LexaceLexace Ask the AI ›
⚖️ Ask the AI about your situation:🚗 Car Accident💼 Work / Job🏠 Housing / Eviction👪 Family / Divorce📋 Contract Dispute💰 Money Owed

JOINT SECRETARY, POLITICAL DEPARTMENT, GOVERNMENT OF MEGHALAYA, MAIN SECRETARIAT, SHILLONG versus HIGH COURT OF MEGAHALAYA THROUGH ITS REGISTRAR, SHILLONG

Citation: [2016] 2 S.C.R. 376 · Decided: 18-03-2016 · Supreme Court of India · Bench: DIPAK MISRA · Disposal: Case Partly allowed

Open in Lexace · Ask the AI about this case

Judgment (excerpt)

Page 1 of 12 
 
[2016] 2 S.C.R. 376 
JOINT SECRETARY, POLITICAL DEPARTMENT, 
GOVERNMENT OF MEGHALAYA, MAIN SECRETARIAT, 
SHILLONG 
pyrshah 
HIGH COURT OF MEGHALAYA THROUGH ITS REGISTRAR 
SHILLONG 
(Civil Appeal No.2987 of 2016) 
LBER 18, 2016 
[U DIPAK MISRA BAD U SHIVA KIRTI SINGH, KI NONGBISHAR BADONBUROM] 
 
 
 
Ka Riti Synshar ka Ri India,1950 - Art.226 - ka mukotduma ba la ujor hi da ka 
Ïingkashari (Suo motu) hapoh-Ban pyntreikam noh ia ka Aiñ Meghalaya Lokayukta , 2014 da 
kaba buh noh da ka jaka treikam -Ka iingkashari ruh ka la khmih bniah ia ki kyndon jingaibor 
hapoh ka Kyndon aiñ ba 3 (2)(a) jong ka Aiñ 2014  bad ka la pynsangeh ia ka jingpyntreikam 
ia ka shibynta jong ka kyndon aiñ ba 3 (2)(a) - Ha ka jingkyrpad (appeal), la rai: Ka 
iingkashari ka lah ban treikam laitluid ban sdang hi  ia ka jingmudui mukotduma (Suo Motu 
)ha ki khep ki bym banse kiba shong ha ki jait aiñ bad na ka bynta ka jingmyntoi uba bun uba 
lang – Hynrei ha ki katto katne ki khep ruh  ka iingbishar kam lah ban wanrah ia ki mat kiba 
iadei bad kano kano ka kyndon jingaibor ba la mang bad ban pan jubab da kaba pyntreikam 
ia u pud ba la buh hapoh ka Art.226 – Ka Ïingkashari High Court ka la khmih bakla ia ki mat 
jong ka kyndon jingaibor, bad ka la pynmih ia ka hukum ha kaba iadei bad kane, la kumba kita 
ki kyndon jingaibor ba la mang ki long ki bym lah ban pdiang lane kiban wanrah jingeh ha 
kiei kiei kiba la mang ha ka Riti Synshar – Ka Ïingkashari High Court kam dei bad shah ia ka 
jingpynsangeh – Namarkata, shibynta jong ka hukum ujor pyrshah (impugned order) kaba 
iadei bad ka kyndon jingaibor jong ka Aiñ la pynduh noh – Ia ka hukum ba la shah ban  
pynsangeh (stay) ruh la pynduh noh – Ki ophisar ba ha khlieh duh jong ka sorkar (executive) 
ki dei ban peit, ba ka jaka treikam jong ka Lokayukta ka dei ban don. – Meghalaya Lokayukta 
Act,2014 – s.3 (2)(a). 
 Ka mukotduma paidbah (Public Interest Litigation)- Ka jingujor ba la wanrah hi da ka 
Ïingkashari  ia ka mukotduma paidbah (PIL) – Ha kaba – La rai:Ka iingbishar ka lah ban ujor 
mukotduma hi ha kaba iadei  bad katto katne ki mat kiba hap hapoh ka jylli jong ka bha ka 
miat u paidbah – Hynrei ka shong eh ha ki jait mat kiba shah ktah - Ym lah ban don ka 
jingbymlah ban teh lakam lane bym lah ban pyni  ha ka jingpyntreikam ia ka aiñ ban pynlong 
dorkhas ia kano kano ka shithi ne ka kot  (epistolary jurisdiction)  
Ka bishar ka khadar - ka jingdkoh/jingduna ha ka  jingbishar –la iamir jingmut. 
Shibynta jong ka jingkyrpad la shah, ka Ïingbishar 
La rai: 1.Ym don jingartatien ba ka Ïingkashari ka lah ban shim ia ka sienjam ban ujor  
hi ia ka jingmudui (Suo Motu) na ka bynta ban tohkit laitluid halor ki katto katne ki mat 
kiba wan hakhmat ki jylli kiba dei na ka bynta ka bha ka miat u paidbah, ia ka 
mukotduma paidbah ba la ujor hi  (Suo Motu public interest litigation) lah ban ujor ban 
Page 2 of 12 
 
pynbha ia ka jinglong jong ki kyrdan longbriew kiba la shah ktah ka hok katkum ba la 
buh ha ka Riti Synshar ka Ri lane kiba shah ktah ha ka liang ka aiñ lane ia kiba ym don 
mano mano ba peit ia ki.Ka ïingbishar ka buh ia kane ka atiar khnang ba kita ki briew 
ha ki khep ka jingduhlad na ki daw bapher bapher - la ka long ha ka imlang sahlang, ka 
ïoh ka kot lane ka jingïadei lang kine baroh ar-ki lah ban pynïasoh ïalade bad ka 
ïingbishar. Ka ïingbishar kaba peit ia ka  jingpyntreikam ia ki riti synshar ka ri ka lah 
ban pdiang ia ki shithi jingkyrpad bad shim ia ki kum ki mukotduma (writ petition). 
Hynrei kan shong ha ki jinglong jong ki mat kiba la wad ba ki dei ban long kiba hakhmat 
bad kiba kongsan. Ym lah ban shu pyndonkam pathar bad khlem pud ka aiñ pynlong 
dorkhas ia ki shithi jingkyrpad (epistolary jurisdiction). [Paras 11,12 bad 15] [384-B; 385-
G-H; 384-G-H] 
 
Nirmal Singh Kahlon v. State of Punjab & others 2008 (14) SCR 1049 : 
(2009) 1 SCC 441; Raju Ramsing Vasave v.Mahesh Deorao Bhivapurkar 
2008 (12) SCR 992 : (2008) 9 SCC 54 – la pynshong nongrim. 
 Budhadev Karmaskar (1) v.State of W.B.2011 (2) SCR 925 : (2011) 11 
SCC 538;Ramlila Maidan Incident,In Re  2012 (4) SCR 971 : (2012) 5 
SCC 1 – la kdew. 
 
2. Ha kane ka mukotduma kaba mynta, Ka ïingdorbar thaw aiñ ka la pynmih ia 
kane ka aiñ ha ka jingstad jongka. Kam don kano kano ka jingujor pyrshah ia ka jinglong 
aiñ kaba katkum ka Riti Synshar ka ri ia ki kyndon jingaibor ha kane ka Aiñ. Ia ka 
mukotduma ba la ujor hi la pynrung na ka bynta ban pyntrei kam ia ka Aiñ da kaba buh 
noh ia ka jaka treikam. L

Excerpt shown. Read the full judgment & AI analysis in Lexace.