PRAKASH NISHAD @ KEWAT ZINAK NISHAD versus STATE OF MAHARASHTRA

Citation: [2023] 8 S.C.R. 152 · Decided: 19-05-2023 · Supreme Court of India · Bench: BHUSHAN RAMKRISHNA GAVAI · Disposal: Appeal(s) allowed

Cited by 3 judgment(s) · see the full citation network in Lexace

Judgment (excerpt)

(इंग्लीशींत टंकलिखीत केल्ल्या न्यायनिर्णयाचो कोंकर्ी अर्कार) 
 
सर्वोच्च न्यायाियाचो अहर्वाि 
[2023] 8 एस. सी. आर. 152 
प्रकाश निषाद उर्ण केर्वट लििक निषाद  
नर्वरुद्ध 
महाराष्ट्र राज्य 
(र्ौजदारी अपीि क्र. 1636-1637/2023) 
19 मे 2023 
[न्यायमुती बी. आर. गर्वई, न्यायमुती नर्वक्रम िाथ आिी न्यायमुती संजय करोि] 
पुरावो - पररस्थितीजन्य पुराव्याचें प्रकरण - स वसाांचे चलयेचेर लैंगीक अत्याचार करून 
ताची हत्या केली आनी ताका ‘नाल्ाांत’ उडयलें - अपीलकत्यााक दुबावाच्या आदाराचेर अटक 
केली - ताचेर भारतीय दांड सांहहतेच्या कलम 376, 377, 302 आनी 201 खाला दांड करपा 
सारको गुन्याांव केल्ल्या हवशीां आरोप दवरलो. तशेंच कलम 302 खालाच्या आरोपा खातीर 
दोशी थारावन फाांशीची ख्यास्त फमाायली आनी हेर गुन्याांवाां खातीर ख्यास्त फमाायली -  
अचूकताय - मानपाांत आयलें की : घटनाक्रमाांत खूब व्हडलें अांतर आशशल्लें जाका लागून 
अपीलकत्यााच्या दोशाां कडेन बोट दाखोवपाची पररस्थिती नाशशल्ली - प्रकरणाची तपासणी 
करपी यांत्रणे कडल्ान साबार अहनयशमततायो आनी बेकायदेशीरपणाां - अपीलकत्यााचेर केल्ले 
आरोप शसद्ध जाले नात - सकयल्ा न्यायालयाांचे आदेश कुशीक दवरल्ात - दांड सांहहता, 
1860 - कलम 376, 377, 302 आनी 201 - फौजदारी प्रहक्रया सांहहता, 1973 - कलम 53ए - 
फौजदारी कायदो. 
TRANSLATED COPY 
फौजदारी कायदो - अपीलकत्यााचें प्रकटीकरण हनवेदन जे भाशेंत केल्लें ते भाशेंत  
जावांक जाय आशशल्लें ते भाशेंत जालें ना आनी तें पुरायपणान अपीलकत्यााक खबर नाशशल्ले 
भाशेंत नोांदयलें, जाचे मजकूर लेगीत वाचूांक नाशशल्ले आनी ताका समजावन साांगूांक नाशशल्ले, 
ताका लागून न्यायाच्या हेतूचें खांयचेच तरेन लुकसाण जालें अशें म्हणूांक येता? - मानपाांत 
आयलें की: हय, अपीलकत्यााक मराठीांत कशें वाच्चें आनी कशें बरोवचें हें खबर नाशशल्लें - हें 
प्रकटीकरण हनवेदन पळयतना अशें हदसता की तें मराठीांत नोांद केल्लें आनी तपास 
अशिकार् यान अपीलकत्यााक ताचे थळावे भाशेंत म्हणल्ार हहन्दी भाशेंत तातूांतलो मजकूर 
वाचून दाखोवांक ना वा स्पश्ट करून साांगूांक ना - अपीलकत्याा खातीर ताचे आड आशशल्ल्या 
हफयाादी पक्षाचें प्रकरण समजून घेवप महत्त्वाचे  आशशल्लें - अपीलकतो तशेंच हेराांचो - जाांची 
थळावी भाशा मराठी नाशशल्ली पूण हहन्दी आशशल्ली, ताांचो पुरावो नोांद करप वेव्हारीक 
नाशशल्लें हें दाखोवपा खातीर नोांदीचेर तशें काांयच ना - जे भाशेच्या सांदभाांतल्ा वैिानीक 
सुरक्षा उपायाांक पाळो हदवांक नाशशल्ल्यान अपीलकत्यााचें लुकसाण जालें - फौजदारी प्रहक्रया 
सांहहता, 1973. 
फौजदारी प्रहक्रया सांहहता, 1973 - कलम 53 ए - अनुपालन न करपा सयत-
अशिहनणीत केलें: सद्याच्या प्रकरणाांत - खांयच्याय साशक्षदारान कलम 53ए खाला नमूद 
केल्ल्या प्रमाणें अपीलकत्यााचे वैजकीय तपासणेची वस्तुस्थिती साांगूांक ना- कलम 53 ए च्या 
तरतुदीांक पाळो हदवपाची गरज ना असो हनणाय घेवपाचीां खांयचीांच कारणाां हदवांक नात- 
अपीलकत्यााचें रगत आनी वीया हाांचे नमुने न्यायवैजक हवश्लेशणा खातीर िाडले - तरी, अशे 
नमुने कोणें घेतले, खांयचे तारखेक घेतले, हकतले फावटी आनी ते सगळे एकदाच हकद्याक 
िाडले नात, हें शसद्ध करपा खातीर नोांदीचेर काांयच ना - नमुने सुरक्षीत दवरपाच्या 
उपचारीकतायाांक पाळो हदतात हाचे हवशीां खांयच्याच पुलीस अशिकार् यान गवाय हदवांक ना - 
फकत एकूच दस्तावेज (जोडणी 79) नोांदीचेर आसा, जो अपीलकत्यााची वैजकी तपासणी 
जाल्ा अशें सुचीत करता - पूण ह्या दस्तावेजाांतूय शररराच्या भागाचे नमुने काडल्ात हें उघड 
जायना - खांयचेच पररस्थितीांत, अशी तपासणी करपी दोतोराांनी तातूांतल्ा मजकुराचे 
अचूकतेची गवाय हदल्ली ना - तशेंच, दस्तावेज स्वताच हकदें तरी हनश्चीत प्रक्षीत मजकूर 
आशशल्लो प्रेरणे बगर आसा – हाचे भायर, दस्तावेज कलम 53 ए खाला लागू केल्ल्या 
हविानीक आवश्यकताां कडेन जुळना. ह्या तपासाांतली ही एक मोटी चूक आसा, कारण एका 
स वसाांचे चलयेच्या दोनूय गुप्ाांगाांचेर लैंगीक अत्याचार केल्ले - अपीलकत्यााच्या वैजकी 
तपासणेन अशा हल्ल्याची पुश्टी जातली आशशल्ली - नमुने एकठाांय केल्ा उपराांत ते जाता 
हततले बेगीन सांबांदीत प्रयोगशाळेंत िाडचे आसता - नमुने िाडपाक जाल्लो कळाव स्पश्ट ना - 
अशे पुरावे ताजे दवरपा खातीर “कसलोच कळाव कररनासतना” आनी “ताब्ाांत घेवपाची 
साांखळी” हे पैलू सामके गरजेचे आसता, ताांकाां पाळो हदवांक ना - अशे तरेन, प्रस्तूत प्रकरणाांत, 
अपीलकत्यााक फाांशी हदवपाक डी.एन.ए. अहवाल आदार थारूांक शकना - महाराष्ट्र पुलीस 
नेमावली - पररशशश्ट XXIV - पुरावो - फौजदारी कायदो.  
पुरावो - डी.एन.ए. पुराव्याचें मुल् - चचाा केली. 
फौजदारी कायदो - जन्मठेपेची ख्यास्त वा मृत्युदांडाची ख्यास्त ह्या सारकेल्ल्या कठोर 
ख्यास्तीांचो आसपाव आशशल्लो गुन्याांव - तपास अशिकार् याांची भुशमका आनी 
जापसालदारक्यो, जाांकाां पाळो हदयनात - हनशेि/अवमुल्न केलें. 
न्यायािया र्वरर्वीं अनपिां मान्य केिीं  
अलिनिर्ीतः 1.1 अपीिकर्त्ाणक मराठींत कशें बरोर्वचें आिी कशें र्वाच्चें हें खबर 
िालशल्लें. ही स्थिती आलशल्ल्याि, ह्या न्यायाियाि अपीिकर्त्ाणक ताच्या आड आलशल्ल्या 
नर्याणदीचें प्रकरर् समजूि घेर्वपांत सक्षम जार्वपाचें म्हत्व अिोरेखीत केिां. अशें करपाचे 
असमथणतेक िागूि, भाशेच्या आडमेळ ंक िागूि, अपीिकर्त्ाणच्या प्रकरर्ाचेर पक्षपात 
निमाणर

Excerpt shown. Read the full judgment & AI analysis in Lexace.