LexUNION OF INDIA THROUGH SECRETARY, MINISTRY OF HOME AFFAIRS, GOVERNMENT OF INDIA, NEW DELHI AND ORS. versus A. AJIT SINGH S/O. S. CHET SINGH R/O. NO. 19, FAIZ BAZAR, DARYAGANJ, DELHI-6
Open in Lexace · Ask the AI about this caseJudgment (excerpt)
અસ્વીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોને તેમની ભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથા ઉપયોગ થઇ શકશે નહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટે મૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જ પ્રમાણિ ત અને માન્ય રહેશે. : DISCLAIMER The translated judgment in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to / understand it in his her language and may not be used . for any other purpose For all practical and official , purposes the English version of the judgment shall be authentic and shall hold the field for the purpose of . execution and implementation =================================================== ભારત સરકાર વતી સચિવ, ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકાર, નવી દિલ્હી અને અન્યો વિરુધ્ધ એ. અજીત સિંહ તે એસ. ચેત સિંહ નો પુત્ર સરનામું - ઓ.નં.૧૯, ફૈઝ બજાર, દરિયાગંજ, દિલ્હી-૬ એપ્રિલ ૨૯, ૧૯૯૭ [ન્યાયમૂર્તિ કે. રામાસ્વામી, ન્યાયમૂર્તિ એસ. સાગર અહમદ અને ન્યાયમૂર્તિ જી. બી. પટ્ટનાઇક] જમીન સંપાદન અધિનિયમ, ૧૮૯૪ : સરકારે લીઝ પર આપેલ જમીનનું સંપાદન – વળતર – પ્રમાણસર – રૂ.૪,૦૦૦ પ્રતિ વીઘાના દરે વળતર આપતો એવોર્ડ જમીન સંપાદન અધિકારીએ તા.૦૬.૦૬.૧૯૬૭ ના રોજ કર્યો - તા.૦૨.૧૧.૧૯૭૩ ના તેના હુકમથી 1 of 9 રેફરન્સ કોર્ટે વળતર વધારીને રૂ.૧૭,૦૦૦ પ્રતિ વીઘા કર્યું - ઉચ્ચ ન્યાયાલયે વળતર વધારીને રૂ.૨૮,૩૮૭ પ્રતિ વીઘા કર્યુ અને તેની પ્રમાણસરતા ૭૫ ટકા ગણોતને અને ૨૫ ટકા જમીનમાલિકને કરી - બજારકિંમતનું નિર્ધારણ કોઇ સિદ્ધાંતની ભૂલથી ગ્રસિત ન હોવાનું ઠેરવાયું - દાવેદારો વધારેલાં વળતર પર ૧૫ ટકા સોલેશિયમ અને કબજો લીધા તારીખથી ચુકવણી કર્યા તારીખ સુધી ૬ ટકાના દરે વ્યાજ માટે હકદાર – વળતરની પ્રમાણસરતા ૬૦ ટકા ગણોત અને ૪૦ ટકા જમીનમાલિકને એવાં ગુણોત્તર મુજબ. મંગત રામ અને અન્યો વિ. હરિયાણા રાજ્ય અને અન્યો, [૧૯૯૬] ૮ એસ.સી.સી. ૬૬૪; ઇન્દર પ્રસાદ વિરુદ્ધ ભારત સરકાર અને અન્યો, [૧૯૯૪] ૫ એસ.સી.સી. ૨૩૯ અને કર્નલ સર હરિંદર સિંહ બ્રાર બંસ બહાદુર વિરુદ્ધ બિહારી લાલ અને અન્યો વગેરે, [૧૯૯૪] ૪ એસ.સી.સી. ૫૨૩, નો સંદર્ભ. દીવાની અપીલીય હુકુમત દીવાની અપીલ નં. ૩૬૯૫/૧૯૯૭ વગેરે. આર.એફ.એ. નં. ૮૭/૧૯૯૭૪ માં દીલ્હી ઉચ્ચ ન્યાયાલયના તા. ૧૮.૦૮.૧૯૮૬ ના ચુકાદા અને હુકમમાંથી ઉદભવેલ. અપીલકર્તાઓ વતી વી.સી. મહાજન, સુષમા સૂરી, શશી કિરણ અને ડડી.એસ. મેહરા. સામાવાળા વતી એન. ગણપતિ. 2 of 9 ન્યાયાલયે નીચે મુજબનો હુકમ કર્યો: અવેજીની મંજૂરી છે. પરવાનગી આપવામાં આવી. વિશેષ પરવાનગીથી આ અપીલ આર.એફ.એ. નંબર ૮૭/૧૯૭૪ માં દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચુકાદા પરથી ઉદ્ભવે છે, જે ૧૮.૮.૧૯૯૬ ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. નિર્વિવાદ હકીકતો એ છે કે ૨૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૪૯ ના રોજ સામાવાળાને ૩૦ વર્ષ માટે સરકારી જમીનની લીઝ આપવામાં આવી હતી, જેમાં સમયાંતરે મહત્તમ ૯૯ વર્ષના સમયગાળા સુધી વધુ નવીકરણનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. જમીન સંપાદન માટે જરૂરી હોવાથી, ૨૩ જુલાઈ, ૧૯૬૦ના રોજ નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી જેમાં સામાવાળાની ભાડડાપટ્ટેની મુદતને સમાપ્ત કરવામાં આવી હતી.સામાવાળાએ અતિરિક્ત જિલ્લા ન્યાયાધીશ સમક્ષ અપીલ દાખલ કરી હતી, જેમણે જણાવ્યું હતું કે લીઝ હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે અને તેથી, સામાવાળાને બહાર કાઢી શકાયો નથી. જમીન સંપાદન અધિનિયમ, ૧૮૯૪ (ટૂંકમાં, 'અધિનિયમ') ડડી ની કલમ ૪ (૧) હેઠળ ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૬૭ના રોજ દિલ્હી શહેરના આયોજિત વિકાસ માટે જમીન સંપાદન કરતી અધિસૂચના પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. જમીન સંપાદન અધિકારીએ ૬ જૂન, 3 of 9 ૧૯૬૭ના રોજ વીઘા દીઠ રૂ.૪,૦૦૦નું વળતર નક્કી કરીને તેમનો એવોર્ડ આપ્યો હતો. રેફરન્સ થતાં, અતિરિક્ત જિલ્લા ન્યાયાધીશે તેમના ચુકાદા અને તારીખ ૨.૧૧.૧૯૭૩ ના હુકમનામા દ્વારા વળતર વધારીને રૂ.૧૭,૦૦૦ પ્રતિ બિઘા કરી દીધું; ફાળવણી પણ અસરગ્રસ્ત થઈ હતી. રાજ્ય અને દાવેદારની અપીલ પર પણ, ઉચ્ચ અદાલતે ગણોતને ૭૫ ટકા અને જમીનમાલિકને ૨૫ ટકાની ફાળવણીની પુષ્ટિ કરતી વખતે વળતર વધારીને રૂ.૨૮,૩૮૭ પ્રતિ વીઘા કર્યું છે. ઉચ્ચ અદાલતે સુધારા અધિનિયમ ૬૮/૮૪ ની જોગવાઈઓ પણ લાગુ કરી અને વધેલી રકમ, વ્યાજ અને વધારાની રકમનો ચુકાદો આપ્યો. આથી, વિશેષ પરવાનગીથી હાલની અપીલ કરવામાં આવી છે. ઉચ્ચ અદાલતે ચુકાદામાં નોંધ્યું છે કે જમીન વિકસિત વિસ્તારમાં આવેલી છે અને ખાનગી પક્ષકારો અને સરકારી ઇમારતો બાજુના વિકસિત વિસ્તારોની ખૂબ નજીક છે. તેથી, તે બાંધકામ હેતુઓ માટે ઉપયોગ માટે સંભવિત મૂલ્ય ધરાવે છે. તદનુસાર, તેણે વળતર રૂ.૨૮,૩૮૭ પ્રતિ વીઘા. અમારું માનવું છે કે ઉપરોક્ત વિચારણાના આધારે બજાર મૂલ્યનું નિર્ધારણ કોઈ પણ સિદ્ધાંતની ભૂલથી દૂષિત થતું નથી. વિચારણા માટે ઉદ્ભવતો આગામી પ્રશ્ન છેઃ શું સામાવાળા ૧૯૮૪ના સુધારા અધિનિયમ ૬૮નો લાભ મેળવવા માટે હકદાર છે? રેફરન્સ કોર્ટનો ચુકાદો ૨ નવેમ્બર, ૧૯૭૩ રોજનો છે તે હકીકતને ધ્યાનમાં લેતાં, સુધારા કાયદો લાગુ થશે અને તેથી, દાવેદારો કબજો લેવાની તારીખથી 4 of 9 કોર્ટમાં જમા કરાવવાની તારીખ સુધી વધેલા વળતર પર ૧૫ ટકા સોલેશિયમ અને ૬ ટકા વ્યાજ મેળવવા માટે હકદાર છે. હવે પછીનો પ્રશ્ન છેઃ જમીનમાલિક અને ગણોતના વળતરના કેટલા પ્રમાણમાં હકદાર છે? અપીલકર્તાએ ગણોતનો અંત લાવી દીધો હોવા છતાં, અપીલ થતા
Excerpt shown. Read the full judgment & AI analysis in Lexace.