 
'<liT fcfi<TT ~ I t;r 3ITT>TW- ~ 3ITT>TW ~ ~ ~ 'TTlf 457 Cr P.C. it~~ 
Q,sl~He1 =cfM; ¥lf~1lle1 ~ &RT mw ~ fcf;<rr \lfT "Wfi<TT ~ 1 (ilu 11 R1T1<Trl' 16 -
1992 FLT 14 (Page 19) flro ~ (~ ffiwfcf. ~ '11.JT.- 1992 FLT 109 ~ 
~ {?H: pro;rt-~ cir 3TTl:WUT cf,1 <til4i:ll~ ffl ~ '<liT ~ m o/ ~ 'TTlf 
451, 457, "G. >fJr. ~Will~); ('TTlf 52- m (IFA) 1927); 
'TTlf 5 cf,1 it"<li QGf "ffi1l ~ wit ~ fcff.ffzy cR m ~ ~ 1 fcff.ffzy cR m 
(Specified Forest Produce) -;;n~l ,remcRm"ITT~ll.>f. cRm(o<:JTC!T{ fqf-1ll'l-l) 
3TT~, 1980 4i GWit ~ 3lf<!lTT I (~ '11.JT. fcf. RNwr- 1988 (1) '11.JT.cit.;n"c 44) j 
374 [ mTI3-5 
mu 3. $&il$?.ll cfiT l'l'o-f- ~ ~ ffl fqf.tffi:e ey;f 'q;J" ~ ~ 
if fcr~ cf){~,~ f4i ~ ~ w:r?r, ~ fc1f.tffi:e ey;f q;J", f'lR-f'lR 
fc1f.tffi:e ~ ~ @it f'lR-f'lR ~ if fcr~ f4i"lfr '3fT ~ I 
l 
mu 4: ~arf cbl' f.l~fcfd - (1) ~ mcflR fc1f.tffi:e q;r ~ ~ ~ 
am "it~ all.IT ollNR ~ f'lR-f'lR ~~@it~ "ll'T fcilm fc1f.tffi:e q.f 
~ ~ @it -q:cfi "ll'T 3TT?:fcfi 3n'm3lt cfi1 ~ ~ m.ft all.IT ~ m ~ 
3TT~ -q:cfi "B" 3TT?:fcfi ~ ~ @it ~ f4i"lfr '3fT ~ I ..., 
(2) 1fcfim ~ «H·Wl2.l, m ~ "ll'T ~ ~ ch1 "3llmu (1) ~ 
3l~ 3n'~ ~ f4i"lfr '3fT ~ 3fu: ~ ~ if ~ ~ if "it ~ m 
3TT~ q;l f.t~:l,fckl ~ @it ~ 3l@l (~ ~ <Rill), cfq "ITT fcfim 3Pl ex:rfc«r 
q;)° a:rf~ ~ ~ if ~ "5fcfil"{ ~ f4i"lfr ~ ~ I 
(3) 3n'~3lt ~ fuit, ~~~~all.IT~~ m,rr, 
¼m fcrfucr cfil ~ I 
mu s. fclf.lR;~ cr.r ~ ~ ~ ~ qfo=uH ~ f.lai.¥.1-1 - c1) fciim m ey;f 
~ ~ if mu (1) ch1 "3llmu (3) ~ 3l'i:TT1 3TT~ ~ m ~-
(cfi) ~~ 
(&) ~ ~ if fufu@ ~ "it mf~ ~ 7fit ~ ~ ~ ~ 
3TT ?:fcfiffi 
(7f) ~ ~ if ~ ~ ~ m "ll'T ~ ilfTcTT m, ~ ~ * ~ 
3Tf~ "it f'IR ~ m ~ ~1 fc1f.tffi:e cH ~ cfiT ~ ey;f if -;i 
cTT~~3ffi";J"~~ I 
~~&ilOI- 1. ~ if ~ fcTf.m<T (Barter) WT f4i"lfr ~ f!fillfctd ~ I 
2~i!&il01- 2. ~ ~ "B" "ll'T ~ !(llflctilll 3TT?:fcfiffi "ll'T 3Tf~ "B" 
"ll'T ~ ~ "it "ll'T mu 12 (cfi) ~ WT f4i"lfr 7fll1 fc1f.tffi:e ~ cfiT ~, 0 
~ ~ ~ ~ 3ffiEH if f4i"lfr 7f"ll'T ~ ~ ~ ~ I 
~~&ilOI- 3. "&Rf if ~ ma ";J" ~ cf@ fciim ~ ~ ~ ~ if, 
~ fcfi ~ "&Rf if ~ ~ "ll'T ~ ~ fc1f.tffi:e cH ~ cfiT ~ cfiT 3Tf?:fcfiR 
~ cf){ @"ll'T m, ~ ~ ~ Fcn ~ ~ 3Tf~ ~~qi'[ 3ffitl-i 
cf){ ~ ~ cfiT ~ f4i"lfr i I 
c2) "3llmu c1) if ~ fciim ~ ~ ma ~ m-
(cfi) ~3TT "B" f'IR cH ~ ffi cfR1T, w:r.TT ~ cfi"I qftcHH ~ ~ ~ 
'4hR, ~ Fcn ~ cH ~ ~ ilfTcTT m "ll'T ~ ilfTcTT m fciim ~ 
"it,~~ if~ fciim 3Pl ~ cfil cf){~ 3fu: ~3TT m q@1 
~3TT cfil 3lTR ~ if & ~ 3m: ~ ~ ~ ~ ~ '4hR 
~, ~ Fcn ~3TT ~ '1ffaT m "ll'T qp;rr '1ffaT m, fclim ~ * 3"ff ~ 
~ fcfim ~ cfil cf){ ~ I 
(@) ~ ~ ~ rm:mur if ~ fcfi fc1f.tffi:e ~ ~, a:Rf?:fcfi ~ 
1. tt~ 3lf~ 'iii. 28 cl'ff 1983 (~ R, 9 3l%! 1983 'flio 2264) 1::Rl ~ "TTU 4 (2) ~ q,l l1{ I 
2. tt.~. 3lf~ °Ri. 16/1990 ~ 3ffif!-ffilll f0iq; 21 3l%! 1990 'f!ii3 1937 <1~ 1938 &JU mus (1) qi'[ 
~fqi{O[ II qi'[ ffl~-R ~ 1%<rr l'f!fl I (1990 FLT Part II P. 43-44) (1990 M.P. Law times part 
IV page 86-87). 
lfJf. q.f 3'Cfil' ('lxfl1rn. fof.141t,.1) 3TT~ 1969 375 
~cfif~,~cf.T~~~~irw~<JC!i~~ 
~ fcl:; ~ ~ ~ (a:ifcl:a ~) cll«Jfqch ~ <lT ~~ 
(Consumption) ~ fuir a:rqf'aJcf "ITT I 
(~ cfiT S1ft11qhH - 1:r.-sr. m 3ffil'i:ffi1JT R:. 23 ~ 1969 ~ 2269 
if Slchlf~lct 3TT~ ~- 6880-X-69 R:. 23 ~ 1969 ~ WT 'l:TTU 5 (1) ("&) ~ 
;,:rm;r ~ q.f 3lf~ am ~ lni ~ ~ ~ tch c!@T "chT mr'l:T<Ff ~ 
i 1) 
. 1[(11) ~ fqf.lf<e cf.T ~ cfif, ~ ~ ~ Wcl1R if <lT 6CRf ~'i:lffi 
if fqf.!f<e fcl:;tr ~ fcl:;m 3TTf4lm <lT 3lf~ if, fcl:;m ~ ~, ~ 
~ men: itir lffi1 ~ ~ fcl:; ~1 fqf.!f<e cf.T ~ ~ lITT1 ~ ~ 
if ~ if ~ ~ m, fqf.!4fu1 ~ @ir <lT fcl:;m olffifi ~ ~ ~ 
~ ~~ fuir fcl;<TT m 311),fql ~~ ~ fcmicrr;i-~ 
"ITT, ~ itir a@.@ WU, W ~ if itir mf~ WT ~ ufcf 
if, am ~ ~ cfiT ~ fcl;<TT ~ 1R, ~ fcl:; ~ ~ '3fflf, ~ 
fcl:;tr ~ q@ 3lf~ TTrn ~~am ri ~ ~ ~ '5fT 
~ I fcrr'IR "5fchR cnT ~ ~ ~ fuir ~ ~ fcrr'IR ~ 
~ cn1 '5fT ~. am 
('cl") ~ m a@.@, ~ ~ ~ fcl:;m w~ ~ ;,:rm;r fcl:;m f'q f.! f< e 
cf.T ~ ~ ~ if M cf.T if f.R:aR cfiT :m''tfc:rn: m, ffl ~ 
~ <lT ~~ ~ fuir ~ ~ cfif, itir "9WITUf if om itir ~ 
am "ffiTT ~ 31'1::llm;r wa ~ ~ fcl:; ~ ~ '3fflf, ~ ~ 
~I 
(3) fqf.!f<e q.f ~ cfiT ~ ~ cfiT ~~ma@.@~~ 
¥11Bcfilll 3lf~ <lT 3lf~ "chT 6C@ w~ ~ men: WRr M m fuT.rr if~ 
~: 
~ ~ WcllR, ¥11flcfilll 3lf~ <lT 3lf~ 1zi:h ~ ~ ~ f'qf.!f<e 
cf.T ~ "chT "S;{: ~ ~ ~ fuir ~ ~ mTIT I 
31TTH-h::HI "' 3TT~ -ai. -q_qi-30-7-99-~-3-~ 11 ~ 2000- ll~ cf,Wfjf (ixTTqR 
f<=lf..WH) 3TT~ 1969 <1i1 ~ 5 (2)(rT) ~ ~ ~ ~ q,l' ffl if~~~ 
m, ~. fqf.nzy cf,Wfjf ~ ~ ~-1:f;f -;;rRt cfl@ ~ f.Jl-,jljBlt ~ 
~ '-1,l ~~~~>RR cfi{ill ism fcl; ll~ ~ if >fimR ~ ITTfcl, ~ 
>f~~: 
1. fqf.nzy ~ ~ 100/- 50/- 10/-
2. fqf.nzy ~ ~ 50/- 25/- 5/-
1. l{~ cf.! ~ (ol.!11lR ~) ffl~ ~q_ 1990 (Iii. 16 -ii-if 1990) q,l mu 2 * 3'Rf7TT! 3Rf:~ I 
(ll.J;f. m1:B1 (3Rll!ffiU!) R 21-8-90 F3 1937, 1938) 
mu 5 q,13'Jmu (2) -q ~ 'lJ' ll.J;f. cf.!~ (o!!l"1'R ~) ffl~ ~~. 1986 (Iii. 15 clif 1987) (m1:BI 
R 24-1-87 'f"o 322-323 'CR J;fqiITT@) ili ml mm~(~ ll.J;f.ffi. ~ 1987 '!Ti VIII fRI ~. l 30-36); 
376 
(1) (2) (3) (4) (5) 
3. ~~cf~ 100/-
4. 3Ff fclf.lfzy WJ ~ 25/­
GTIB ~ . ~ ~ ~ 
50/-
10/-
(l:r:i:r. ~ '1'l1T 1, ITT'fcfi 22-9-2000 ~ 1191 '9't ~) 
~ 
10/-
2/-
(1) ~ -qm (5) ctr3'Cf-qm (2) ~ 3RflTTni~t:r.P:r.>r.cf.fm(o•rr:rR fclf-il!ii-,) 
ffl'=R arr'~ sf.16/1990 ctr -qm 2 ~ 3RrT<f ~ TTit ! cf?.TT sf.15/1987 
~ artjt;; -qm 5 ctr 3'Cf'qffi 2 ~ 3RrT<f ~ 
1
TT
1 
it ~'=R ~ TTit l I (l:r. 
>f. ~-3ffilt:ITTUT ft 24-1-1987 ~ 321-326) 
(2) ~ ~ fcf. ~ rf.'JI'.- 1982 rf.'JT. cit. -:ire 135 if. rr.-sr. ~ ;t ~ 
f<'lf-lf~i:111 f<fiGIT ~ 3lffi ~ctr~~ lTTlIB it ('fll!~..fi cr,:r m ~ 
~. 1961 it~ m ~ ajtit f.fl!lTT ~ R<ll1216B m it~ -;,m' 
m ~ 3lffi ~ ctr ~ R<ll1 ,r~ m ~ ~ 1-11-1961 
(Promulgated 'ITT ~) ~ it ~ it- ~ ~ clif ~ ~ ~ ~ 
rf.'JI'. fcf. ti~~,it~ ~ ~- 1991 FLT 112 it~ ~it. W- 11. >f. 
~;t ~ FclF-1:till! ~w-zt. 4 it~cflWR71T~~~lTTlffiit~ 
~9 ~r-ifoq('f ~clifsf. 302124-2-1961 arr'm'9't~~flR:m 
R<llf 27 ~ ,r~ 1-11-1961 ~'ITT~~~ 3lffi ~~ctr~ "iTT 
~ ~ ~ ~ lf31. ~ ~ ~ ~. 1961 ~ R<ll1 27 clif 
~ -;,m' m<IT ~ cf?.TT R<lli 29 ~ artjt;; ~ -;,m' ~ I 
11. >r. cf.f m (o1:rrw f<'lf-il!ii-,) arr'~. 1969 ctr -qm 5 <lif <lR ~ m<IT ~ it 
-qm 16 ~ artjt;; ~ ~ TI<TT ~ ~ -qm 511. >r. cf.f m (arr:ITT fclf-14ii.,) arr'~. 
1969 ctr cr,:ft ~ miTT ~ ~ ~ cfif,ff ctr -qm (1) ctr 3'(f'qffi (3) ~ a,tjt;; cf.f m ~ , 
fcff.nzy (Specified) ~ it ~ ~ '1T ~ ~ ~ ~ ant~ q,G 'B ~ clif 
-11 cl Rhih:tH fcff.rtzy cf.f m ~ ajt it ~ ~ R?1T TI<TT it ~ ~ fclf.lfzy 9-i' m ~ 
fcff.rtzy ~ ctr ~ it ~ ~ '1T ~ ~ it au ~ '1T ~ aw 'B furacr it 
mf~ 3p;f arr'~ ~ mcfiK '1T * ~ fu9T<l ~ 3p;f -;,m' ~ ant~ -;,m' 
ffl l 
~ 'qffi 5 it m;i ~t!!li:fi{OI (Explanations) ITT TTit l ~~~it~ 
-;,m' l I 'qffi 5 ctr 3'Cf'qffi (2) it Tffi' 3T9cflc:: (Exceptions)~~~~ -;,m' 'ITT~ 
olR it ITT TTit l I ~ 3T9cflc:: 3'Cf'qffi 2 ~ (c!i = A) cf?.TT ( d = tl) ~ ~ it fcRTPTTT~ 
t-
(A = 9i) l'.fs3ll ~ 3Ff?.TT 3Ff cf.f m clif ~ - ~ ~ ~ ,:ftw-fclim ~ 
~~~ m~~~'1T~~~~~it M 3Ff~~ 3N-ftm~ 
~ WIT ant l'.fs3ll <lif ~ l'.fs3ll ~ it m: WIT cr?.TT ~ ~ it 1%m ,n ~ qi) 
~~~I 
(D = tl) m ol!m ~ >fcff fclim cfif,ff ~ artjt;; fcfim cf.f 'B 1%m fcff.nzy cf.f 
m ~ olit it 1%m fcr«rK ~ arr''lTcliK ~ -racrT ~ ~ ~ ~ ~ '1T 69''TTTT ~ IB1l: 
~ llf5IT it ant~~ ant war~ ar-urtjt;;-~ fcmcf ctr~- ~~WIT I 
'9"8JcfiTU ~ ~ ~ iit ~ 3lTW~ ~ 11. >f. ~ ~ ~ ' 1959 ctr -qm 241 
' 
ll'Jl q,{ ~ ('&IIQR fclf.p:iq:;l) 3TI~ 1969 377 
4i3Tl:TRmc.iiK<Hm"cfiTUq'-;r~~~cf,1~-mu4i31Wl"4i~~~ 
m"cfiTU m i'f ft ffl ~ mT m ~ I qfs~l{t; ffTcf 4i ofR i'f ~ ~ cfi1 
3TT~ ~-;m cf,1 ~~mu 241 MPLRC 1959 4i 3Tl:TR -1lc]lf,l~-S !flll-;m ~ I 
l11lIB i'f ~ ~ ma.-<r -;m ~ ~ 3Tf~ ~ 3N-fi ~ 4i ~ ~ ~ cfiT 
~ mt ~ -i:i-. >T. q'-;r m (o<TTCITT Fclf-1~,-H) 3Tf~, 1969 cfi1 mu 5 4i ~ 
cfiT ~ -;m mor ~ ~ qiRUf mu 16 ~ ~ 4i 3Tl:TR ~ 3Jlmtr cfiT llri:@T 
-;m oR<fT ~ - (~ 11.JT. fcr. ~ ~ ~- 1991 FLT 112) 11.JT. ~ ihf ~ 
(~~it.~) , 
. q'-;r fcr,wr ~ ~ ~ ~-;,m mt~ m1TI.f ~ ~ ~. q'-;r m, WIK~ 
4i ~ ~ q'-;r m-mu 1 (3) 4i 3Tl:TR ~ fc!iir ~ -1lclfYi<ti-'?H ~ ~ ~ 1 <fITT 
~ -nilfYi<li-'?H ~ 3T'1"T9 i'f mu 5 4i 3Tl:TR m1TI.f 4i ~ <lT ~ o/>ITTfoftr ~ 
-;ml ~ 11.JT. fcr. f.mm:r 1988 o> 11.J1. cit::r1c 44 = 1988 rn:mr <~> ::r1c 11 
(g. 285); 
~ q;,m 4i i:rft<ITT <ti ofltl'f ~ i'f itm~ ~-;m ~~if mf~ 
<H ~ ~ ~ it ~ ~ ~ 4i 3l~ M q'-;r 3l1mtr q;) <hlftf cfi@ wrr ~ i'f 
~ ~ "lfR (Vehicle) <lT ~ ~ (Cattle) <H 3TT'l:WUT (Confiscate) cR" ~- mu 
19 Composition of offences 4i ofltll ~ if mu 19 (3) 4i 3T~ ~cfl;,i .. kt 'llITT< ~ 
q;) '1.cfi ~ m clcfi >!fucg4i ~ i'f ~ ~ clif.t cf,1 ~ ~ i ~ 3Tf~ o/ 
~ 3TT~ cli"G cfi1 ~ -;m ~ i- ~ cfiT ~ f~Ht;~ .:rrnr-;m ~ I (&Jllf'IMIH 
fcr. fisr.tlJ/./M ~ 3:rrri'rm 1984 11."Jl.MT.~ ::rJc 44); (fsaj;,J•kl 1filtR ~ cfiT 3TITTT 
~q rn o/ if~~ q"-;r m 4i 3TT'l:WUT (Confiscation) 4i ofR i'f ~it~ 
fcn~ ffi«f ~ "1'RT ~ I mRUT ~ <H ~ q"-;r m <H ~ <lT ~ i'f 
~ cfi1 3Tf~ -;ml 'fRJ1f1 F fi!JJIT fcr. ~ 11.J1.- 1983 ~m ~ 452 = 1983 
11.JT.MT.~ 406, (~ ~ fcr.-~ 11.JT. ~31T<l31"- 1984 11.JT. 7 ~ 4i 3TT'l:WUT cfi1 
3TT~ sl~.3TT. <H qro 54 (IFA) 4i 3Tl:TR -;m ~ I 
3Ti{flc{ vl1' fcr. ~ 11."Jl. -· 1985 ~m~ 482 (Empress of India Vs. Nathu 
Khan (1882) ILR 4 Allahabad 417-relied on), (~ ~ qjf-~ ~ fcr. 
cPiR ~- (1900) ILR - 27- Calcutta 450) - ~ cfi1 ~~~mu 52 ~ 54 
clcfi - IF Act i'f ~~ 1983 ~ o/ 't2TT.f R<TT l if 1-11-1983 <H >T~ s3TT 
i I~~~ cfiT ~ <lT ~ ~~ (Retrospective Effect) -;m it men~~ 
lWIB i'f ~ cfiT ~ 1-11-83 4i ~ mt TT<TT ?;ff I ~ lWIB i'f ,:ft 1-11-83 4i ~~ 
4i ~- ~ 7/10 ~ 1982 4i ~ "lfR cfiT 3TT~ cf?;fl 3TT'l:WUT (Confiscation) 
3Tf~4i~mtTT<TT~~ DFO~~~-
'fRJ1'!1 F fi!JJIT fcr. ~ 11.JT. (#1. 'fi:lth,R ;t; 1633 of 1982 G) f.rcrmr ~ 2s 
~ 1990 - ~ .ftm. cflTT cf?;fl ~ sl. 'Cl:l. ~-ll" . >T. ~- 1991 FLT 
(Summa,y) 19, - (qro 55 IF Act) 
ll". >T. q'-;r m (ol:TT91t fctf-1~1-H) ~ . 1969 - qro 5, 12 cf?;fl 13 - ~ 
q'-;r ~ cfi1 ~ o?;ff ~ 4i l11lIB i'f 3Tf~ ~ mcW <ti ¥TI-119Tctl c~~ cfiT 
~ cRoT l I' 9-'?i@clITT ~ o/ ~ f.f;ft ~ (Private individual) o/ 3TT~ 
cR,TI ~q ft mt TT<TT I 3mTc11M T{3it fiTR:r ~ fcr. 11.JT. ~ 'fJi1-~ ~ 
~ fc:r., 1991 FLT (Summary) 18 11.JT. ~ ~ (,jffi;;« ~is. ~'rm~ 
it.~ EltlffmETft it.aft.); (M.P. No. 2369/83- relied on);= 1991 (1) 11.JT.cit::rlc '86) = 
1991 FLT (Sum.) 18 I 
378 c mu 6-7 
1[WU 6. (<T<f) I 
1
11. mcfiR ~ f;R:ra m-- ~ mcfiR ~mer*~ fcfi ~ cfil" 
~ % ~ R«<l ~ ~ "CR fcfi fqf.lffl~ ~ ~ "3"1TH q'fffi "B" ~ ~ 
lll ~ fcfim "SITT~ 3lTrRTT lll 3TT~ ~ fc1f.lffl~ ~ ~ cfiT ~ ~ 
~ : 
~ f'lFf-f'lFf ~ ~ ~ f'lFf-f'lFf ~ R"l@" fcfiit ~ m 3-fu: 
~ 9iB *, 3Pl ~ ~ m2T-m2T Rl-.iifchct ~ cfiT tlIR ~ ~ :-
(cfi) fc1f.lffl~ ~~~~~~if B~lfc:1~ ey;f ~ ~~ * ~ 
~ cfff ~ ~ ~ ~ "ITT llT ~ 3TT~ llT fclim 3Pl 
aw--1 f.l 4 f~ fa ~ 31'1:fR R"lfcf fcfiit ,rit "ITT; 
(&) ~ * cfil" fqf.lffl~ cf.f-~ cfil" cfcllfci21; 
(7f) ~ * ~'Rl ~-~met; 
(tf) ~ cfiT ~; 3-fu: 
(s) ~*~~~fuiJ:~~cfilmPr«RIJ 
1. mu 6 qi] BTll ~ Tfll"l a~ mu 7 ~. rrnl'R 3lf~ st. 1612002 lVl. m (amimzyi) R 30 
3'fTffif 2002 ~ mnf!cf<l I '[cf if~~ ~-
Sl'm 6. itTon c~) m'imf cfiT Tl'o,l'- Wr.i~I;! 3lfl-l'f.rqq ~ ~ ~ ~ • ~ ~ ~ 
WWT if~~~~ <lit~ qlffi m cR ~ ~W<lill: 3l?1qf ~ f<lim mfi--<'[>o a:rftT<iiTU 
'll'l a:rf'lfilinf ~~ii~ aen ~~in: Sfl'll <lit ;;;-rf, ~ f.!fN<I ~ ~ ~q if~ W<li11: <l>l ~ 
~ t<r, ~ W<li11: ffl ~ cR ~~~if ffl ~ qif ili ~. ~ ~ ffl ~"F,TT'q ~ 
.i'q'fll ~ ~ ~ ll:l1JJT m'iml TlfiIB ;it,ft ~ a:rf~ ii a:rr~.Jqi ~ ;ft .izy.i ~. -it 1% w:ri:1-w:ri:I 1R a:rf~R<! 
1%'q~; 
~ -
(~) 3"'l ~ if ii~ .izy.i ~ ~ cR ~~~if ii 'll'I ~ l:{@ ~. ~ 1% ~ ~ ~ 
~ l:{@ ~ ~ if ~ if ~ W<fl m, f<.lf.1im!Tm if 'it ~ , 
(~) ilill '?I ilill ~ 'Uzy.! ~ ~ cR ~ ~ 3"'l ~ cnm if '{I~ -i\ f% ~ miliR ii f'IR °ITT I 
('ifR) ~ 'Uzy.l, mR. ~ 3"'l ~ if 'it m'1TT-il ~ qi] "lITT!f.lf!,f<q ~ "ITT 311'{ -it ~ '1['1-ffl ~ "ITT, 311'{ 
(,m) ~ 'Uzy.l, ~ fcllaH ~ ~ 3"'1 ~-;/ ii WT!, -i\ a~ ~-ffl ~ °ITT I 
(2) m'it@ qi]~ '1ft ~ WT! f% ~ ~ W<li11: <l>l ~ ~ fcl'ffl!f ~~if~~ -it f% ~ ~ miliR 
~ ~ f~il:;';;\l'~ I 
(3) ml1fa qi] qijll qij;;f ~ uftr ii~ ~ ;efctin -it 1% ma <lit ~ 1 
(4) m'iml ~ .izy.i ~ '1@f ~~~-it 1% ma m ~ , 
(5) m'im! ~ miliR <l>l ~ ~ ~ ~q ~ 'ffiR ~ tffl f% ~ W<li11: ffl m'it@ ~ ~ ~ 
~ifW~q,'t1 
Sl'm 7. ~ "ITT<liR m'imf it~~~ f.fmfur cfiTlft-~ W<li11: mu 6 ~ 3lm::I TTfiIB <lit Tit m'iml 
ii wm .m ~ ~ ~ ~ f.fl:@;it,it ·fu! in: 1% ~ ~ ~ .i'q'fll if~ cR ~ ~ cnm u 
3m ~ 'll'l 3m f<lim mf~ 3lWlim 'll'! a:rfm ~ ~ cR ~qi] Sfl'll ~ ;efctin 311'{ ~ 3"it m 
if, aen ~ ~ ura if, -it 1% ma <lit~.~ <ITU& ((qi -it 1% ~ ~ '1'fif <lit, ~ ~ 1% m'iml TTfiIB 
<lit Tit m. 30 oJ:f ~ -rn:: <lit ::i m. ~ "''tift 311'{ ~ '!liliR Fl<@ f%'ll'l Tfll"l ~ ~. ~ '1'fif <lit ~ ((qi 
wri wn aen '1'fif ~ <!.RR ~ ~ f%'ll'l ;efctin : 
~ ef-e: m'iml mu 6 <lit 3'lmu (5) ~ 31'~.fr-! ~ <lit Tit ~q ~ 'ffiR 'll'l 15 f<::l 'it 3l""lf~ ~ 311'{ 
qi@]qfi-l ~ 'ifl<R. tm 1% ~ m<m ~ q,'t ~ ::i ~ m ~ m<m m'iml t wm t f.RT m ~ Fl<@ 
;m ~ ~ amm m wft : 
~ ~ 311'{ '1ft, 1% f'IR-f'IR ~ t ~ f'IR-f'IR ~ Fl<@ f%'q ;;if ffl am~ <liB if, ~ offiTI if; 
m~-m~ f.!l::!ifqio <IT<II qi] ~Jl'R U9T ;efctin :-
(<Ii) ~ cR ~ t ~ -it ~ if ~ ~ t 'W<P'l if ~ 'ifR qlTT if; <!.RR~ W "ITT 'll'l ~ 
3lfl-l'f.rqq 'll'l f<lim Wl a:rfef""l<!ll t 3lm::I f.fl:@ ~ l'f-it i\, 
("@)~if <lit cR ~<lit~. 
(Tf) ~ if ~.t ~ ~fclmii, 
(~)~qi]~. 311'{ 
(s ) ~if~~~ <lit~ qi] mtlPI «11: I 
✓ 
mu 8-9 J lfJI'. q.J ~ (o!ITQ'R fclf..i"wn 3Tf~ 1969 379 
mu 8. WTT cnT ~ ~ nm ~ ~ ~ cnT WTT lH 51cfil~I+ 
~ ~ it ~ ~ if, crm ~ ~ TR, ~ fcfl ~ mcnR, fqf1~@ 
cf.{~ m q@f cli1 ~m q;r ~ ~ ~~ t @TT(~~)~ 
~ ~ 3ITT fqf.tffl@ cR ~ cli1 ~ ~/ ~ fcfl 'l:ffiT 7 ~ 3l~ ~ mcnR 
~ ITTcT cn1 ~ m, crm q;m cfiF5f ~ ~, w ~ ~ TR, w:mr ~ it 
fll->l~~ld (Displayed) ~ ~' ~ fcfl W ~ ~ fu"ir ~ ~ ©TT if 
-mIT 1"f<lT "ITT I 
mu 9. ~ ~ m ~ fc1r.im~ ~ cnT ~ ~- (1) ~ 
mcnR m ~ mf~ 3lf~ m 3lf~ q;m cfiF5f ~ ~ it ©TT it ~ 
~ @-q: ~ ~ fqf.tffl@ cf.f ~ cli1 'l:ffiT 7 ~ 3l~ ITTcf ~ 1"fit ~ TR ~ 
cfi8 ~ fu"ir ~Vl "ITTllT : 
~ ~ mcnR m ~ :snf~ 3lf~ <TT 3lf~ ci\- ,m fcldSldl 
M fcfl ~ fcfl-m m ~ fqf.tffl@ ~ cnT ~ cl1B it ~ ~ ~, ~ fcfl Wcn1 
Wt if "31T'iWT ~ ~ ~ fuir <TT fqf.t4fo1 ~ %cf ~ "S-l@" ~ ~ if ~ if 
~ ~ @-q: "llT cZfrITT ~ fu"ir ~ ;r "ITT I "' 
(2) ~ 'lTT oqfc@ ~ "31T'l:ffil (1) ~ l.R¥ ~ 3l~ fcfl-m mf~ 3lf~ 
<TT 3lf~ ~ Wcli1 fcif.tffl@ ~ ~ ~fcOcfiR ~ ~ ~ cET{Ol ~ 
"ITT, ~ ~ ¼l~fa ~ ~ R-:r ~ 'lTTd1:, ~ ~ TR, ~ fcfl fci f.tffl2 cr,:r ~ 
wm ~mm~~ m, 3lf~ oo q@ ~ cf.{ 3lf~ m ~ ~ 
it ~ WcnR ~ m1cRf ~ 1"fit 3T-<T 3lf~ zj llf1:rffi ~ ~ m"1lT I • 
(3) "31T'l:ffil (2) ~ 3l~ f~lcfil<ld 5ITC<f m;r TR, ,rmw.rfc, ~ cf.f 3fITCflW 
<TT itm 3T-<T 3lf ~ fcli%o URf if ~ cfit1TT, 3ITT ~ llaJcfiRT q;\" ~ ~ 
~ ~ 3lITTT 1TTfur cfit1TT ~ fcfl cf6 itcfi ~ 3ITT w ~ if ~ fcfl cf6 
fqf.t~@ cf.{~~ ~¼lcfil{ ~ ~ zj ~~,<TT%-
(cfi) ~ cf6 m fcif.tffl@ cf.f ~ ci\- 3W m w fqf.t4fo1 ~ fuir, 
~ itm fqf.tfflt!! cf.{~~ it ~ ~ "ITT, <TT cZfrITT ~ fuir 
~~"ITT, ,rmw.rfc, mf~ 3lf~ <TT 3lf~ zj Wcfif 
~ cl1B cnT ~ ~ m"1lT 3fh: o<lf2«r oqfcRf ci\- itm 3l Fa Rcfd 
-srfcrcR, ~ fcfl ~ "3fucr ~' 3ITT ~ ~ fqf.tffl t!! cf.{ ~ ~ fuir 
~~~~~it 3lf~;r"ITT, ~~ I 
("&) ~ ~ ~ fcfl m cf.f ~ ~ ~, w fqf.t4f □ 1 ~ ~ , 
~ fcfl ~ cf.{ ~ ~ it ~ ~ "ITT, <TT cZfrITT ~ fuir 
~.:i q <l cfd "ITT ~ ~/ ,m- ~ ~ m"1lT fcfl o<lf2«r oqfc@ zj fcflzjt ~ 
m ~, ~ fcfl "31T'l:ffil (1) ~ 3l~ ~ ~ ~ ~ fuir ~ 
~ it cfllT ;r "ITT, cfm ~ oqfc@ ~ ~ ~ 6'R ~ fu"ir j,cfifll.-0 
~ ~ it ~ 31faR:cfd -srfcrcR cnT ~ fcfl cf6 ~ ~ 3fh: ~ 
~ ~ q;r ~ ~ it 3lf~ -;r "ITT, ~ 'lJ1IBR q;r 3lITTT ~ 
m"1lT I 
( 4) ~ mu cfil M m ~ cnT ,m- 3lci .:i-m' WWTT ~ fcfl, <TR ~ 
380 
~ ~ ~ mr~ m~ <n m'llcfiof cfil ~ ~ cfi"G qif ~ m 
fcn ~~ m~ctt~~~mcnn:~q;nctt ~cttt al~ 
~ m~ if "ITT 3fu: ~ ~ ~ ~ -sr~ qif <lfc:: ~ m, ~ fcn 
~ ~ -w:r:r--w:r:r 1l\ 3lcrmftr ~' -tj-zy:r cfi"G if ~ ~ 3mTT i : 
~ fclim fcfcfR ctt ~ if ~ cr,:r m~, <n ~ 3F<l m~ if 
fcli "31lm-D" (2) if fqf.tfflE fcliir 7Jit ~ if ~~if fcrffi ~ if (Specifically) 
~ ~ ~ ~' 3"Bll ~~ ~fcr if 3"it ~ 3fu: ~ fufclu ~ I 
[WRf col 51('(.lllfl'5!+ lf~ ~ q.f fcl~ m~ ~- 4247~ 69 
~ 1 3"f1ffif, 1969 ~ ~ q ~ (olTTQR fqf.tti'i.i) m~, 1969 ctt 
mD" 9 "31lm-D" (2) mu ~ :?lf~41· cliT ffl ffl ~ m -qft~ m~ 
cfil (cr,:r ~ ~ m~ m~ "BWcr) "3"cFf mu ctt "31lmu (2) ~ ~ ~ 
ITT ~ ~ i I] 
mu 10. :cR:t¥)cti:co1 - ftjf.tffl2 q.f ~ cfil 3"1fR cf@T ~ ~, <lfc:: 
~~-?f fcnqff~~~"[ffi~~q.f~clifi:rftmur~i:rronur 
~ if fcli ~ ~ ~, m~ m ~, m cfil ~ ura if~~ q;u 
B1TT I 
mu 11. fc1Rg!:! cR ~ ~ f.ri:mn3TI, &.11q1ft:~'i ~ ~3TI cfiT 
:CNl@cfi(UI - (1) ~ f.rt:rrar if fqf.tfflE q.f ~ cfil ~ lffi1 ~~if~ 
if "ffiaT i, 3fu: ~ ~ <TT ~ "31lfif, ~ "lf~ qffl ~ 
~l<'Hticha1 4T "31l'IWT ~ i:rronur ~, if fclfur ~ ~, ~ m~ m, al ~ 
cfiK11cff~ ~ men:, ~ ~ ~ ~ ll\, crm ~ ufcr if, '5tT fcTTITTf ctt ~, m 
cfil ~~ q;u B1TT I 
(2) ~ ~ fclf.t'lfa1, ~ <n "31lfif, ~ l:llt:1011~·, ~ crm 
fclcHfu1<11 ~ ~ mnr if, crm ~ mf~ cfil, ~ ~ ll\, '5tT fcn ~ 
fcliir ~' ~ ~ I 
~-mull 
D.FO. q;) 3lf~ f.r:r:T 7 (2) lf. >f. cf.f ~ (o1TT1:m. fc:tf•P-11-H) ~ f.r:r:T, 1973 
cf~ lf. >f. cf.f ~ (o<ff9R fc1f-,<i&1.J) 3TT~, 1969 cf>1 'l:lTU 11 ~ 3l$l f.P:ffifFm q;) ~ 
~o/~ cfi"Gcf>l D.FO . q;) 3TT~~i 3ffi"~~~cfi"Gif ~~ 
iw~>fRT~fcl;mf.TITT~q;r~~~l (~MTM Fl. ~.u,., 
1983 '11.Jl. Ml:Jf. 1 -:ire 7), 
mu 12. fclRgJ:! cR" ~ cfiT ~(disposal)-~ m~ ~ 3lm-:f 
~ ~ mu <n ~ m~ <n m'llcfiof "[@ ~ ctt 71{ ftjf.tffl2 cr,:r ~ 
~ ufcr if ~ ~ mcnn: f.fcm ~ ~ <ft ~ <n ~ 3F<lm ~ ~ 
~~I 
1[mu 12 (cn) fclf:lliia1, '&.l'l'tlTU, m ~ am [email protected] fclf:lfgJ:! cR 
~ cfiT '9:f: ~- (1) ~ m ~ fqf.t'lfdl -m fclim q.f ~ cliT ~ ~ 
lffi1 ~ ~ if ~ i <TT fqf.tffl2 cr,:r ~ cliT ~ ~ <TT "31lfif ~ 
1. mu 12(q;) 1uT. <f.l ~ ('&!f'!R ~) ibnlR 31f~l 1986 (15 cflf 87) (m mrr"TRUI ll:SI. R 24-1-87 
'1'63 322-323) 1iRT 3Rf:~ I (~ ll:s!.ffi ~ 1987 'Cffi VIII 'l:, 30-36). 
.I 
mu 13 J llJf. cr.t ~ (o!:f!QR fctf.14•-H) ~ 1969 v 381 
1lra itffl ~ ~ ~ ~lq.\?~cfictl llT 3ll"~ ~ ~ ~fcln;ckl ~ ~ '3fTifi 
m, ~ F: ~ ~ mcJiR cfit <ll ~ mcJiR mr ~ ~ # mf~ ~ 
~ ~ anfilim <~ ~ mu# ~ ~ mf~ anfilim ~ ~ ~ f.lITT 
~) cfit ~ ~ ~ -;rm' ~ I ~ fclf.ll-lfdl, ani:nit <lT 3ll"~ ~ ~ llRT 
dl@n:ckl ~ ult Mf.lffle q.f ~ qi) ffi cfiT ~~"ITT,~~ m ~ 
~ <lT mf~ anfilim qi) @fula * ~ ~ ~­
(~) ~ '1fR cfit ~ Mf.lffle cf.IT!Fjf ~ lffilTTUT cfiT, 
(~) ~ ~ cfiT ~ ~ itm ~ ~ ti ~ cfit '3fTift t ~ 
(cITT) ~ ~ cfiT ~ ~ ~ cfit ~ t ~ an: ~ cfi~ ~ 
~I 
(2) fclf.lffle q.f~cfiT~~ m {f'51f?lq;a fclf.ll-lfa,, ani:nit<ll3ll~, 
~ 3ll"mu (1) # cffimritm 9-f ~ cfiT~ cfiB cfiT ~ ~ m, ~ ~ 
~ "ell mf~ anfilim cfit @fula ~~~-;rm~ I~ {f'51f?lqid 
fclf.ll.lfal, ani:nit "ell 3ll"~ ~ ~ m ~ mcfiR "ell mf~ ~ Cfil 
ft;rftgcf ~ ~' ~ ~ cfiT -;iri:r cfiT, ~ cfit '1fR qfffi itm q.f ~ ~ 
WiTTUT cfiT cf~~ m ~ ~ 1JW ~ cfiT ~ clTI: ~ cfi~ ~~I 
1[(3) fqf.lffle cf.T ~ cfiT 9..i~ i;fi~ c1iB ~ m 3ll"mu (1) ~ 3lm;f ~ 
lf:f cf~ ~ fqf.lffle 9-f ~ cfiT ~ cfiB ~ m 3ll"mu (2) ~ 3lm;{ ~ 
lf;f >W-0 ~ ~ ~ mcfiR "ell mf~ anfilim, ~ ~ itm ~ cfiT ~ ~ 
cfit ~, ~ f<mT '1fR ~ zy;rr ch1 @mlcf -q ~ ~ ~ I] 
~mTI 12 
1. -i:r. ;q_ ~ mcm-wr ~ ~ ~ ~ ~ 190 wiit cf>1 ~ -ra 
~q,1;ftftrcf,1~~~-i:r.>f.~cf,1~~~cfim-R<{lfq;~mcm-­
m"R ~ ~ ~ ~ ~ cf@ 3WTT ~ ~ ir 3lITT.l1lT q,l" ;ftftr 3N-ft ~ i ('llJl 
~ ~~cN>R J1C. R. fcr. 'llJl m<1 - 1983 'llJl Ml.~ 579) I 
2. ~t:R- "lRT 12 (cf;) (3) fflt:R ~ -i:r. >r. ~- 16/1990 CB. >r. ~ 
(amT"ffiUT) fe:. 21 3l1T«f - 1990 ~ 1937/1938) WT >1fofl'-llN<l c!,11'lf I (ll. >f. 'ffi. ~ 
"9ii IV (1990) "lflio 86-87) 
mTI 1J. q;r ~ qiT ~ ~- (1) ~ m ~ ~ fqf.lffle q.f 
~~~~*~mu~ 3lm;f~ cfit~ ~~ arm;rm m 
Cfil (-llll~lll 3A~ ~ I 
(2) ~ ~. ~ ~ mcR, fqf.lffle 9-f ~ ~ ~ ~ <fil Wlll 
~ ~ WITTR ~ m, 3"cR o1.1fcRtlfl. qi)~~ cfit ~. ~ fcfi" ~ 
341cki ~ I 
(3) ~ m ~, ~ fqf.lffl~ cf.IT!Fjf ~ ~ ~ # m ch1 WTRT 
~"ITT,~~#,~ mf~ cir, itm ufu #, tm fcfi" ~ cfit ~, ~ 
lf:f ~ I 
(4) ~arr~,~ ~-lf;f >W-0 ~~cf~ itm ~~~"CR, 
1. ffl~ 3lf~ 'iii. 15/1987 (m amt. 24-1-87 'J:. 321-26) ~ mnf~ I 
382 [ m'U14 
~ Fli fcma cfi1" ~. ~ ~ (Terms) cf2TT ~ ~ 3TVl't-lR wa- ~' ~ fcli 
fcrttcT cfi1" ~. ~ ~ ~ ~ <TT ~I .fctt-1lch{UI ~ ~ I 
mu 14. 411RM~, cfiT Sfr4t<TNt-t- ~ mcm:, ~ mu, ~ alf~ ,rr 
~ 3T't-1R ~ -m R<PTI ~ 3T't-1R 3N-ft We@ ,rr ~ # it ~ m We@ 
,rr ~ ~ q.f mzyfi it ~ wm ~· t%m' m 3TITTiW ,rr mr~ 
(Authority) ~ Sli:41~f'5ld (Delegate)~ ~. ~ fcli '3"i\" 1):m ~ it cf2TT 
~ ~ 3TVl't-lR wa- ~, ~ Fli ~ WcfiR ~ # fqf.!~e ~. ffl # 
~<TT~~~, 
'Wif11TI'mu 14 
.fl8Nii¼i~H Ii. 18-1-87-X-3(1) ~ 26 ~ 1990- (lf}f. m arnltffillf 
R . 28-12-90 ~ 5109) t artiR ~ ~ ~ 1:lRT 15 (1) cfi't ~ t ~ Wffif 
q;r 3lf~ ~ 3"cRf 1:lRT t 3ITTTlf t ~ ~ ~ i 
.flclNiaiWI m. 18-1-87-X-3 (2) ~- 26 ~ 1990- 1:lRT 15(2) t 3ITTTlf t 
@it~ W<fiK ~ Wffif q;r air~~~~ i rm. m arnTtffillf, R. 28 
~. 1990 ~ 5110) 
.flclNiai~H -i. 18-1-87-X-3 ~ 26 ~ 1990- 1:lRT 15(3) t 3ITTTlf~ffiit 
m q;r ~ ~ ~ ~ ~ ~ >T'llK # it <rm wm1 fscH>J\1(.'j ~ awmm ~ 
~ ~~~ >r'llK# it-~~~~~ 3lf"Ffim ~ ~ # mf~ ~ i-(trn. · 
m arnrtffillf R. 28-12-1990 ~ 5110) 
in8N>aiw1 m. F-18-3-87-X-3 ~ 6 ~. 1990- m lf}f. 3IBTtffiUT R. 
s ~ 1990 ~ 1 ~ ~ ~ W<fiK~ Wffif m q;r ~ ~ ~ 3lf"Ffim 
t~#~~~~'!>l'llK#it,~ 1:lRT 15(3) t 3ITTT<ltmit~~l I 
.fl8N>ai~H ai. 4248-X-69 ~ 1 3FT«f 1969 (m lf}f. (arnTtffiUT) R. 
1-s-1969 ~ 1911-1ns) ~ w 1:lRT 14 cfi't ~ ~ <1iT m cf,@~-
(1) lf}f. ~ ~ ~ ar~ cfi't 1:lrn (3) ~ artiR ~ ~ l1ftm qiB cfi't 
-wffl- ~ ~ ~ cfi1 ~ ~ ~ *'1.ll~f'3lct ~ ~ ffl qiB <1iT 
mf~- q;r ~. q;r ~.~~~~I 
(2) ~ cfi't 1:lrn 4 t artiR ~ ~ ~ qiB (fm ~ f.R«r qiB 
cfi1 ~ - <rm >tc./.lllilf'3lct ~ ~ ~ ~ cfi1 ~ ~ ~ ffl qiB 
qiJmfl:lcliK-m~t>f'TTUq;r~~~~l I 
(3) ~ cfi't 1:lrn 8 ~ artiR ~ m ~ ~ fmr ~ cfi't ~ fscH;,i1(.'j 
~3ITT,TIR~~cfi'tl1 
(4) ar~ cfi't 1:lrn 19 (1) ~ ~ ~ cfi't ~ qiB cfi't ~ - m 
~ ~ q;r ~- (q,~ltjc.< 3ITTi ~) ~ fs211>J\1<.'1 ~ 3TI1mR" 
~ ~ cfi1 1Tf l I 
.flclNii¼i~H ~- 6880- ~- 69 ~ 23 ~ 1969 (m lf;f. (arnTtffiUT) R. 
23 ~ 1969) ~ artiR ~ ~ ~ 1:lRT 5 (1) ~) ~ artiR fclf.{ffy q;r ~ ~ 
Ri<f qiB ~ ~~~ q;r 3lf~~ <rm~TTit ~~~{cf;~ q;r 3lf~ ~ 
mf~~i, 
.fl8Nii¼>WI ~- 4247 -A-X-69 ~- 1 3FT«f 1969 (m (arnl'TT{UT) 1131. R.1-8-1969) 
~ artiR ~ ~~ 1:lRT 15 (1) ~ ~ t ~ Wffif q;r 3lf~ ~ ffl ~ 
I-
v 
mTilS] 383 
~~#mf~~i1 
GlilNi<h~H sfi.F-18-3-87-X-3-Fe:. 6 ~ 1990 m(3ffift:ffi"OT)R.8 ~. 
1990 ~ 1) 
ll.~-~WcliK(cHrl\Wl) 'TT9"fficfi13ff~s:fi.18-1-87-X-3 (1) <f~ (2) ft 
26-12-1990 ~ ~ 3ff~ <fi1 mu 15 (1) <T~ 15 (2) ~ 3l~ wmrcR" 3ff~ 
,ii- ~ <R"cIT i <f~ 15(3) ~ 3l~ ~ cf.l ~ WI~~ ~'TIU ,ii- <f~ 
D.F.O. ,ii-~ 3ff~ ~ ~ # mf~ ~ Tf<TT i I 
m'U 15. affi:l~~on~ ~ cbl' ~ ~ 3TR ~ ffl 
~:- (1)1~ cR -an~. ~ ~ mcm: ~ an~ fcfi<TT ~ ,n ~ 
~ ~~ s.fffi:r ~ 3lRl=f ~ qi{ ~ 3lf~ ] 3lf~ <TT ~ 
3l~ ~ ~ f.rllTT ~ ~ ~ 3l:rTT~ cfiT f!RF~=qa cfl8 cn1 crfi! ~. ,n 
ffl cliT ~ WITm;J cfl8 ch1 crfl! ~ ~ ~ cliT ~j,41i:'H Fcli<lT 11<TT ~-
(1) fcm'f~ cR ~ ~ qflcHH ~ ~ ~ -q ~ ~ <TT~ '3fR ~ 
~ fcfim ~ -;nc:f, ~. (Vehicle) <TT "4'f;f (Receptacle) cfiT Ucfi ~ 
am:~~~ ~fcfim ~-q m~ ~~~~I 
(2) ~ ~ Fc1~clm ro cliT cfiTDlT it~ ~1 Fc1f.lm~ ~ ~ ~ -q ~ 
3lf~ ~ 3Rl1fu ~ 3TW'l:l fcfi<TT i, ~ ~ 2~ cR 3TT'l:lcfiTU ~ ~ 
mcW ~ 3lf~ fcfi<TT ~<TT~~~~ 3lRl=f ~qi{~ s.fffi:r 
3lTfilim ] ~ fc1f.lm~ ~ cfil, ~ m ~. -;w.n', 7TTWTT, -m:rr, ~ <TT 
~ 3Ff ~3Tf ~an~~~~~~~ 3lf~ ~ 
~ ~ 3lm;f ~ 3TW'l:l cfl8 -q fcfi<TT % I 
\3) ~mu~ 3lm;f fcfim ~ cliT 3lf~ (Seize) cfiG cf@T ~ 
3lTfilim <TT~~ m ~ ~ ~ dQ~~ld cfl8 cf@T ~ i:'Pll~'II, ~ 
~ ~ "5fcfiR 3lf~ fcfi<TT 11<TT ! am: 3lf~ ch1 ~ ~ cfiT "llll.IT-~ 
~ ~ cR m~ ~ 3lf.ll=r ~ ~ ~ ~. fjrn ~ mcm: ~ an~ 
"ITTn, ~ ~ -q mf~ fcfi<TT it(~~ ~ ~ mf~ 3lTTQiW ~ ";{Tll 
~ ~ %) ~a.l W cRlIT <TT '1f"ITT lffilTTUT <TT~ (Bulk) cfiT <TT 3l;;:r cll«lfclcfi 
cfifcHI$ ci1' VlH -q ffla- ~ ~ "BT'l:il;, it ~ 3lf~ ch1 ~ ~ cfiT mf~ 
3lf~ ~ ~a.l w fcfi<TT \l{T ~. '1fITT ~ 3lf~ ch1 ~ ftqri mf~ 
3lTfilim cfiT cRlTT <TT '1fITT 3lWm ~ ~ ~ cfil4cl11%lli ~ cfl"GT ~ 
"ITT, cfITT ~ 3lf~ ch1 ft1TTi ~ 4F~l-?2 cfiT cRlTT ~ ~ 3TW'l:l cliT Fcl'ql{OI 
cfiG ch1 3lf'l:lcfilfurr &err it, ~ ~ cfiTDlT 3lf~ fcfi<TT 11<TT !: 
1. 31f~ Sli. 18-1-87-X-3(1)(2)(3) R 26-12-90 ~ ~ ll:SI. m (m!Tm{OI) ~ 28-12-1990 1r<1 
5109, s110 (mu 15(1)(2)(3) t mf~ 
~- tDl. ~ (cf.l ~\WT) $!@i'f>'I 31flcl. Sli. 18-1-87-X-3 (1) & (2) R 26-12.90 t ~ 31flcl. i'f>'I mu 
15 (1) ~ 15 (2) t 3RflTTn,11«1cR"31f~q;) 31f~~~111m, ffl'R 3TI'l. slil1T<fi 16/1990 (21-8-90) 
2. rmu 15(1) <1en (2) <1en 15(7) if mit'R ll:s1. cR" ~ (o!!TlITT ~ mit'R 31f~ 1990 (Sli. 16 q!f 
1990) mi~ -irq] (ll."ll. m mrr. 21-8-90 'I- 1937) (ll~ ~ ~- 1990, 1TTi IV, Page 86-87 
~ 
fll."ll. ~ <R" ~\WT, $!@i'f>'! 31flTTfRJ Sli. 18-7-85 ~ (3) (2) R 20-8-87 t mi mu 15 (1) t 3Rrfu 
~~qijffl"JJ"q,{~~"3'C!f.ro~~ 3ITT9~~ 31f~ifit 31f~q,@[! Im 
R 21-8-87 'r<l 1646) 
3 mu 15(3) t 3Rrfu-31f~ Sli. 18-1-87-X-3 R 26 ~ 1990 t ~ ~ ~ cR" m~ .Iii 
~ t "ll'll!U <lefi D.F.O . ~ ~ t "ll'll!U (DFOs) <fit mf~ ~ lJm ! I 
384 
~ ~ ftjf.tffl~ cf.f ~ ~ G{R -q ~ 3llro"l ~ ~ cfiT ftj~cm-1 
~ ~ t WcnR q,l Wltfu t afu: 3llrom ~ t otif <lR 3TTfifim ~ 
~ G{R -q roTii 3T<R ~ ~ qi) "ll?.IT-~ ~ tu t otif ell ~ ~ WIT I 
(4) "3llmu (6) t ~ t 3lm;f m ~ ~ mr~ 3lTfqjm: cfiT 
"ll?.IT-~ fqf.tffl~ cf.f ~ t 3T<R ~aJ W ~ ~ lR "llT 3TI~ t G{R 
-q roni t m1-0 ITT lR, ~ WTI'tlf.f m ~ t fcfi ~ G{R -q 3llRT"l ~ ~ 
t, ell~ fufu@" ~ ~ afu: 3lf-.ifl':.'lf@a ~ ~ q@ cmurr ~ ~ fqf.tffl~ 
q.f ~ qi) ~ ~ >lcliR mmma q,l ~ t wn:a ~. ~. ff, "ffifl', 
~ "llT fcR:ft 3Fr ~m ~ m~ ~ fcfi ~ ~ 3llro¥:l ~ -q ~ 
~ i 3lf~ ~ m7JT I 3lf~ ~ ~ q,1 ~ mcf ~ fc@l<if (Undue 
delay) t m ~ t cf.f WaJcfi cfil ~ ~ ~ fcfi fqf.tffl~ cf.f ~ 
3lfmma~~i I 
(5) "3ll'l:ITTT (4) ~ 3lm;f M Wltffi ~ 3lf~ (Confiscate)~ q["ffi 
~ ~ otif acli ~ ~ ~ otif acli fcfi mf~ 3l!Mim.,-
(cfi) Wll@ ~ 3lf~ ~ ~ cfil4qlfu4i ~ ~ ~ ~ G{R °q' ~ 
'3'ff 3llro"l cfil, ~ cfiRUT 3lf~ ~ ~ i I fqi:11{01 c1iB q,l 
3lf¥:lct,lftrr 00 q@ 4f'51~2. cfil ~ ~ -q ~~tu I 
("&) '3'ff arm cfil, ~ ~ Wltfu 3lfmma q,1 ~. ol!fi fcR:ft ~ 3Fr 
arm cfil, ~ G{R -q mr~ 3llMim qi) ~ >1cira mor m fcfi 
~~ Wltfu-q ~ mt @m@~~tu I 
(lf) ~ ("&) "G' f.rfey &1fcR14'. qi) smtfqd 3lf~ ~ ~ ~ 
~rc:kl1c:@ ~ ~ ~. ~ fcfi ~ -q fqf.tm~ ~ ~. 
. 3l~ ~ cfiT 3lqW ~ ~ tu, afu: 
('t-0 3lf~ ~ q@ 3l!Mim "llT arm q,1 o?.IT ~ "&l"fcRr <lT &1fcR14'. 
q,l, ~ "llT ~ "&Us ("&) ~ 3lm;f ~ cTT ~ t ~ ~ 
~ ~ ~ WTTf q,l ~ cffffi cITTml cfil ~~~I 
(6) "3ll'l:ITTT (4) ~ 3lm;f ~ ~.~.ff, "ffifl', ~ "llT ~ 
3Fr ~m ~ <~ 3lfmma q,l ~ fqf.tffl~ q.f ~ ~ f'IR m) m~ cfiT 
~ ~ ~ ~ ~ <lR "3ll'l:ITTT (5) ~ "&Us ("&) -q f.rfey ~ "&l"fc@ 
mf~ 3llfilim ~ WTI~ ~ -q ~~~tu i fcfi ~ ~ ~' 
~. ff, "ffiTT, ~ "llT ~ ~3TT cfiT ~ ~ -51HcfilU "lll ~.Jl:!1(1dl 
~ m ~ ~ ?.IT afu: ~ fcfi ~ 3lf~ ~ 31m;r ~ fcR:ft 3llRr"l ~ ~ 
~ t ~ ~ ~3TT ~~qi). ~~~ wmt 1fckt1c:@ afu: 
611q~4ct, ~mf.rn' (Precautions) ~ ~ m I 
r (7) ~ mu ~ 3RJ1fcr ~ ~ ~ -q zys >ffifillT ~ 1913 (~ 2 
cftf 1974) q,l 'l:ITTT 102, 103 ~ ~ ~ ~ ~ mcr'tlf.f, ~ acli ~ m, 
~ "ITT1T I] 
~mTI15 
A- mIT'R t:Tm 15 (1) (2) (7) if "ITTTI'R 3TTl:l. i:fi. 16/1990 ~ aroT'=lRUT ll. 
~-R. 21-8-1990 'I- 1937-1938 &JU~ TflTT I 
mTI15] 385 
(1) cf.f 3li:mtT cfi1fuf cliB # ffl # ~ ~ 7:fR (Vehicle) t ~ ~ ~ cf.f 
3li:mtT cfi1fuf <liB cfi1 ~ cfiT 3NT9 WTT <f~ t ~ # ~~WIT "ITT~ Vehicle 
7:fR cfiT ~ (Confiscate)~ fcfi<:IT ~ Wfi<IT- ~ 'll.Jl fcf. WT 'f7Tt1TR' 'Wlf- 1991 
(1) '1l.Jlcil:-:k66 = 1991 FLT (Summary) 16 'll.Jl ~- (~~'#t.1Ff1) 
~ fgf.l~iP-4 ~ :-
"Section 15 of Madhya Pradesh Van Upaj (Vyapar Viniyaman) Adhiniyam, 
1969, as amended by the amending Act 1987, entitles the authorised officer to 
confiscate not only the forest produce, but also the vehicle carrying the same, in 
case the forest produce is found to be involved in a forest offence. An authorized 
officer will, however, not order confiscation of the vehicle, if the owner thereof 
proves that he was not aware of the commission of the offence" - ~: cf.f ~ 
t wt"l # .3li:mtT cfi1fuf cliB # ~ ~ 7:fR (vehicle) t ~ # ~ ~ cfiT t@T ~ 
~ 1 ~ ~ cfiT WW-lR-cfiT\Cfi wnur 'llr7:f"R t ~-KWIT~~~~~ 
~ ~ i f<li ~ ~ <ff llH ~ t FAT 7:fR cfiT m san aw~ WW-lR cfiT 
fficfilU -ir-r "GR. wr ~ w ~ ~~ ~Wfi<IT ~ ~F<Rt~<Rl ~ cfiT m cfi8T WIT 
~ fcf,wr ,fl"~~~#~~ cliB t ~ ~ l_lcRf ~ ~ Wfi<fT I ~ 
~ ~~ t cfi~ ~ ~ i fcl; ~ ~ ~ t ~ cfi1 ~ l!ft aw~~ 
-irfcl;m ~ '9"{~ cfiT ~ ~ ll<TT I mRi ~ l!,-sl~H{-1 4i mum fgf-l~il4 cfiT ~ 
~ll<TT I 
~= ~ ~-ir 3Rlt~ cfi13ffiITTcRr wm ~'i:T i-~ t??1T fiTR1 fcf. ~ 
qi! 371. (1991) (1) 'll.Jlcfl:;n: 86= 1991 FLT (Sum) 18 'll.Jl itafl' ~) 
~~cfil~qefir,ff~-~rftm. '1TcEr fcf.~- 1994FLT74# 
'i:TRT 55 (IF Act) t ~ ~ cfim"WITl fcli ~ ..1.1141{14 Cf>1" ~ Rlxfilt o/~ iT<!T 
i fcl; ~ 3li:mtT, ~ '[TU f.rnm ~ <ff fcl;m 3P1 '[TU 7:fR t ~ ~ ~ 
<ff llH ~ "Without the knowledge or connivance of the owner of the vehicle" 
fcfi<:IT ll<TT i ? ~ ~ ~ 7:fR cfiT ~ arr~~ i ~ ~ ~ W ~!i!1cf>{UI 
~ wnur ~ cfiT arcrnt 'l!,cf> 3ffiTT ..1.1141W-l11 ~ # t.rr WIT 1 ~ ~ cfiT ~ mfif<f 
~ ~ tfa.lcW lW@ # ~ fcr!r;r cfiT recanvass ~~.FAT ~ ~ ~ 7:fR 
t ~ cliB Cf>1 cf>14,mft ~'i:T WTT (W 7-A ~ 8) - 1994 FLT 74 (i:{?:m), (Man 
& Company V. Forest Range Officer 1967 '181'(1 MT iiRff (fiEfil:«:r) 268-'18!(1 itil') 
7:fR t <lR lTT@cf> <fiT arcrnt WIT ~ m ~ cfiTi cfiT ~ wnur 3fRt ~ ~ 
~ ~ cfiT W cfi«TT, W 3 # ~trcf 1994 FLT 75) (W 9- 1994 FLT 74 (at page 77)­
Knowledge being a mental state can not be proved by direct evidence. It has to 
be inferred from a totality of circumstances ") ~ 7:fR cfi1 ~ ~ ~ cfiT ~ 
ffi1_ fllijl..i.ld: ~ t GT{R ~ 3TT '1IBT ~ <fcf> fcli 7:fR cfiT ~ lW@ # ~ arr~ 
'1° ffl m ~ separate enquiry cfil•~ a{q~ c!i1 l1t t (~ ~ mmrJ<le( fcf. 
~ ~ 1986 '181'(1 MT~ (frEfiRc:r) 39- lWffi # ~ Q,k1~s< cfilt cfiT ~ 
~Hl&Pft t 3l,wf #~"ITT ll<TT ~ PR ,fl" cfiTi ~ ~ ~ CfT arRT'i:T cfi1fuf <liB # 
m c!i1 l1t ~ "cf>K <fiT ~ t ~ <fiT ~ <li{" WIT i) 
3{Tt;J ~ m cfiTi cfiT ~ nr anw llG:niAffl fcf. Jmf17 ~ 'ff'?JT 3PI - 1990 
FLT 162 itafl' 31n1J1~~ # «<i ftjf-l~il4 i fcli <lR 'l!,cf> o{R ~~~mm i fcli cf.f 
~ ~ ~ t ~ # 3li:mtT cfi1fuf cliB # 7:fR cfiT m san <fof "4H t ~ 
o/ ~ >llTTUf 'lK Shift "ITT~ i fcli ~ 3fRt ~<ff~ cfi1 ~<ff~~ 
386 
t f.f.rr- ~ it '1H t ~ ~ m cfiT a~- artij ~ ~ ~ 1976-"ITTT 
44 c2-c) an~ <N "5!TTITTTT q;r alf'qqiK trr i an{~ J{l,fUf t.rr mw i f<fi ~ '1H t 
w m 3l1rotl it m -;:im' ~ ~ ~ t aflt it~ W:1l ~fcRI~ ~ ~ ~ 
(qu 15) cf~ '1H t >f'TIU cN 'TT ~ ~ ~ -;:im' -00 ~- ~ ~ fcf. ~ 3ml 
~ (1976) (Vol. 35) 3ml RT c1F19', 357- if~ 'l1rlfq - ikr 13 - 1990 FLT 162 
(165) "CR"f.rfzyfcf.<TT.-p:rrt,Wcfil "lRT 6-B (2) ~~ ~t ~it~ 
'1H 3llR t alftmUT t ~ it mwl ~ ~ lfRT TPTT t I (~ 1ll1. fcf. oqlfJQIH 
~ (1991) 1 1ll1.cit.:n: 66 ~ 1ll1.) 
mu 15 (6) (wn ~ 1986)- ~tl ~ it ~ Timber ~ ~ ~ ~ 
( Confiscated) fcfi<TT TPTT- ~ J{l,fUf ~ lfflWli 1:fr t fcfi cffl ~ ~ ~ fcfi '1H (Vehicle) 
cfiT ~ ~ t f.f.rr ~ ~ ~ ~ t f.f.rr ffl fcfi<TT TPTT- (~ 1lJl fcf. ~ 
~ 1997 (1) JU 315 ~ 'cEJi) 
mu is-en. &fu&<ut ~ ~ ~ ~ 311fu;r- (1) 3lf~ ~ fcfim 
~ * ollf2«f ~~.~fem \l[R ctr arfug* cim~ ~ ~ (fT 
~ ~ ~ cf~ ctr ~ ~ -;rm'~ ~ "ITT, cTT ~ ~ ctr '51Ffcfil-O 
~ ctr arfug * cim ~ ~ ~. ~ q;r ~ ~. ~ ~ q;r ~ 3lf~ 
ctr ~ it, q;r WPJcfi (~ ~ ~ ~ ~ ii-f~ ~ ";{Tl{ * ~ i) 
cfil fufurcT if ~ ~ Wli1rr, ~ m~ ~ m ~ ~ 3ih: ~ ~ ~ if 
"ITT1TT ~ fcf1 fcrt%a ~ ~ 3-fu: ~ m~ 3lf~ ~ ~ ctr 51'-llfold mcf 
[email protected] I 
~IDcti:tut-(1) ~ ~mu if~ cim K.f ctr cfi@lcff~ ctr "fr1TURT c1i8 
if~ Wl<l dl4q~ d ~ R<tT i5imlTT ~ 3lf~ ~ ~ qi7 51'-llfold 5ITTf 3lf~ 
cfi8 ~ fuit amara ~ m , 
(2) ~mu (1) if~ ~ mf~. ~~if~~ WJa:T ~ 
~ ;i- ctr ~ it, 3lf~ cfi8 cf@ ~ cfil (fT ~ cfil 3ih: ~ fcfim 
3P-l~cfil(~3Mf1ra~~~~m. 'ITT3lfc1Ti) ~fcfl~­
m~ ctr WI if 3lf~ ~ ~ * Slfac:Jj(1dl "51"~ m tf~ i, ~ 
* ctr \l[R c{@f cfil4ql~ ctr ~ 3lf~ ~ ~ cfi1 mcf ~ ml:u ~ qil 
arfusl * cfffi ~ ~ ~ ~~{OIi (Suo-motu) * ~ Wli1rr 3ltt ~ ~ ~ 
~ w Fem \l[R ctr ~ if, ~ ~ ctr ~ ctr ~ ~ &lfck141. -tr ~. 
3ih: w qiT 3lf~ 1PTT Wli1rr : 
~ ~ ctr ~ ~Qtjlftcfi ~. ~~. 3lf~ cfi8 cf@ ~ 
3TTftlim (fT ~ cfil 3-fu: ~ fcfim 3R' ~. ~ fcti '{cffcklliflR Slfctc:Jj(1d: 
"51"~ m-;rr tf~ i, if * ~ R.'<tT ~ dllq~llcfi -;rm' ml1T ~ ~ qiT 
3lf~ (waive)~~ (fT ~ ~ctr~ ctr arfusl ~ mf~ WU 
fcfim 3P-l ufcf if 

Excerpt shown. Open the full act in Lexace.

‹ Prev All Chhattisgarh acts Next ›